Marka Zetor, z ponad 75-letnim dorobkiem, to czeski producent ciągników rolniczych, którego początki sięgają okresu tuż po II wojnie światowej. Jest to członek słowackiego HTC Holding, w 2018 roku przebranżowionego na HTC Investments.
Początki i pierwsze sukcesy (1946-1956)
Historia firmy rozpoczęła się 15 marca 1946 roku, gdy narodził się pierwszy traktor tej marki - model Zetor Z25. Pięć miesięcy później Czechosłowacka Izba Handlowa oficjalnie zatwierdziła znak towarowy Zetor. Nazwa marki jest symboliczna: „Z” pochodzi od Zbrojovki, zakładu produkcyjnego w Brnie, natomiast „tr” odnosi się do ostatnich liter słowa „traktor”.
Rynek szybko zaakceptował nową markę. Już w 1947 roku ponad 3500 ciągników Zetor trafiło do klientów w Polsce, Danii, Belgii i Irlandii. Od 1947 do 1949 roku produkowano model Zetor 15, wyposażony w jednocylindrowy silnik Diesla o mocy 15 KM, oraz 6-biegową przekładnię z maksymalną prędkością 22 km/h. Był to jednocylindrowy silnik Diesla o mocy 15 KM.
W 1954 roku Zetor otworzył dział rozwoju, a w 1956 roku pojawił się nowy, silny model Zetor 50 Super o mocy 50 KM, który uchodził za bardzo komfortowy ciągnik, często wyposażony w kabinę, stosunkowo szybki i mocny, będąc dumą traktorzysty. Na przełomie lat 40. i 50. XX wieku przodujący traktorzyści z PGR Opole przepracowali na ciągniku Zetor 25 bez remontu kapitalnego 7718 godzin, a w PGR Połczyn Zdrój 7517 godzin. W roku 1956 w polskim rolnictwie pracowało 16 000 sztuk tych ciągników, a ogółem do 1959 roku sprowadzono na rynek Polski prawie 23 tysiące wszystkich odmian ciągników Zetor 25.
Koncepcja unifikacji części i seria UR I (1956-1966)
Zetor był pionierem innowacji. Po pierwszej dekadzie działalności, w dodatku do istniejących maszyn, w 1956 roku narodził się gąsienicowy Zetor Super P, zaprezentowany po raz pierwszy na drugiej Wystawie Czechosłowackiego Przemysłu Maszynowego w Brnie. Kilka lat później Zetor jako pierwsza firma na świecie zaczęła stosować te same części w różnych modelach traktorów, aby uprościć produkcję i serwis oraz zmniejszyć koszty. To było pierwsze na świecie zastosowanie tegorocznych części w różnych modelach, co przyspieszyło produkcję i serwis.
W 1960 roku na rynek wszedł Zetor 3011 - podstawowy model rewolucyjnej, unifikowanej klasy UR I. Później pojawiły się następne modele tej klasy: Zetor 2011 i 4011. W ciągnikach tych, ze względu na różne modyfikacje, wprowadzono także nowe oznakowanie liczbowe. Pierwsze dwie cyfry określały orientacyjną moc silnika w koniach mechanicznych (KM). Trzecia liczba oznaczała: 1 - napęd jednej osi, 2 - traktor gąsienicowy, 3 - sprężynowany kołowy traktor, 4 - napęd obu osi. Czwarta liczba z kolei oznaczała: 1 - traktor uniwersalny, 2 - traktor kultywacyjny, 3 - wąskotorowy traktor, 4 - traktor dla ryżowisk, 5 - traktor z napędem przedniej osi, 6 - półgąsienicowy traktor, 7 - traktor dla terenów podgórskich, 8 - traktor z kabiną ochronną.
Zetor 25K „Bocian”
Kultowy „bocian”, czyli Zetor 25K, przez wiele lat był nieodzownym widokiem w PGR-ach i innych gospodarstwach rolnych. Traktor czeskiej produkcji nazywano tak za sprawą jego wysokich i wąskich kół. Był to model niezwykle wytrzymały, niezawodny, który mógł bez większych komplikacji przepracować wiele tysięcy godzin bez kapitalnego remontu. Zetor 25K był produkowany w latach 1951-1961 w fabryce Zbrojovka Brno.
Model Zetor 25K był unowocześnieniem ciągnika Zetor 25. W sumie wyprodukowano około 55 000 egzemplarzy, z czego 60% przeznaczono na eksport. Wiele sztuk trafiło do Polski, gdzie przez dekady można je było spotkać podczas pracy w wielu PGR-ach. Do głównych zadań tego wytrwałego modelu należały: opryski, nawożenie zbóż oraz praca na polu przy uprawie ziemniaków i buraków. Z biegiem czasu był on powoli wypierany przez nowsze i nowocześniejsze modele marki Zetor, ale też przez modele innych marek.
Charakterystyczny prosty design z zaokrągloną maską sprawił, że Zetor 25K był jednym z najbardziej rozpoznawalnych ciągników w krajach bloku wschodniego, w tym w Polsce. Cieszył się dużą popularnością ze względu na prostotę, trwałość i możliwość adaptacji do różnych zadań rolniczych. Oznaczenie „K” wynika z czeskiego słowa „kultivační”, czyli uprawowy. Na tabliczce znamionowej ciągnika przed numerem fabrycznym umieszczano liczbę 225. Wizualnie 25K można było rozpoznać po wysokich i wąskich kołach tylnych, a prześwit w najniższym punkcie pod tylnym mostem wynosił 50 cm. Z tego też powodu nazywano go potocznie „bocianem”. Przed numerem seryjnym tych ciągników na tabliczce znamionowej umieszczano numer 125, np. 125-17320.
Trzecią odmianą był Zetor 25 T (lub 25 N) - wersja pośrednia między modelem pierwotnym typ „25” a modelem typ „25 A”. Był to model „25” wyposażony w rozrusznik elektryczny oraz przystosowany do montażu podnośnika hydraulicznego narzędzi. Akumulator, podobnie jak w modelach „25 K” oraz „25A”, umieszczono w skrzyni pod siedzeniem. Zestaw wskaźników kontrolnych ciągników Zetor 25 K i 25A składał się z deski rozdzielczej tłoczonej z blachy, gdzie dominowały niewielkie zegary dostarczane przez czeską wytwórnię PAL. Był to termometr odległościowy (bimetaliczny) wskazujący temperaturę wody chłodzącej oraz manometr wskazujący ciśnienie oleju w atmosferach. Zdarzały się też wersje z zieloną lampką - baroskopem sygnalizującym ciśnienie oleju.
Zetor 35 Super i Super P
Historia powstania ciągników Super sięga roku 1948, kiedy to powstał prototyp ciągnika Zetor 30 z silnikiem czterocylindrowym. Ideą stworzenia tego ciągnika było zwiększenie mocy przy niskim zużyciu paliwa poprzez zastosowanie bezpośredniego wtrysku. Bazą, na której opierali się konstruktorzy, był oczywiście Zetor 25. Prototyp 30 otrzymał złoty medal na Wystawie Rolniczej w Pradze w 1948 roku. Na początku lat 50. na bazie doświadczeń związanych z Zetorem 30, przystąpiono do prac nad ciągnikiem o większej mocy. W rezultacie tych prac powstał Zetor 35 Super.
Posiadał on ulepszony, w stosunku do prototypu Zetor 30, czterocylindrowy silnik oparty na dwucylindrowej jednostce Zetora 25. Średnica cylindra oraz skok tłoka pozostały takie same, 105×120 mm, ale przystosowano go do wtrysku bezpośredniego przez wykonanie w denkach tłoków komory. Niektóre źródła podają, że skrzynia przekładniowa nowego Zetora konstrukcyjnie opierała się na układzie znanym z Zetorów 15. Posiadała ona 5 przełożeń do przodu oraz wsteczny. Układ zwolnic oraz blokator zapożyczono natomiast z Zetorów 25.
Opcjonalnie można było zamówić kabinę z brezentowym daszkiem, którego przednią część można było unosić, natomiast szyby boczne były przesuwane. W czasie chłodów elastyczna rura, poprowadzona po lewej stronie silnika, doprowadzała do kabiny ciepłe powietrze zza chłodnicy. Koło pasowe zamontowane po prawej stronie, przed tylnym kołem, umożliwiało napęd maszyn za pomocą pasa transmisyjnego. Instalacja pneumatyczna umożliwiała obsługę hamulców przyczep i początkowo była montowana na zamówienie.
Na bazie Zetora 35 Super inżynierowie z Brna stworzyli odmianę gąsienicową oznaczoną Super P. Posiadała ona specjalne przełożenia, umożliwiające prace pod dużym obciążeniem, w zakresie prędkości od 3 do 14 km/h. Waga gotowego ciągnika wynosiła aż 4200 kg. Kierowanie nim następowało przy użyciu ręcznych dźwigien, które uruchamiały niezależne hamulce każdej gąsienicy. Produkowano je małoseryjnie w kilku odmianach:
- Rolnicza: wyposażona w podnośnik hydrauliczny, stosowana do ciężkiej orki oraz napędu kombajnów do kukurydzy. Spalała mniej więcej 17,5 litra/ha podczas orki na głębokość ok. 30 cm.
- Leśna: Super P posiadał mechaniczną wciągarkę, dwubębnową, dzięki której świetnie radził sobie podczas zrywki drewna. Masę osłonę zamontowano pod całym ciągnikiem, aby chronić podzespoły przed uszkodzeniem.
- Spychacz: najrzadziej spotykana, wyposażono ją w hydrauliczny system unoszenia lemiesza.
Ogółem modelu Super P wyprodukowano w latach 1956-58 około 4200 sztuk, z czego najprawdopodobniej tylko kilka trafiło do Polski. Powstał także prototyp Supra P z napędem na cztery, jednakowego rozmiaru koła, którego kierowanie odbywało się tak, jak w przypadku gąsienicowego odpowiednika.
Zetor 50 Super
W 1960 roku pojawił się ciągnik będący rozwinięciem modelu 35 Super, oznaczony symbolem Zetor 50 Super. Posiadał on ulepszoną jednostkę napędową, której moc wzrosła do 50 KM przez zwiększenie obrotów do 1650 obr/min. Niektóre źródła podają, że przy większych obrotach silnik ten mógł uzyskać moc zbliżoną do 70 KM.
Występujący u poprzednika filtr powietrza z charakterystycznym szklanym osadnikiem został zastąpiony suchym filtrem umieszczonym w okrągłej obudowie, obok filtra mokrego. Napęd przekazywany był za pośrednictwem dwustopniowego, suchego sprzęgła, na skrzynię przekładniową o 4 przełożeniach do przodu i wstecznym. Dodatkowo wyposażono ją w dwustopniowy reduktor, pozwalający uzyskać prędkości w zakresie od 1,18 do 26,5 km/h, a także blokadę mechanizmu różnicowego. Przełączanie biegów odbywało się za pomocą dźwigni umieszczonej w desce rozdzielczej. Do sprawnego zatrzymania ciągnika służyły niezależne hamulce szczękowe, działające na koła tylne. Bezpieczeństwo na postoju zapewniał natomiast hamulec ręczny zaciskający taśmy na bębnach hamulcowych. Nowsza odmiana Supra charakteryzowała się między innymi systemem filtrowania powietrza w dwóch okrągłych obudowach. Kabina posiadała dach z brezentu, którego przednia część była uchylana do góry.
Zetory 50 mogły być wyposażone w podnośnik hydrauliczny o udźwigu 1200 kg lub wciągarkę jednobębnową, przydatną do pracy w transporcie oraz zrywce drewna. Do napędu maszyn za pośrednictwem pasa transmisyjnego służyła przystawka pasowa montowana z tyłu ciągnika, napędzana od wałka przekaźnika mocy. Atutem była ponadto instalacja pneumatyczna do przyczep. Ciekawą opcją na liście wyposażenia 50-tki były elastyczne półgąsienice, które zwiększały siłę uciągu dwukrotnie.
W latach 1960-68 wyprodukowano łącznie ponad 150 tysięcy Zetorów 50 Super, z czego bardzo duża ilość została wyeksportowana m.in. do Polski, Niemiec, Iraku czy Brazylii.
Rozwój i innowacje w późniejszych dekadach (1966-2011)
Zwiększanie mocy i seria UR II Crystal (1966-1976)
Lata 60. przyniosły kolejne modele, takie jak Zetor 3011, 2011 i 4011, oraz współpracę z polskim Ursusem, która zaowocowała modelem Ursus C-4011 produkowanym do 1992 roku. W latach 1966-1976 Zetor wprowadził większe ciągniki, od 80 do 160 KM.
Zetor w tym dziesięcioleciu reaguje na wymagania rynku w zakresie wyższych osiągów ciągników. Klienci zaczęli poszukiwać ciągników z mocą w zakresie od 80 do 160 KM. W celu wsparcia badań nad silniejszym traktorem powstał w 1964 roku "Czechosłowacko-Polski Traktorowy Ośrodek Badawczy" z siedzibą w brneńskim Zetorze. Owocem tej współpracy stały się nowe ciągniki następnej unifikowanej serii z oznakowaniem UR II.
Model Zetor 8011, pierwszy z serii UR II, zdobył liczne nagrody za zastosowanie innowacyjnych technologii, które nie były powszechne w konkurencyjnych produktach. Ponadto jego ogromną zaletą był śmiały i nowatorski design i ergonomia obsługi. Od 1968 roku ciągniki te z nowym oznakowaniem Crystal stopniowo wprowadzane były do produkcji seryjnej. Nazwa tej serii pochodzi od czeskiego architekta Otakara Diblíka.
Ciągniki UR II zostały wyposażone w nowoczesną na ówczesne lata kabinę bezpieczeństwa zamontowaną na gumowych sprężynach, fotel kierowcy z amortyzowanym zawieszeniem z ogrzewaniem i efektywną wentylacją. Wyposażone były w hydraulikę siłową o zdolności podnoszenia do 4 ton. Łatwiejsza obsługa została poprawiona poprzez: podwieszone pedały, hydrauliczne sterowanie sprzęgłem i hamulcami, sterowanie hydrostatyczne, nowe teleskopowe, gazowe siłowniki drzwi i okien. Elektrohydrauliczne załączanie napędu przedniego mostu, wzmacniacza momentu siły, WOM i mechanizmu różnicowego osi przedniej.
Produkcja podzespołów do montażu tych ciągników została podzielona pomiędzy kooperantów i tak np.: ZTS Martin produkował silniki, ZVL Považské strojárne - przekładnie, ZPC Ursus Warszawa - tylne mosty, przednie mosty napędzane przez Uzina Tractorul Brașov w rumuńskim Braszowie, podnośnik i układ hydrauliczny przez Agromet Archimedes Wrocław. Ciągnik ten, choć powstał w biurach Zetora był konstrukcją polską. Pracami nad nim kierowali: Eugeniusz Ajzenberg (silnik) i Jerzy Stożek (układ napędowy).
W 1970 roku została zbudowana montownia w Iskanderyiah, około 40 km na południowy zachód od Bagdadu. Do 1990 roku ponad 80 tys. ciągników zostało tam zmontowanych pod marką Antar. W 1975 roku pojawił się pierwszy 6-cylindrowy model - 12011.
Marka Zetor oficjalną nazwą firmy i przeniesienie produkcji na Słowację (1976-1986)
1 listopada 1976 roku marka ZETOR stała się oficjalną nazwą całej firmy produkującej ciągniki. W Zetorze były kontynuowane badania nad traktorami UR II. Pod koniec lat siedemdziesiątych rozpoczęto w ramach reorganizacji produkcji stopniowe przemieszczanie produkcji do słowackiego zakładu „Závody ťažkého strojárstva” (ZŤS) Martin, gdzie były nadal modernizowane i sprzedawane pod nazwą ZŤS. W sumie ciągniki UR II zostały jeszcze trzykrotnie zmodernizowane, a ostatnim modernizowanym typem był Zetor 16445.
Po przeniesieniu produkcji serii UR II Crystal na Słowację, mniejsze ciągniki UR I stały się ponownie najważniejszym artykułem produkcyjnym spółki Zetor. Traktory miały masywną i wygodną ochronną kabinę, większą moc przy niższym zużyciu paliwa i ulepszone przekładnie z większym zakresem przełożeń. Zostały także zmienione powłoki lakiernicze - obręcze kół były białe.
Trzecia unifikowana seria i innowacje UR I (1986-1996)
W latach 1976-1992 Zetor wprowadził serię UR III, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu na mocne ciągniki. Seria UR I znowu przechodziła regularne modernizacje. Standardowym wyposażeniem ciągników stało się ogrzewanie cieczą i synchronizacja 4 i 5 biegu. Pod koniec lat osiemdziesiątych seria UR I została uzupełniona o modele 7711 i 7745, które miały podwyższony udźwig podnośnika. Silniki dostarczały moc 70 KM. W 1989 do produkcji weszły modele wyposażone w turbodoładowany silnik Z 7701 T - Zetor 7711 Turbo oraz Zetor 7745 Turbo.
W 1992 roku doszło do następnej modernizacji tej unifikowanej serii, której wynikiem były ciągniki z nazwą handlową Major. Ulepszona seria oferowała wyższą moc, niezawodność i wygodę dla kierowcy w obszernej kabinie. Moc silnika wahała się w granicach od 52 do 82 KM. W tym czasie Zetor rozpoczął produkcję traktorów serii UR III, które swą koncepcją i parametrami technicznymi odpowiadały podwyższonym wymaganiom i oczekiwaniom klientów. W 1991 roku zaczęła być wytwarzana seria ciągników 7520, 7540, 8520, 8540, 9520, 9540 i 10540. Silniki uzyskały moc od 70 do 105 KM i oprócz modelu 75 były wszystkie doładowywane. W modelu 105 zastosowano dodatkową chłodnicę powietrza INTERCOOLER.
W 1993 roku w ramach współpracy pomiędzy John Deere i Zetor rozpoczęła się sprzedaż ciągników: UR I model 92 i UR III częściowo zmontowanych w Brnie, pod marką John Deere z serii 2000, w krajach Ameryki Łacińskiej. Przez 4 lata współpracy John Deere pomógł Zetorowi poprawić logistykę, zarządzanie jakością, obsługę klienta oraz dostawę części zamiennych. W 1995 roku, z inicjatywy producenta traktorów oraz dystrybutora Motokov Praga, powstała w Kaliszu spółka Moto-Zetor Polska, która w latach 1995-1998 zleciła montaż Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Kalisz” 3600 sztuk ciągników Zetor. W maju 2002 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki na ZETOR POLSKA Sp. z o.o.
Wybrane modele z tego okresu:
- Zetor 5340 (1995-1997): 4-cylindrowy silnik Diesla o pojemności 3,6 litra, chłodzony cieczą. Waga z obciążnikami 3530 kg. Długość 3,76 m, szerokość 1,85 m, wysokość 2,82 m.
- Zetor 8011 (1971-1984): 4-cylindrowy silnik o pojemności 4562 cm3, moc 80 KM, moment obrotowy 266 Nm, chłodzony cieczą, napęd 2x4. Przekładnia mechaniczna 16+8, prędkość 28 km/h.
- Zetor 5211 (1987-1993): Silnik typ Z5201 o mocy 51 KM i momencie obrotowym 165 Nm, 3-cylindrowy o pojemności 2696 cm3. Układ napędowy mechaniczny 12 biegów (10 przód, 2 tył). Opcjonalny napęd 4x4. Masa bez obciążników 3180 kg.
- Zetor 7245 (1992-1999): 4-cylindrowy silnik o pojemności 3922 cm3, moment obrotowy 281 Nm, moc 81 KM. Standardowa przekładnia mechaniczna 10+10. Napęd 4x4. Na rynek amerykański pod marką John Deere model 2400.
- Zetor 6245 (1985-1995): 4-cylindrowy silnik Zetor 6201 o pojemności 3,5 litra. WOM 540 obr/min. Waga do 3390 kg. Napęd na cztery koła.
- Zetor 10145 (1985-1991): Chłodzony cieczą, 4-cylindrowy silnik o pojemności 4,6 litra. Napęd 4x4. Skrzynia biegów 16+8.
- Zetor 12045 (1984-1987): Moc 115 KM. 6-cylindrowy silnik o momencie obrotowym 362 Nm. Napęd 4x4, skrzynia 16+8. Udźwig tylnego TUZ 4000 kg.
- Zetor 8145 (1985-1991): 4-cylindrowy silnik o pojemności 4,6 litra. Napęd 4x4. Waga do 4263 kg.
- Zetor 3320 (lata 90. XX w.): Seria UR I. 3-cylindrowy silnik o mocy 33,1 kW i pojemności 2,7 l. Ulepszona kabina osadzona na 4 blokach, ogrzewanie i wentylacja w dachu, zawieszone pedały hamulca.
Dekada zmian i rewitalizacji (1996-2006)
W tej dekadzie Zetor przeszedł liczne zmiany. 1 lipca 1993 doszło do prywatyzacji i zarazem do zmiany nazwy spółki na Zetor a.s. W 2000 roku został przyjęty program rewitalizacyjny, a 22 kwietnia 2002 rząd Republiki Czeskiej uchwalił sprzedaż udziału majątkowego państwa spółce HTC Holding, która stała się 29 czerwca tego roku właścicielem 98% spółki Zetor. Spółka HTC Holding rozpoczęła natychmiastowo stabilizację finansową wraz z intensywną restrukturyzacją.
Podstawowym projektem, który udało się w Zetorze z powodzeniem zrealizować, była redukcja składów, wybudowanie nowoczesnego areału produkcyjnego z wydajnym zarządzaniem i obniżenie kosztów produkcji. Z wcześniejszych czasów pozostał wydział Badań i Rozwoju, którego pracownicy nadal mają w kompetencji zapewnienie kompleksowego rozwoju nowych i modernizowanie dotychczasowych produktów. W tym czasie kontynuowano badania i proces innowacyjny UR I, przede wszystkim z punktu widzenia realizacji wymagających przepisów odnośnie ochrony środowiska naturalnego na rozwiniętych rynkach.
Poprzednie modele serii UR I zostały w 2004 roku zastąpione nowoczesnymi ciągnikami pod nazwą Proxima, natomiast seria UR II, po znacznej modernizacji, miała swoją premierę w 1998 roku pod nazwą Zetor Forterra. Modele z serii Proxima i Forterra uzyskały i nadal zyskują prestiżowe nagrody na znaczących imprezach targowych i konkursach.
Powrót do wyższej wydajności - przyszłość już się rozpoczęła (2006-2011)
W ostatnich latach Zetor prezentuje mnóstwo nowości i ulepszeń. W 2007 roku asortyment Zetora poszerza się o serię Proxima Plus, która ma w wyposażeniu przednią i tylną oś przeznaczoną do większych obciążeń. Nowym elementem jest odchylana maska, umożliwiająca łatwy dostęp do filtrów olejowego, paliwowego i powietrza. Pod koniec 2008 roku zaczął być produkowany traktor Proxima Power w trzech nowych czterocylindrowych modelach, które są wyposażone w nowość - przekładnię z elektrohydrauliczną rewersyjną zmianą biegów, która umożliwia zmianę przełożeń pod obciążeniem.
W 2010 roku seria Forterra została wzbogacona modelem 135, wyposażonym w silnik Z 1605 o mocy 136 KM oraz szesnastozaworową głowicę cylindrów. Kolejne innowacje to m.in. system automatycznej regulacji tylnego trzypunktowego zawieszenia HitchTronic. W 2011 roku Zetor wprowadza następną modernizację całej serii Proxima. Głównym udogodnieniem jest wprowadzenie nowej hydrauliki bez cylindra wewnętrznego. To umożliwia poprawę ergonomii elementów sterowania w kabinie. Kabina została wyposażona w cyfrową tablicę przyrządów. Wszystkie silniki ciągników ZETOR mają homologację dla EURO III. Nowa modelowa seria ciągników Forterra wyróżnia się również zewnętrznym designem i zmianami w kabinie. Ważnym krokiem innowacyjnym jest uchylana do góry maska z całkowicie nowym designem. Stylem jest zbliżona do ciągników serii PROXIMA. Wnętrze kabiny jest wzbogacone o nowy panel sterowania hydrauliką z alternatywnymi osłonami dźwigni.
Na Międzynarodowych Targach Techniki Rolniczej AGROSHOW 2011 w Bednarach został zaprezentowany nowy model Forterra 140 z silnikiem spełniającym obowiązujące od 2012 roku normy emisji spalin EURO IIIB przy użyciu filtra cząsteczek stałych HUSS MD-System. Inne innowacje w tym modelu to nowa skrzynia biegów z elektrohydraulicznym rewersem i pięciobiegową skrzynią przekładniową z 3-stopniowym wzmacniaczem momentu obrotowego 30/30, nową przednią osią oraz zmienioną tapicerką kabiny, nowym fotelem pasażera i deską rozdzielczą. Ciągnik został również wydłużony, co zwiększy jego właściwości trakcyjne oraz uciąg. Zastosowano także nowe rozwiązania hydrauliki i zwiększono jej udźwig do 7000 kg. W 2013 roku do sprzedaży trafiła zmodernizowana Forterra HSX model 2013. Seria zaprezentowana w 2014 roku na targach Techagro w Brnie. Wyposażona w silniki Zetor spełniające normę 3B za pomocą filtrów DOC i DPF.
W 2009 roku na targach hanowerskich - wystawie rolniczej AgriTechnica został przedstawiony prototyp ciągnika rolniczego Zetor Maxterra, który jest zapowiedzią powrotu czeskiego producenta do ciągników wysokiej mocy. Zgodnie z zapowiedziami seria ta ma być wyposażona w 6-cylindrowe silniki Zetor o mocach odpowiednio: 130-190 KM - 96-140 kW, tylny most i skrzynię biegów ZF T-7200 (6-zakresowa z 4 biegami pod obciążeniem) oraz przednim mostem Carraro 20.29.
Renowacja i kolekcjonerstwo
Dziś ciągniki Zetor, zarówno nowe, jak i używane, są szeroko dostępne w Internecie. Wpisując w wyszukiwarkę hasła takie jak „zetor olx”, „olx zetor 7211” czy „zetor forterra olx”, pojawia się wiele ogłoszeń. Ważne jest, aby dokładnie sprawdzić specyfikację maszyny i porównać oferty. Przy kupowaniu maszyn używanych należy być ostrożnym, zawsze dobrze obejrzeć maszynę i poznać historię serwisowania. W przypadku Zetora, szeroko dostępne części sprawiają, że ciągnik jest łatwy i tani w naprawie.
Renowacja ciągnika to proces długotrwały i kosztowny. Janusz Pełka ze Stowarzyszenia Retro Łowiczanka, który wiele ciągników przywrócił do życia, w tym Zetory 25 i 25 K, a obecnie odnawia model 25 A, szacuje, że sam zakup bazy do renowacji to tylko około 20% całego kosztu odbudowy.
Na współczesnych zlotach pojawia się coraz więcej pięknie odrestaurowanych egzemplarzy, wiele z nich nadal czynnie pracuje. Supry są coraz bardziej popularne. Niezawodność i prostota obsługi to podstawowe cechy, które sprawiają, że Zetor nadal cieszy się uznaniem wśród użytkowników i kolekcjonerów.