Eurowinieta to elektroniczny system poboru opłat umożliwiający korzystanie z autostrad i płatnych dróg szybkiego ruchu w części krajów Unii Europejskiej. Jest to dowód opłaty za korzystanie z dróg, działający na zasadzie podobnej do tradycyjnej winiety, ale w pełni cyfrowo. Pierwotna koncepcja eurowiniet została przedstawiona przez Unię Europejską w 1993 roku.
Opłaty te dotyczą samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, z wyłączeniem autobusów. System ten został wprowadzony w celu ujednolicenia zasad poboru opłat i uproszczenia procesu dla przewoźników działających na terenie kilku krajów.
W jakich krajach obowiązuje eurowinieta?
Nazwa eurowinieta może być nieco myląca, sugerując, że opłaty dotyczą przejazdu przez wszystkie państwa Europy. Jednak obecnie eurowiniety obowiązują w następujących krajach:
- Szwecja
- Dania (do końca 2024 roku; od 1 stycznia 2025 roku wprowadzona zostanie nowa forma opłat drogowych zależna od przejechanych kilometrów)
- Holandia
- Luksemburg
Wystarczy kupić jedną eurowinietę, aby przejeżdżać przez wszystkie kraje objęte opłatą, co oznacza, że kierowca nie musi kupować kilku winiet do każdego z nich. System eurowiniet nie działa w innych krajach Europy, jak Niemcy, Austria czy Czechy, gdzie obowiązują odrębne systemy poboru opłat.
Zakup i zamawianie eurowiniet
Eurowinietę należy zakupić jeszcze przed rozpoczęciem podróży po drogach płatnych lub autostradach w krajach, w których takie opłaty obowiązują. Za brak eurowiniety grożą kierowcy surowe kary finansowe - mandat może wynieść nawet kilkaset euro.
Gdzie kupić eurowinietę?
Najłatwiejszym i najszybszym sposobem zakupu eurowiniety jest zamówienie jej przez internet. Aby to zrobić, należy wejść na stronę www.eurovignettes.eu i wybrać zakładkę „Zamawianie”. Strona dostępna jest w języku polskim. Oprócz serwisu internetowego eurowinietę można nabyć również stacjonarnie:
- Na stacjach benzynowych
- W punktach odprawy granicznej
- W punktach obsługi AGES (operator eurowiniety)
Po dokonaniu zakupu eurowiniety pojazd zostanie wprowadzony do systemu. Pamiętaj, że eurowinieta nie może zostać zamówiona wstecz, system działa wyłącznie w trybie bieżącym i przyszłym.
Jakie dane są potrzebne do zakupu?
Do zakupu eurowiniety będą potrzebne następujące dane dotyczące samochodu ciężarowego:
- Kraj rejestracji pojazdu
- Numer rejestracyjny pojazdu
- Klasa emisji spalin
- Liczba osi pojazdu
- Długość planowanego pobytu (okres obowiązywania winiety)
Kupujący eurowinietę musi podać precyzyjne dane, co pomoże uniknąć ewentualnych kłopotów czy niedomówień w razie kontroli.
Formy płatności i potwierdzenie
Za zamówione przez internet pozwolenie zapłacisz za pośrednictwem kart paliwowych i bankowych (np. DKV, Esso, euroShell, EUROTRAFFIC, Eurowag, LogPay, OMV, UTA, Ressa itp.). Po uiszczeniu płatności otrzymasz dowód wpłaty. Od 1 października 2008 roku nie musisz go ze sobą wozić, ponieważ wszystkie dane zapisywane są w elektronicznym systemie.
Wypowiedź eksperta Natalia Tokarczyk-Jarocka, SEO Content Manager: „Zakup eurowiniety nie wiąże się z żadną rejestracją w systemie, czy też zakładaniem konta. Kierowca nie otrzymuje specjalnych naklejek lub dokumentów. Winieta zostaje wprowadzona automatycznie do bazy danych - to umożliwia jej szybką weryfikację.”
Od czego zależy cena eurowiniety?
Koszt eurowiniety uzależniony jest od kilku czynników:
- Okres ważności: Eurowinieta może być ważna przez jeden dzień, tydzień, miesiąc lub rok (maksymalnie 12 miesięcy). Cena rośnie proporcjonalnie do długości obowiązywania, przy czym przewoźnicy realizujący regularne kursy najczęściej decydują się na dłuższe okresy, które w przeliczeniu na dzień są bardziej opłacalne.
- Klasa emisji spalin: Im nowocześniejszy i bardziej ekologiczny pojazd, tym opłaty są niższe. Wysokość opłaty uzależniona jest od rocznika pojazdu.
- Liczba osi pojazdu: Ten parametr również wpływa na ostateczną cenę.
Taryfa dzienna niezależnie od ilości osi i klasy emisji spalin wynosi 12 EUR. Przykładowe stawki dla eurowiniety tygodniowej i miesięcznej:
Eurowinieta tygodniowa
| Klasa emisji | 1-3 osi | 4 i więcej osi |
|---|---|---|
| EURO 0 | 37 EUR | 62 EUR |
| EURO 1 | 32 EUR | 54 EUR |
| EURO 2 | 28 EUR | 47 EUR |
| EURO 3 | 24 EUR | 41 EUR |
| EURO 4 | 22 EUR | 37 EUR |
| EURO 5 | 21 EUR | 35 EUR |
| EURO 6 lub czystsze | 20 EUR | 33 EUR |
Eurowinieta miesięczna
| Klasa emisji | 1-3 osi | 4 i więcej osi |
|---|---|---|
| EURO 0 | 140 EUR | 235 EUR |
| EURO 1 | 122 EUR | 204 EUR |
| EURO 2 | 106 EUR | 177 EUR |
| EURO 3 | 92 EUR | 154 EUR |
| EURO 4 | 84 EUR | 140 EUR |
| EURO 5 | 79 EUR | 132 EUR |
| EURO 6 lub czystsze | 75 EUR | 125 EUR |
Ceny ustalają zarządcy dróg w poszczególnych państwach, więc zanim wyruszysz w trasę, sprawdź aktualne stawki w oficjalnym serwisie sprzedaży eurowiniet, aby uniknąć niespodzianek podczas kontroli.
Zwrot kosztów za niewykorzystaną eurowinietę
Niekiedy może zdarzyć się, że eurowinieta zostanie wykupiona na dłuższy okres niż w rzeczywistości była potrzebna. W takiej sytuacji istnieje możliwość uzyskania częściowego zwrotu zapłaconej sumy lub całości kwoty (w tym drugim przypadku jest to możliwe, jeśli po zapłacie jej ważność jeszcze się nie rozpoczęła).
Zwrot (częściowy lub całkowity) jest możliwy tylko w przypadku winiet, których koszt przekracza opłatę manipulacyjną w wysokości 25 EUR. Wyjątek stanowią zamówienia na eurowiniety zakupione dla pojazdów nieobjętych taką opłatą (np. samochodów osobowych) lub przy podwójnym opłaceniu pozwolenia na przejazd.
Aby móc otrzymać zwrot, należy złożyć wniosek do firmy odpowiedzialnej za eurowiniety, czyli AGES Maut System GmbH & Co. KG - listownie lub elektronicznie (formularz dokumentu dostępny jest na stronie firmy w sekcji „informacje”). Dodatkowo należy załączyć kopię dowodu rejestracyjnego lub karty pojazdu oraz:
- Numer aktualnego konta bankowego (BIC, IBAN, nazwa banku, miejscowość itd.)
- Dowód opłaty lub numer eurowiniety i/lub numer rejestracyjny pojazdu oraz okres ważności winiety (co najmniej 1 wariant)
W zależności od sytuacji dobrym rozwiązaniem będzie także przesłanie kopii umowy leasingowej, jeśli dany pojazd nie jest zarejestrowany na nazwisko osoby, która kupiła pozwolenie. W przypadku przerejestrowania i wyrejestrowania pojazdu lub gdy nie podlega obowiązkowi zakupu eurowiniety - zaświadczenie z urzędu.
Eurowinieta na ciągnik czy na naczepę? Obecne zasady a przyszłe zmiany
Obecnie obowiązek posiadania eurowiniety dotyczy jedynie kierowców pojazdów ciężarowych (tzw. ciągników) o masie przekraczającej 12 ton. Prowadzący autobusy są zwolnieni z konieczności wnoszenia tej opłaty. Zatem, zgodnie z aktualnymi przepisami, eurowinieta jest przypisana do ciągnika, a nie do naczepy.
Transpozycja nowych przepisów i opłaty oparte na emisji CO2
Do 25 marca 2024 r. państwa członkowskie pobierające opłaty od użytkowników dróg muszą dokonać transpozycji nowych przepisów dotyczących eurowiniet, które zostały opublikowane w 2022 r. Obecnie państwa członkowskie mogą ustalać stawki opłat za korzystanie z infrastruktury na podstawie klasy euro pojazdów silnikowych. Od 25 marca 2024 r. stawki będą ustalane w oparciu o poziom emisji CO2.
Włączenie przyczep i naczep do systemu eurowiniety
Komisja Europejska ma nadzieję, że włączenie przyczep i naczep do dyrektywy w sprawie eurowiniety zachęci do wprowadzania na rynek bardziej energooszczędnych pojazdów. Chociaż przyczepy i naczepy same w sobie nie zużywają energii, holowanie ich wymaga energii z pojazdu, do którego są przymocowane. Wydajne pojazdy mogą przynieść korzyści zarówno zestawom konwencjonalnym, zmniejszając zużycie paliwa, a tym samym emisje CO2, jak i bezemisyjnym, zwiększając ich zasięg.
Propozycja Komisji Europejskiej zakłada, że państwa członkowskie będą musiały stosować nowe przepisy dotyczące przyczep i naczep dopiero od 1 lipca 2030 r. Branża transportu drogowego miała jednak większe oczekiwania co do tego wniosku. Zdaniem Raluki Marian, dyrektor IRU ds. rzecznictwa w UE, rozszerzenie dyrektywy w sprawie eurowiniet będzie skuteczne tylko wtedy, gdy państwa członkowskie będą zobowiązane do jej stosowania od dnia, w którym będzie ona wiążąca dla pojazdów silnikowych. Dzięki takiemu rozwiązaniu, zespoły pojazdów mogłyby zostać zakwalifikowane do lepszej kategorii ze względu na efektywność energetyczną przyczepy, co byłoby korzystne w przypadku pojazdów, którym grozi zaliczenie do niższej kategorii po wprowadzeniu stawek zależnych od emisji CO₂. Dlatego obowiązek jej stosowania w stosunku do naczep nie może czekać aż do 1 lipca 2030 r.
Obecne zasady stosowania eurowiniet już teraz stwarzają ryzyko poważnego wzrostu opłat użytkowników i kosztów zewnętrznych dla pojazdów ciężarowych. Raluca Marian podkreśliła, że wdrożenie zmian stawek za emisję CO2 będzie bardzo skomplikowane, a włączenie przyczep i naczep może ten proces jeszcze bardziej skomplikować. Proponowane zmiany mogą być również uciążliwe administracyjnie dla kierowców i operatorów. Wreszcie, w połączeniu ze zmianami w dyrektywie w sprawie eurowiniet wprowadzonymi w 2022 r., nowa propozycja może oznaczać, że wiele pojazdów Euro VI, obecnie uważanych za najczystszą technologię, zostanie zaliczona do mniej korzystnych kategorii w 2024 r. Propozycja Komisji jest obecnie procedowana w Radzie i Parlamencie Europejskim.
Jak działa system handlu emisjami dwutlenku węgla w Unii Europejskiej
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak sprawdzić swoją eurowinietę?
Eurowinietę możesz sprawdzić telefonicznie lub na stronie eurowiniety, w zakładce „sprawdź stan eurowiniety”. Po dokonaniu opłaty dane pojazdu powinny być widoczne w specjalnym systemie. Wystarczy, że wejdziesz w zakładkę „sprawdź stan eurowiniety” na oficjalnej stronie i wprowadzisz numer rejestracyjny samochodu.
Czy mogę kupić winietę elektroniczną na stacji benzynowej?
Tak. Jeśli nie chcesz kupować eurowiniety online, możesz zrobić to na stacji benzynowej, w punktach odprawy granicznej lub placówkach firmy AGES.
Na ile czasu przed podróżą trzeba wykupić eurowinietę?
Eurowinietę należy kupić jeszcze przed rozpoczęciem podróży. Najlepiej zrobić to przed samym wyjazdem. Nie są wystawiane winiety wsteczne.
Czy muszę wydrukować eurowinietę i przykleić ją do szyby?
Eurowiniety nie musisz drukować, wozić przy sobie. Nie ma też konieczności przyklejania jej do szyby pojazdu. Wszystkie niezbędne informacje znajdują się w systemie elektronicznym i są powiązane z numerem rejestracyjnym pojazdu.
Jaka jest kara za brak eurowiniety?
Kara różni się w zależności od kraju, ale w każdym z nich jest wysoka i dotkliwa finansowo. Może sięgać kilkuset euro i często nakładana jest od razu podczas kontroli drogowej.
Czy można kupić winietę z datą wsteczną?
Nie. System działa wyłącznie w trybie bieżącym i przyszłym. Winieta zawsze obowiązuje od wskazanego dnia i nie można jej cofnąć.
Czy można kupić winietę na 1 dzień?
Tak. Eurowinieta dostępna jest także w wersji jednodniowej, co sprawdza się przy jednorazowych kursach do krajów objętych systemem.
Po jakim czasie przychodzi mandat za brak winiety?
Mandat nakładany jest zwykle bezpośrednio podczas kontroli drogowej.