Zetor Proxima 65 z rewersem: Informacje i analiza

Zetor, czeski producent ciągników rolniczych, od lat cieszy się niesłabnącą popularnością i uznaniem wśród polskich rolników. Ciągniki te charakteryzują się dobrym stosunkiem ceny do jakości oraz prostą budową, co sprawia, że ewentualne naprawy nie są skomplikowane ani kosztowne. Dużym wzięciem cieszą się również na rynku wtórnym. Seria Zetor Proxima, zaprezentowana po raz pierwszy na targach Techagro w 2004 roku, stanowi rodzinę lekkich ciągników, która zastąpiła serię Super, dziedzicząc po niej skrzynię biegów (10/2, 12/12, 20/4) wraz z tylnymi mostami oraz kabiny. Pod maskę trafił zupełnie nowy silnik o pojemności 4156 cm³, spełniający normy emisji spalin Tier II. Jednostka napędowa charakteryzowała się jednoczęściową głowicą silnika i była stosowana również w większej serii Forterra.

Historia i rozwój serii Proxima

Pierwsza generacja (2004-2007)

Pierwsza generacja Proximy była produkowana w latach 2004-2007. Silniki Proximy zostały wyposażone w turbosprężarkę i generowały odpowiednio: 61, 72 i 82 KM. Różnice w osiągach wynikały ze zróżnicowania dawki paliwa poprzez zastosowanie różnych pomp wtryskowych oraz wtryskiwaczy. Jednostki napędowe cieszą się dobrą żywotnością, a awarie częściej dotyczą osprzętu, aniżeli samego silnika. Producent zaleca wymianę oleju w silniku co 300 mtg. Koszt odpowiedniego oleju wraz z jego filtrem to nieco ponad 200 zł.

Podstawowy podnośnik zapewnia ponad 2600 kg udźwigu na końcu dolnych cięgieł tylnego trójpunktowego zawieszenia. Mógł być doposażony w jeden lub dwa siłowniki pomocnicze, w przypadku których udźwig wzrastał odpowiednio do 3,5 t lub do 4,2 t. Ciągnik mógł zostać wzbogacony również w skrzynię biegów umożliwiającą jazdę z prędkością 40 km/h. Za wytworzenie odpowiedniego ciśnienia oleju w układzie hydraulicznym odpowiedzialna jest zębata pompa olejowa, która w zależności od wybranej opcji mogła mieć wydatek 40 lub 50 l/min.

Kabina i ergonomia pierwszej generacji

Kabina osadzona jest na sześciu wąskich słupkach, co zapewnia bardzo dobrą widoczność w każdą ze stron. Wydech został poprowadzony wzdłuż przedniego, prawego słupka, dzięki czemu nie ogranicza pola widzenia. Kabina jest przestronna, a elementy sterowania ciągnikiem zostały rozmieszczone dość ergonomicznie. Załączanie przedniego napędu oraz włączanie blokady tylnego i przedniego mechanizmu różnicowego odbywa się za pomocą przełączników na konsoli centralnej. Dla wysokich operatorów problematyczny może okazać się górny panel z nawiewami, który zasłania znaczną część przedniej szyby. Do mankamentów należą siłowniki drzwi, tylnej szyby i szyberdachu, które dość szybko wymagają wymiany, a także płowiejące plastiki (maska, dach, błotniki). Jakość wykończenia wnętrza nie rozpieszcza, zarówno pod względem użytych materiałów, jak i sposobu ich montażu. Wnętrze jest słabo wyciszone, co utrudnia rozmowy.

Praca z ładowaczem czołowym i rewers

Praca z ładowaczem czołowym raczej nie jest mocną stroną tego modelu. W przedniej części pod maską umiejscowiono akumulator i filtr powietrza, przez co maska nie jest „ścięta”, a tym samym utrudnia widoczność przed ciągnikiem. Ponadto, brak okna dachowego oraz zabudowa nawiewów ograniczają widoczność na podniesiony ładowacz. Zetor Proxima wyposażony jest w suche sprzęgło, którego żywotność znacznie się zmniejsza w przypadku pracy z ładowaczem czołowym. Większość egzemplarzy oferowanych na sprzedaż ma prostą, podstawową skrzynię biegów 10/2 i nie jest wyposażona w rewers. Poszukując używanego ciągnika, warto rozejrzeć się za egzemplarzem z przekładnią oferującą więcej prędkości jazdy.

Modernizacje i nowe modele

• W 2008 roku Proxima przeszła face lifting: podnoszone maski umożliwiające lepszy dostęp do silnika podczas serwisowania i konserwacji, nowe oświetlenie w masce i na dachu kabiny poprawiające widoczność podczas pracy w nocy, akumulator przeniesiono pod prawą część kabiny, pojemność zbiornika paliwa zwiększono do 150 litrów, nowa podłoga kabiny z większą redukcją hałasu. Wprowadzono silniki spełniające normy emisji spalin EURO III, przedni most Carraro 20.16 o 20% większej nośności oraz przednie obciążniki z modelu Plus.
• Nowa Proxima w zależności od wersji to tak jak było do tej pory różne skrzynie biegów produkowanych podobnie jak silniki przez Czechów. Powracająca do oferty odmiana GP to z kolei czterobiegowa przekładnia z dwustopniowym wzmacniaczem (16x16) i rewersem mechanicznym.
• W 2006 roku na Międzynarodowych Targach Technologii Rolniczych TECHAGRO w Brnie zaprezentowano nową serię Proxima Plus. Stanowią ją 3 modele z silnikami o mocach maksymalnych 80, 92 i 101 KM. Największą zmianą w tej serii w stosunku do zwykłej Proximy jest nowa skrzynia przekładniowa z chłodnicą oleju, zsynchronizowana z rewersem i jednostopniowym wzmacniaczem momentu sterowanym elektrohydraulicznie o łącznej liczbie biegów 16/16. Zmieniono także dźwignie włączania biegów i rewersu. Wzmocniono także oś tylną, której nośność wynosi teraz 5000 kg. WOM jest wyposażone w mokre 4-tarczowe sprzęgło przenoszące większą moc. Szybkości WOM to 540 i 1000. Podnośnik jest wyposażony w system typu Zetormatic. Pozostałe zmiany to hydraulika zewnętrzna 6+1, nowy typ obciążników z mocowaniami wyposażonymi w zaczep, pojemnik na akumulator pod kabiną, nowe materiały we wnętrzu kabiny. W wyposażeniu opcjonalnym można zamówić przedni Trzypunktowy Układ Zawieszenia o udźwigu 2,5 tony oraz przedni WOM (±1000 obr./min) przystosowany do prac przy dużych obciążeniach z mokrym 4-tarczowym sprzęgłem i wygodnym sterowaniem elektrohydraulicznym firmy Zuidberg.
• Najnowsza rodzina ciągników, która zadebiutowała w kwietniu 2008 roku podczas targów Techagro w Brnie, to Proxima Power. Modele tej serii są dłuższe o kilkanaście centymetrów od modeli rodziny Proxima. Stosowane są 4-cylindrowe turbodoładowane silniki zbliżone do tych znanych z serii Proxima Plus o mocach maksymalnych od 82 do 101 KM, spełniające normę emisji spalin Tier 3. Ponadto posiadają nową skrzynię biegów typu Power Shuttle z 3-stopniowym wzmacniaczem momentu obrotowego pochodzącym z serii Forterra, co umożliwia zmianę kierunku jazdy bez użycia sprzęgła. Cztery biegi zsynchronizowane można zmieniać bez wciskania sprzęgła nożnego za pomocą przycisku sterującego sprzęgłem elektrycznym. Maksymalna prędkość wynosi 40 km/h. Pojemność zbiornika paliwa powiększono do 175 litrów. Maska silnika otwiera się do przodu, co ułatwia dostęp do chłodnicy i filtrów, WOM posiada regulację czasu załączania, a wyjścia hydrauliczne zostały zaopatrzone w ociekacze oleju. Sprzedaż rozpoczęła się na początku 2009 roku.
• Od kwietnia 2011 roku wszystkie modele Proximy (90, 100, 110, 120) zostały wyposażone w trójpunktowy układ zawieszenia oraz układ hydrauliczny włoskiej produkcji MITA. W odróżnieniu od oferowanego do tej pory rozwiązania jest nieobecność wewnętrznego cylindra, nowe sterowanie oraz zwiększony udźwig podnośnika do 4200 kg.

Charakterystyka ogólna ciągników Zetor Proxima

Prosta, solidna konstrukcja sprawia, że modele PROXIMA są niezawodne nawet w najcięższych warunkach. Ciągniki PROXIMA są wyposażone w silniki ZETOR spełniające normy emisji spalin EURO III A cechujące się niskimi kosztami eksploatacji oraz wysokim momentem obrotowym. Traktory PROXIMA oferują szeroki wybór opcji skrzyni biegów.

Silniki i skrzynie biegów

• Ciągniki PROXIMA zasilane są rodziną silników marki ZETOR spełniających normy emisji spalin EURO III A, charakteryzujących się niskimi kosztami eksploatacji i wysokim momentem obrotowym.
• Model PROXIMA CL posiada uniwersalną, mechaniczną skrzynię przekładniową; jest to jedyna skrzynia przekładniowa dysponująca biegami pełzającymi.
• Ciągniki wyposażone w pełni zsynchronizowaną skrzynię 10/2, a w nowej rodzinie podniesiono ergonomię dźwigni sterujących.

Układ hydrauliczny i WOM

• Do sterowania tylnego TUZ ciągniki serii PROXIMA są wyposażone w mechanicznie sterowany rozdzielacz.
• Opcjonalnie modele PROXIMA GP i PROXIMA HS mogą być wyposażone w sterowany elektrohydrauliczne rozdzielacz z HitchTronic BOSCH (EHR).
• Nowa konstrukcja przedniego TUZ ma siłę udźwigu 2100 kg.
• Przedni WOM posiada mokrą tarczę sprzęgła i elektrohydrauliczne sterowanie.

Kabina i udogodnienia

Kabiny traktorów PROXIMA są przestronne, wygodne i bezpieczne. Zapewniają dużą ilość miejsca wokół kierowcy oraz optymalną widoczność we wszystkich kierunkach, w tym także dzięki oknu dachowemu, umożliwiając najlepsze możliwe sterowanie wykorzystywanymi narzędziami. W przeprojektowanej kabinie zastosowano nowy opadający dach z oknem polepszającym widoczność na ładowacz czołowy. Wewnątrz zastosowano nowe nawiewy, powiększono ich ilość oraz poprawiono wydajność klimatyzacji - według informacji producenta o 58%. Inne zmiany to przeniesienie akumulatora pod podłogę kabiny w prawej jej części, co poprawia dostęp podczas jego obsługi oraz chroni przed silnymi wstrząsami. Przeniesiono rewers mechaniczny na konsolę koła kierowniczego z lewej strony.

Opinie użytkowników i awaryjność

Wielu użytkowników docenia ciągniki Zetor Proxima za ich prostotę i niskie koszty utrzymania. Jak wspomniał jeden z użytkowników, "nie kupowałem w ciemno, bo tak jak mówiłem byłem u kilku właścicieli: trzy forterki i jedna powerka, namiary na powerkę wziąłem od dealera za zgodą właściciela tego ciągnnika. Miał on co prawda przejechane tylko nieco ponad 700 mth i trudno na takiej podstawie ocenić awaryjność modelu, ale zawsze to lepsze informacje niż te z katalogu".

Użytkownicy zwracają uwagę na pewne niedociągnięcia, takie jak "skacze po drodze, że ma stosunkowo mały skręt, że parę innych rzeczy mogłoby być lepiej wykonane", ale jednocześnie podkreślają, że teza o paliwożerności tych maszyn jest przesadzona. Problemy typu "sprzęgło lub ciężko wchodzące na początku biegi, małe problemy jak palące się c są może denerwujące", ale w porównaniu do droższych marek zachodnich, gdzie naprawy i koszty są znacznie wyższe, Zetor wypada korzystnie.

Typowe usterki i ich naprawa

Zetor Proxima nie jest pozbawiony wad, jednak większość napraw jest na tyle prosta, że można je wykonać we własnym zakresie. Brak elektroniki i rozbudowanych układów oczyszczania spalin oraz sprawdzone od lat mechaniczne skrzynie biegów nie powodują problemów podczas eksploatacji, a tym samym nie generują dużych kosztów ewentualnych napraw. Do najczęstszych usterek należy zaliczyć:

• Awarie wysprzęglika, cylinderków hamulcowych, pompek pedału sprzęgła i hamulca.
• Problemy z siłownikami drzwi, tylnej szyby i szyberdachu w kabinie.
• W zależności od użytkowania ciągnika po ok. 2500-3000 mtg (w przypadku współpracy z ładowaczem czołowym nawet wcześniej) może wystąpić konieczność wymiany sprzęgła. Jest ono jednak relatywnie niedrogie, a samą naprawę można wykonać bez udziału autoryzowanego serwisu.

Przykładowe zgłoszenia problemów od użytkowników obejmują: "problem z podnośnikiem w ciągniku Zetor Major cl80 rok prod. 2021 150mtg, a mianowicie przy podnoszeniu podpiętych maszyn głośno pracuje podnośnik (wyje) po rozgrzaniu oleju słabo podnosi", "po wymianie synchronizatorów w zetorze 8540 skrzynia 4 z rewersem ciągnik na zapalonym silniku i na luzie jedzie, biegi ciężko wchodzą", czy "przedni napęd nie załącza się pomimo ze słychać cyknięcie powietrza".

Podsumowanie

Zetor Proxima pierwszej generacji jest z pewnością ciągnikiem wartym polecenia w klasie budżetowych maszyn. Prosta konstrukcja okazuje się bardzo solidna, a ewentualne naprawy są dość tanie i nie wymagają zazwyczaj ingerencji wyspecjalizowanego serwisu. Cena zakupu jednak jest stosunkowo wysoka i niejednokrotnie zbliżona do kosztu bardziej komfortowych ciągników zachodnich.

tags: #ciagnik #zetor #proxima #65 #rewers