Deska Rozdzielcza w Ciągnikach Rolniczych: Budowa, Funkcje i Ergonomia

Rola i Budowa Deski Rozdzielczej

Deska rozdzielcza w ciągniku rolniczym jest centralnym punktem informacyjnym i sterującym, kluczowym dla efektywnej i komfortowej pracy operatora. Deska rozdzielcza, często z cyfrowymi wyświetlaczami, jest zaprojektowana tak, aby wszystkie przełączniki i informacje były w zasięgu wzroku i ręki. Wszystkie informacje o wybranym zakresie przełożeń i o przełożeniu Dynashif są odczytywane z deski rozdzielczej.

W nowoczesnych ciągnikach dużą rolę odgrywa konsola obsługowa w kabinie, która posiada wszystkie najczęściej używane przyciski i przełączniki. Każdy przyrząd jest jasno określony i ergonomicznie umieszczony, zapewniając w ten sposób szybki i łatwy dostęp. Opcjonalny terminal Datatronic 4 jest wygodnie umieszczony i posiada kolorowy wyświetlacz 7”. Jest on w pełni regulowany, dzięki czemu operator może ustawić sobie swoje preferencje. Datatronic 4 przedstawia ważne informacje o ciągniku, pamięciach i pracach oraz oferuje sterowanie sekwencjami na uwrociach.

Warto również zwrócić uwagę na konsolę CCD, która zapewnia, że najważniejsze informacje są zawsze w zasięgu ręki. Nie ma konieczności montowania dodatkowego wyświetlacza, dzięki czemu widoczność z prawej strony jest lepsza.

Kluczowe Funkcje Sterowane i Monitorowane z Kabiny Operatora

Sterowanie Wałkiem Odbioru Mocy (WOM)

Współczesne ciągniki rolnicze agregowane są z szeregiem maszyn wykorzystywanych podczas zbioru paszy z użytków zielonych, takich jak kosiarki, przetrząsacze, zgrabiarki, prasy czy przyczepy. Maszyny te mogą być zawieszane, ciągnięte, boczne, czołowe oraz wielkogabarytowe. Wymagają one różnych prędkości WOM, zazwyczaj 540 lub 1000 obr./min. W ciągniku powinna być dostępna prędkość WOM odpowiednia do maszyny towarzyszącej. Idealnie nada się do lżejszych prac, jak np. zgrabianie, jeżeli ciągnik ma ekonomiczne prędkości WOM.

Należy też zwrócić uwagę na dostępne prędkości WOM, jeżeli planujemy zakup kosiarki czołowej. Taka kombinacja wymaga zawsze pracy na normalnych prędkościach, ponieważ przedni WOM nie ma prędkości ekonomicznych. Podczas pracy z maszyną zawieszaną i napędzaną z WOM konieczne może być wyłączanie wałka podczas podnoszenia maszyny. W przypadku ciągników CLAAS bardzo przydatną funkcją będzie automatyka wałka względem wysokości tylnego podnośnika. Warto zwrócić uwagę, że automatyka WOM, pomimo podobnej nazwy, może działać różnie w zależności od producenta.

Podczas prac z wałkiem wskazane jest utrzymywanie stałej prędkości silnika, tak aby maszyna pracowała stabilnie. Przydatne będą również pamięci prędkości obrotowej silnika. Wybór prędkości obrotowej napędu WOM odbywa się elektrohydraulicznie. Elektrohydrauliczna obsługa napędu WOM odbywa się za pomocą bezpiecznego 3-pozycyjnego przełącznika (On, Off i blokada/hamulec WOM). Standardowo na tylnym błotniku zamontowano również przyciski obsługowe służące do włączania i wyłączania napędu WOM. Przykładowo, obroty WOM 540 Eco są osiągane przy obrotach silnika 1560 obr./min.

Zarządzanie Układem Hydraulicznym

Odpowiednia liczba złącz hydraulicznych i gniazd elektrycznych to podstawa we wszystkich maszynach. Niektóre z nich mogą wymagać nawet czterech par. Należy zwrócić również uwagę na funkcję zaworów hydraulicznych. Zawory hydrauliczne mogą różnić się między sobą, nie tylko końcówkami złącz. Mając na myśli funkcje zaworu, należy sprawdzić, czy ma on pozycję pływającą. W ciągnikach marki CLAAS jest ona oznaczona falą. Jest to pozycja, w której obydwa gniazda są połączone ze sobą i umożliwiają swobodny ruch siłownika na skutek działających na niego sił - tłumaczy Emil Kaźmierczak. Jest to bardzo istotne, jeśli maszyny zielonkowe są podnoszone i pozycjonowane na tym samym siłowniku. Bez pozycji pływającej nie będą kopiować terenu.

Oprócz tego warto, aby maszyna miała funkcję „kick-out”. W przypadku ciągników CLAAS podczas podnoszenia wirników zgrabiarki nie trzeba trzymać dźwigni zaworu hydraulicznego. Wystarczy ją uruchomić, a po osiągnięciu pozycji końcowej dźwignia automatycznie wróci na pozycję środkową. Kolejny aspekt to wydatek pompy, który ma bezpośredni wpływ np. na prędkość otwierania klapy prasy rolującej. W razie zbyt wolnego otwierania możemy skorzystać z opcji łączenia wydatku oleju. Warto również wspomnieć o coraz popularniejszym układzie Power Beyond, który polega na tym, że maszyna sama decyduje o tym, ile potrzebuje oleju.

Obsługa Układu Trzypunktowego Zawieszenia (TUZ)

Tylny i przedni TUZ mogą być sterowane mechanicznie lub elektronicznie. Pod względem budowy uwagę należy zwrócić na odpowiedniej wielkości uchwyty w ramionach. Rozmiary elementów są znormalizowane, np. kategoria 2 w każdej maszynie powinna mieć ten sam wymiar - mówi Emil Kaźmierczak. Oprócz podstawowego wyposażenia warto przyjrzeć się szczegółom. Jednym z nich jest możliwość dwustronnego regulowania wysokości wieszaka, np. w celu wypoziomowania kosiarki. Inny to stabilizatory ręczne lub automatyczne. Dzięki tym drugim maszyna blokuje się i nie kołysze w momencie uniesienia w górze. Jest to bardzo istotne podczas transportu, aby ciągnik był stabilny i nie zaczepił mijanego pojazdu.

W celu dokładnej pracy na przednim TUZ-ie bardzo przydatny będzie system elektronicznej regulacji wysokości. Taki system zapewnia po podniesieniu ramion ich powrót do wcześniej ustalonej pozycji. Tylny podnośnik został specjalnie zoptymalizowany do wielkości ciągnika, oferując udźwig aż do 5 200 kg. Najnowszy układ EHR (Elektroniczne Sterowanie Podnośnikiem) zapewnia precyzyjne i elastyczne sterowanie funkcjami tylnego podnośnika, zapewniając precyzyjną kontrolę głębokości pracy maszyn oraz wysokości ich zawieszenia. Obsługa jest przeprowadzana za pomocą specjalnego pokrętła i prostego panelu, które zapewniają wygodną i prostą kontrolę tylnego podnośnika. Użyteczna funkcja aktywnej kontroli w czasie transportu wchodzi w zakres standardowych funkcji. Pokrętło układu EHR zostało umieszczone specjalnie po prawej stronie operatora, aby zapewnić szybki i łatwy dostęp, umożliwiając precyzyjną kontrolę głębokości pracy oraz podnoszenia i opuszczania tylnego podnośnika.

Dzięki maksymalnemu udźwigowi wynoszącemu 2 500 kg, przedni podnośnik poradzi sobie z łatwością i dużą precyzją ze wszystkimi nowoczesnymi maszynami. Prosta budowa umożliwia uzyskanie maksymalnego przeniesienia mocy.

Przekładnie Napędowe i Systemy Jazdy

W pracach z maszynami zielonkowymi odpowiednia ilość przełożeń decyduje o wydajności pracy. Pracując z włączonym WOM, operator ma ograniczone możliwości przyśpieszenia i zwalniania za pomocą obrotów silnika. Dlatego przekładnia w ciągnikach, np. CLAAS, umożliwia operatorowi poruszanie się w szerokim zakresie prędkości. Ważne, aby poszczególne zmiany biegów nie powodowały zbyt dużej zmiany prędkości. Oprócz liczby biegów pod obciążeniem czy sposobów, w jaki zmieniane są zakresy, liczy się również zestopniowanie biegów. Warto także sprawdzić, czy rewers w ciągniku jest regulowany i umożliwia pracę z różnymi biegami w dwóch kierunkach. Takie rozwiązanie ułatwia szybkie wykonywanie nawrotów podczas koszenia.

Przekładnie napędowe Massey Ferguson są znane ze swojej wyjątkowej niezawodności i gładkiej zmiany przełożeń. Nowa funkcja „sprzęgła z pedału hamulca” jest standardem dla obu wersji (Dyna-4 lub Dyna-6). Wystarczy wcisnąć pedał hamulca, by automatycznie załączyło się sprzęgło. Kierowca jest zwolniony z konieczności częstego wciskania pedału sprzęgła, co poprawia wydajność i komfort. Imponujące osiągi i efektywna konstrukcja przekładni napędowej Dyna-4 oferuje niezrównaną wydajność, kontrolę i komfort. Przekładnia napędowa Dyna-4 jest łatwo obsługiwana i kontrolowana za pomocą unikalnego rozwiązania Massey Ferguson: za pomocą dźwigni Power Control, umieszczonej po lewej stronie kierownicy i dzięki dźwigni zmieniającej przełożenia, umieszczonej na prawej konsoli. Wszystkie funkcje przekładni napędowej mogą być łatwo kontrolowane bez konieczności wciskania pedału sprzęgła.

Dynamiczne osiągi są uzyskiwane w połączeniu z przekładnią napędową Dyna-6, która proponuje wszystkie podstawowe funkcje, takie jak obsługiwana lewą ręką dźwignia przekładni nawrotnej Power Control AutoDrive, obsługa prawą ręką, Speedmatching i progresywne uruchamianie przekładni nawrotnej.

Systemy Wspomagające Pracę i Ergonomia

Przy zastosowaniu zaworów hydraulicznych sterowanych elektronicznie i pracy z zestawem kosiarek bardzo przydatny będzie system zarządzania na uwrociach. Dzięki niemu za pomocą jednego przycisku można podnieść kosiarki - tylne i przednią - w tym samym miejscu. Ciągniki z fabrycznymi mocowaniami do ładowacza czołowego mogą być wyposażone w elektroniczny joystick wielofunkcyjny wbudowany w podłokietnik.

Udowodniono, iż układy automatycznego prowadzenia równoległego umożliwiają zmniejszenie zużycia paliwa aż do 12% podczas pracy w polu. Dlatego coraz więcej rolników jest zainteresowanych ich zastosowaniem. AGCOMMANDTM to perfekcyjne narzędzie do zarządzania flotą maszyn i ich monitorowania dla dużych gospodarstw, firm usługowych i dla każdego, kto chce na bieżąco monitorować swoje maszyny w trakcie pracy.

Ergonomia - wszystko, czego potrzebujesz znajduje się w odpowiednim miejscu. Seria MF 5700 SL posiada duże, szeroko uchylne drzwi zarówno z prawej, jak i lewej strony ciągnika, ergonomicznie rozmieszczone stopnie z pełną regulacją pierwszego stopnia minimalizują wysiłek wchodzenia do kabiny. Wybór wysokości kabiny i dachu umożliwia dopasowanie ciągnika do wysokości posiadanych budynków i specyficznych wymagań. Kabina standardowa posiada płaską podłogę i w połączeniu ze standardowym dachem oraz układem amortyzacji gwarantuje najwyższy poziom komfortu. Pakiety „Essential” lub „Efficient” oferują różne poziomy wyposażenia, gdzie Essential to podstawowy pakiet, zawierający wszystkie najważniejsze elementy i zapewniający łatwe oraz intuicyjne sterowanie.

Ciągniki MF serii 5700SE z kabiną panoramiczną zapewniają nieograniczone pole widzenia na prawą stronę w celu uzyskania bezpieczeństwa i wydajności podczas pracy z maszynami pracującymi z boku. Szeroka, jednoelementowa szyba wykonana z poliwęglanu jest niesamowicie twarda i chroni operatora przed odłamkami, które mogą być wyrzucone przez maszynę pracującą na poboczu. Dla władz lokalnych i do pracy na drogach, kabina może być wyposażona w dodatkowe uchwyty i okablowanie do sygnalizacji i oświetlenia ostrzegawczego.

Warto również wspomnieć o silnikach, które są sercem ciągnika. Przykładowo, silnik AGCO Power o 4 cylindrach i 4,4 litra pojemności napędza wszystkie modele Massey Ferguson serii 5700 SL i dostarcza moc od 100 do 130 KM. Charakterystyka układu SCR umożliwia zoptymalizowanie spalania, co redukuje o około 15% generowanie ciepła. Trwałość wyposażenia układu SCR jest taka sama jak silnika, układ nie wymaga przeprowadzania czynności konserwacyjnych.

Aspekty Konstrukcyjne Ciągnika wpływające na Wydajność i Komfort

Komfort pracy, zużycie paliwa, widoczność oraz ergonomia są bardzo ważnymi aspektami. Do budowy ciągnika możemy zaliczyć takie elementy, jak: promień skrętu, układ dynamicznego kierowania, sposób wsiadania do ciągnika, układ chłodzenia i sposób jego czyszczenia, rozstaw osi, rozkład masy oraz sama masa własna. Rozkład masy wpływa na stabilność ciągnika z maszyną towarzyszącą, ugniatanie gleby oraz zużycie paliwa.

Nowoczesne Technologie i Wybór Odpowiedniego Ciągnika

Kluczem do niezawodności ciężko pracujących maszyn jest wybranie takiego ciągnika, który spełnia wymagania nowoczesnych maszyn i narzędzi oraz wykorzystuje ich pełny potencjał w wielu pracach rolniczych. Ilość rozwiązań i elementów, na które należy zwrócić uwagę, jest bardzo duża. Nie jest tak, jak 30 lat temu, gdy zdecydować można było tylko o mocy silnika bądź ciągnik kupowało się taki, jaki był dostępny. Dziś w maszynie można wybrać różne opcje, które decydują o jej funkcjonalności. Należy też zwrócić uwagę, że proponowane rozwiązania, pomimo tej samej nazwy, mogą działać inaczej w zależności od producenta.

Dlatego warto korzystać z konfiguratora online, który pozwala zorientować się, co dany ciągnik oferuje. Pomocne będzie również skorzystanie z filmów i broszur, które oferują producenci, opisujących dany produkt oraz tłumaczących, jak działają poszczególne systemy. Wsparciem w takich sytuacjach służyć będą także przedstawiciele dealera, a przede wszystkim przetestowanie ciągnika demonstracyjnego na własnym polu ze swoimi maszynami.

tags: #deska #rozdzielcza #ciagnik