Elektrownia Powiśle to niepowtarzalna przestrzeń, w której historia i nowoczesność spotykają się w jednym punkcie. Ponad stuletnie dzieje obiektu tworzą niepowtarzalny charakter tego miejsca. Ówczesna zdobycz najnowszych technologii dziś produkuje dobrą energię, której moc zasila spragnionych wrażeń mieszkańców Warszawy.
Historia obiektu: od pierwszej elektrowni do centrum miasta
Rozległy kompleks między ulicami Wybrzeże Kościuszkowskie, Tamką, Dobrą i Leszczyńską powstał w latach 1903-1905 jako pierwsza elektrownia stolicy. Zespół dysponował własnym ujęciem wody z Wisły oraz bocznicą kolejową dowożącą materiały z dworca Kowelskiego. Elektrownia działała przez blisko 100 lat, dostarczając prąd mieszkańcom miasta także podczas obrony Warszawy w 1939 roku i w trakcie powstania. Po wojnie zespół zmodernizowano i przekształcono w elektrociepłownię, a w 2003 roku obiekt został ostatecznie wyłączony z użytkowania.
Wyzwania inżynieryjne i ratunek dla zabytku
W momencie przystąpienia do prac budynkowi kotłowni groziło zawalenie. Nieodpowiednie zabezpieczenie obiektu przed warunkami atmosferycznymi oraz zachodzące we wnętrzu reakcje chemiczne spowodowały daleko idącą korozję konstrukcji stalowej. Zespół udało się uratować dosłownie w ostatniej chwili dzięki staraniom pracowni APA Wojciechowski Architekci.
| Element | Działania modernizacyjne |
|---|---|
| Konstrukcja stalowa | Odrestaurowanie i wzmocnienie nitowanych słupów |
| Stropy | Zaprojektowanie żelbetowych stropów dla usztywnienia konstrukcji |
| Fundamenty | Oczyszczenie i wykorzystanie fundamentów pod generatory (B100) |
Nowoczesna adaptacja i funkcje obiektu
Projektanci zadbali, aby czytelna była tu każda epoka minionego stulecia. Dziś obok ponad 100-letnich hal kotłowni i maszynowni stoją trzy nowe biurowce i apartamentowiec. Sercem projektu są zabytkowe budowle przemysłowe: maszynownia, II kotłownia oraz budynek dawnego kesonu.
- Gastronomia: 16 konceptów kulinarnych oferujących oryginalne smaki.
- Handel i usługi: Galeria handlowa o powierzchni ok. 18 000 m², oddana do użytku w maju 2020 roku.
- Przestrzeń publiczna: Cztery kameralne place i ogólnodostępne osie widokowe.
Szacunek do industrialnego dziedzictwa
Większość lejów węglowych oraz dźwigary dachowe oryginalnej konstrukcji kotłowni zachowano wraz ze śladami kul z czasów wojny. Odtworzono kominy, lukarny oraz dźwig węglowy, który zamieniono na panoramiczną windę. Niebieska budka na dachu budynku kotłowni jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów elektrowni.
Architekci z pracowni APA Wojciechowski wyeksponowali metalowe elementy konstrukcji, ceglane partie ścian oraz setki drobiazgów. Wewnątrz budynków odnajdziemy tysiące oryginalnych elementów wyposażenia. Nawiązaniem do historii są również atrapy metalowych kominów oraz szklana ściana maszynowni, która odsłania jej wnętrze.
Znaczenie inwestycji dla Warszawy
Elektrownia Powiśle to zrewitalizowany teren, który mieści w sobie handel, usługi, biura i mieszkania. Inwestycja ta stanowi osiągnięcie bezdyskusyjnie udane, przybliżając stolicę do Wisły i naprawiając szkody wyrządzone przez zaborcze władze miasta. Dzięki licznym przebiciom i podcieniom, teren ten po raz pierwszy w historii został w pełni udostępniony mieszkańcom, integrując się z tkanką Powiśla.
tags: #elektrocieplownia #powisle #wywrotka #z #wyzki