Huta Stalowa Wola (HSW) ma bogatą historię w produkcji pojazdów specjalnych, w tym ciągników artyleryjskich i rolniczych, a także innych maszyn wykorzystywanych zarówno w wojsku, jak i w sektorze cywilnym. Poniżej przedstawiamy przegląd najważniejszych wydarzeń i produktów związanych z ciągnikami w kontekście działalności HSW oraz incydentów w Stalowej Woli.
Historia produkcji pojazdów specjalnych w HSW
W latach 50. XX wieku w HSW rozpoczęto produkcję specjalną, obejmującą sprzęt dla artylerii na licencji ówczesnego ZSRR. W 1950 roku działalność rozpoczęło dzisiejsze 6 Rejonowe Przedstawicielstwo Wojskowe. Głównymi produktami wytwarzanymi w HSW w latach 50. i 60. były:
- Armaty przeciwlotnicze
- Armaty czołgowe
- Działa holowane
- Ciągniki artyleryjskie
Produkty te były przeznaczone głównie na eksport na rynki wschodnie.
Rozwój i nowe technologie
W 1957 roku HSW rozpoczęła produkcję armat D-10 do czołgów T-54/55, które były najpopularniejszymi czołgami po II wojnie światowej. Te produkowane w Polsce czołgi, wyposażane w kompletne działa lub lufy z HSW, trafiały na rynki zagraniczne, co kreowało również popyt na części zamienne.
Lata 60. i 70. to czas wprowadzenia do produkcji i sprzedaży morskiej wyrzutni rakietowej, przeznaczonej do montowania na pokładach okrętów desantowych. Był to „kamień milowy” w historii HSW, stanowiący pierwszy krok w kierunku działalności zakładu w obszarze artylerii rakietowej i marynarki wojennej.
W 1969 roku HSW zyskała nowoczesny wydział produkcyjny, co było związane z przygotowaniami do produkcji bojowego wozu piechoty. Mimo że produkcja ostatecznie nie została uruchomiona, zdobyte wówczas doświadczenie i wiedza stały się podstawą do rozwoju nowej branży - maszyn budowlanych, wprowadzonych od 1967 roku.
Lekki wielozadaniowy opancerzony ciągnik gąsienicowy MTLB
Od roku 1976 do 1990 HSW produkowała seryjnie lekki wielozadaniowy opancerzony ciągnik gąsienicowy MTLB na licencji. Łącznie wyeksportowano około 6500 sztuk tego pojazdu do ZSRR.
Po 1980 roku na bazie konstrukcji MTLB powstało wiele pojazdów, takich jak:
- Gąsienicowy transporter wielozadaniowy Piast
- Wóz zautomatyzowanego dowodzenia obroną przeciwlotniczą Łowcza
- Wóz ewakuacji medycznej Lotos
- Transporter inżynieryjny Durian
Wiele z tych projektów nie weszło do produkcji seryjnej, ale stanowiło nieoceniony kapitał doświadczeń dla przyszłych przedsięwzięć. Na bazie modyfikacji MTLB powstały także dwa warianty podwozia pływającego Opal.
Samobieżna haubica Goździk i dalszy rozwój
W 1976 roku HSW otrzymała dokumentację licencyjną na samobieżną haubicę kal. 122 mm Goździk. Jej produkcja seryjna trwała od 1984 do 1991 roku. W tym czasie wyeksportowano około 73 sztuki do ZSRR, a na potrzeby rodzimej armii wyprodukowano 529 sztuk.
Wzrost skali produkcji specjalnej oraz konieczność wypełnienia istniejących wydziałów produkcją cywilną doprowadziły do rozbudowy zaplecza. W 1979 roku oddano do użytku kompleks produkcyjny, który stał się bazą infrastrukturalną dla realizacji produkcji specjalnej HSW.
Restrukturyzacja i nowe wyzwania
W 1991 roku Kombinat Przemysłowy Huta Stalowa Wola został przekształcony w Grupę Kapitałową, a Huta Stalowa Wola stała się jednoosobową spółką Skarbu Państwa. Okres 1991-1997 to czas głębokiej restrukturyzacji HSW oraz poszukiwania drogi dla restrukturyzacji polskiej branży zbrojeniowej.
W latach 90. HSW nawiązywała współpracę biznesową z zachodnimi producentami uzbrojenia, co przyczyniło się do wprowadzania nowych standardów organizacyjnych i produkcyjnych. Można tu wymienić współpracę z firmami takimi jak:
- Mowag (Szwajcaria) i Steyer (Austria) - prace nad kołowym transporterem opancerzonym
- BAE Systems (Wielka Brytania) - działo kalibru 155 mm
- Oerlikon (Szwajcaria) - automatyczna armata KDA
W 2000 roku w ramach HSW S.A. wydzielono odrębną strukturę organizacyjną, skupiającą działalność związaną z produkcją specjalną. W 2003 roku nastąpił przełom, gdy wojsku przekazano moździerz M98, zaprojektowany od podstaw przez stalowowolskich konstruktorów. Był to pierwszy krok HSW w realizacji programów zmieniających oblicze polskiej artylerii i wojsk rakietowych.
Incydenty z udziałem ciągników w Stalowej Woli
Historia Stalowej Woli odnotowuje również incydenty związane z pojazdami, w tym ciągnikami, które stały się przedmiotem zainteresowania lokalnych mediów.
Nietrzeźwy kierowca ciągnika siodłowego
Stalowowolscy policjanci zatrzymali 38-latka, który przyjechał ciągnikiem siodłowym z naczepą na teren jednej z firm w Stalowej Woli. Mężczyzna miał w organizmie ponad 2 promile alkoholu. Do zdarzenia doszło w poniedziałek po godzinie 10:00, kiedy dyżurny stalowowolskiej policji został poinformowany o zdarzeniu na terenie jednego z zakładów przy ul. Kwiatkowskiego. Mundurowi potwierdzili zgłoszenie, a badanie alkomatem 38-latka wykazało obecność alkoholu. Mężczyzna odpowie za swój czyn przed sądem.
Incydent z ciągnikiem rolniczym w hipermarkecie Tesco
W piątek, 27 lipca 2018 roku, około godziny 10:00, na terenie Stalowej Woli doszło do nietypowego zdarzenia, w którym 24-letni mieszkaniec miasta próbował wjechać ciągnikiem rolniczym produkcji rosyjskiej marki Władimirec do hipermarketu Tesco na ulicy Przemysłowej. Mężczyzna staranował drzwi wejściowe do sklepu oraz bramę Komendy Powiatowej Policji. Nie powstrzymały go betonowe słupy. Udało mu się przejechać między nimi i uszkodzić drzwi wejściowe do sklepu oraz bankomat. Świadkowie widzieli również, że stłukł siekierą dwie witryny w znajdującym się tuż obok salonie jubilerskim.
Kupili traktor, który stoi na podwórku, ale "nie istnieje" (Puls Polski TVP Info, 16.10.2013)
Następnie 24-latek zaczął uciekać pojazdem, przejeżdżając ulicami Stalowej Woli ponad półtorakilometrowy odcinek drogi. Gdy znajdował się koło komendy policji na ulicy Popiełuszki, skręcił na policyjny parking i wjechał w bramę wjazdową. Tam został obezwładniony przez policjantów. Rzecznik prasowy stalowowolskiej policji, Andrzej Walczyna, potwierdził, że mężczyzna został zatrzymany i był trzeźwy. W zdarzeniu nie było osób poszkodowanych. Mężczyzna trafił do aresztu, a następnie, ze względu na stan psychiczny, został przewieziony do szpitala psychiatrycznego w Stalowej Woli. Pobrano od niego krew do badania pod kątem zawartości środków psychoaktywnych. Trwa szacowanie strat, przesłuchiwani są świadkowie i zabezpieczany monitoring. Postępowanie jest prowadzone w oparciu o artykuł 288 kodeksu karnego, dotyczącego zniszczenia cudzej rzeczy, za co grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
