Nawożenie dolistne, w formie oprysku, to najszybszy sposób dostarczenia roślinom składników odżywczych. Polega ono na dostarczeniu rozcieńczonego, płynnego nawozu bezpośrednio na liście rośliny, umożliwiając błyskawiczne wchłanianie i natychmiastowe wykorzystanie substancji odżywczych przez organizm roślinny. Mechanizm działania opiera się na przenikaniu składników przez kutykulę oraz przez aparaty szparkowe. Po wniknięciu do wnętrza liścia substancje pokarmowe są transportowane w roślinie za pośrednictwem systemu przewodzącego, co pozwala im dotrzeć do miejsc najbardziej potrzebujących wsparcia. Gnojówki roślinne, jako naturalne nawozy płynne, doskonale wpisują się w tę metodę, wzbogacając glebę w składniki odżywcze i pozwalając na ekologiczne zagospodarowanie resztek roślinnych.
Gnojówki roślinne: Przygotowanie i skład
Gnojówki roślinne to naturalne nawozy płynne, które powstają w wyniku fermentacji roślin w wodzie. Są one doskonałym sposobem na ekologiczne wzbogacenie gleby w składniki odżywcze. Warto mieszać gnojówkę z wodą z kompostu, aby uzyskać jeszcze bogatszy roztwór.
Rośliny do przygotowania gnojówek
- Pokrzywa jest jedną z najcenniejszych roślin wykorzystywanych do przygotowania gnojówki ze względu na łatwą dostępność. Jest bogata w azot, potas, żelazo oraz mikroelementy, które doskonale odżywiają warzywa i rośliny ozdobne. Gnojówka z pokrzywy szczególnie dobrze sprawdza się w nawożeniu pomidorów, ogórków i kapusty.
- Skrzyp polny zawiera duże ilości krzemionki, która wzmacnia ściany komórkowe roślin, zwiększając ich odporność na choroby grzybowe, takie jak mączniak czy rdza.
- Mniszek lekarski to cenna roślina w ekologicznym ogrodnictwie.
Wskazówki dotyczące przygotowania gnojówki
Dodanie kilku garści bazaltowej mączki skalnej, glinki lub EM-ów (Efektywnych Mikroorganizmów) do fermentującej masy redukuje nieprzyjemny zapach i przyspiesza proces. Gotową gnojówkę warto przechowywać w zacienionym miejscu w zamkniętym pojemniku przez maksymalnie 2-3 tygodnie.
Kiedy i jak stosować gnojówki dolistnie? Kluczowe czynniki
Aby oprysk przy użyciu gnojówki był efektywny, należy przestrzegać kilku zasad dotyczących techniki prawidłowego dokarmiania roślin. Optymalne efekty przynosi oprysk nawozem suchych roślin, jednak zabieg ten może być wykonywany po deszczu, pod warunkiem zastosowania się do kilku zaleceń. Aby zachować największą skuteczność zabiegu, nie należy pryskać odżywką przed deszczem.
Warunki pogodowe i pora dnia
Warunki pogodowe, takie jak temperatura i wilgotność powietrza, są jednymi z kluczowych czynników, które determinują skuteczność oprysku. Para wodna znajdująca się w powietrzu oraz rosa osadzająca się na powierzchni nawozu dostarcza wodę niezbędną do właściwego wchłaniania nawozu dolistnego. Możliwość pobierania nawozu przez rośliny zależy także od jego punktu higroskopijności.
- Wilgotność powietrza: Optymalna wilgotność do przeprowadzenia efektywnego oprysku mieści się w granicach 60 - 80%. W bardziej suchych warunkach dopuszcza się przeprowadzanie zabiegu przy wilgotności powietrza rzędu 40%. Zbyt niska wilgotność sprawia, że woda odparowuje z cieczy roboczej zanim kropla dotrze na rośliny, co może prowadzić do poparzenia roślin. Wilgotność powietrza powyżej 90%, która zazwyczaj panuje w nocy (między 3-4 godziną, przed punktem rosy), również nie wpływa korzystnie na skuteczność oprysku, ponieważ powoduje nadmierne rozwodnienie cieczy roboczej.
- Temperatura powietrza: Nie zaleca się stosowania nawozów w temperaturze powyżej 20°C, ponieważ zabieg taki jest nieefektywny. Wysoka temperatura w połączeniu z niską wilgotnością powietrza sprawia, że kropla zdąży odparować zanim dotrze do liścia. Najwyższą skuteczność wykazują nawozy stosowane w temperaturze poniżej 20 stopni Celsjusza, z optimum w przedziale od 12 do 20 stopni Celsjusza.
- Pora dnia: Optymalną porą na dolistne dokarmianie jest wczesny ranek lub późne popołudnie - wczesny wieczór. Pory te charakteryzują się zwiększoną wilgotnością, która poprawia wchłanialność substancji czynnych. Ponadto, w tych porach rośliny są najlepiej uwodnione, mają zachowany pełny turgor, który może spaść w okolicy południa. Wykonywanie zabiegu dolistnego dokarmiania w godzinach południowych wpływa na ograniczenie przyswajalności składników pokarmowych z nawozu, a krople cieczy roboczej mogą działać jak soczewki, skupiając promienie słoneczne i prowadząc do poparzeń liści.
Wpływ deszczu na skuteczność oprysku
Opady deszczu występujące krótko po oprysku sprawiają, że stężenie substancji czynnych na powierzchni roślin spada, co dzieje się w przypadku niewielkich opadów. Jeżeli opady deszczu są silniejsze, dochodzi do całkowitego zmycia nawozu z liści, co sprawia, że rośliny nie mogą pobierać substancji czynnych. Nawożenie dolistne jest najskuteczniejsze, gdy opady deszczu nie występują co najmniej kilkanaście godzin po oprysku. Czas ten sprawia, że nawozy są w stanie odpowiednio zadziałać. Im dłuższy czas między zabiegiem a opadami, tym lepsza przyswajalność nawozu przez liście. Opady występujące po czasie dłuższym niż 24 godziny od oprysku zazwyczaj nie mają wpływu na działanie nawozu.
Przeprowadzając dolistne dokarmianie po deszczu, należy zmienić kilka parametrów już na etapie przygotowywania cieczy roboczej. W tym wypadku należy zmniejszyć stężenie cieczy, aby zapobiec poparzeniu roślin. Opady deszczu zmywają z powierzchni liści woskową warstwę ochronną, co powoduje zwiększoną podatność na poparzenia i wrażliwość na uszkodzenia spowodowane zbyt wysokim stężeniem nawozu. Pryskając po deszczu, do roztworu nawozu można dodać środki, które wykazują działanie ochronne na liście.
Stan roślin i faza rozwojowa
Aby dolistne dokarmianie przyniosło optymalne efekty, rośliny muszą mieć wykształcone liście. Jednocześnie prowadząc opryski nawozami należy kierować się zasadą, że im starsza roślina, tym mniejsze stężenie nawozu. Z tego powodu zabiegi dolistnego dokarmiania upraw wykonuje się wiosną i wczesnym latem. Optymalny termin to miesiące od maja do lipca. Ważne by rośliny były zdrowe, suche i wykazywały pełny turgor liści, ponieważ obniżenie ich turgoru sprawia, że zamykają się aparaty szparkowe, co utrudnia asymilację nawozu. Młode liście mają cienką woskową powłokę ochronną, która ogranicza przepuszczalność, dlatego ważne jest dopasowanie stężenia.
Nie należy stosować gnojówek bezpośrednio po posadzeniu róż, gdyż młode korzenie mogą być zbyt wrażliwe. Wiosenne nawożenie nie powinno być odkładane w czasie do momentu wystąpienia niedoborów makroelementów oraz mikroskładników na roślinach. Jesienne dokarmianie dolistne wspomaga rozwój systemu korzeniowego roślin przed zimą, korzystnie wpływa na zdrowotność roślin oraz zwiększa ich tolerancję na niekorzystne czynniki środowiskowe, takie jak niskie temperatury i silny wiatr.
Przygotowanie cieczy roboczej i rozcieńczanie gnojówki
Prawidłowa temperatura wody ma bardzo duży wpływ na efektywność zabiegu już na etapie tworzenia roztworu nawozu, warunkuje bowiem prawidłowe dawkowanie nawozu. Rozpuszczalność większości substancji w wodzie rośnie wraz ze wzrostem temperatury wody. Im zimniejsza woda wykorzystywana jest do sporządzenia oprysku, tym gorzej rozpuszczalny jest nawóz. W nawożeniu dolistnym należy stosować ciecz roboczą, w której nawóz jest całkowicie rozpuszczony. Pozwala to precyzyjnie dawkować substancje czynne, ponieważ w roztworze całkowicie rozpuszczonego nawozu w każdej części zbiornika znajduje się taka sama dawka produktu.
W zbyt zimnej wodzie nawóz nie rozpuszcza się całkowicie, przez co ciecz robocza nie jest dobrze wymieszana. Stosowanie cieczy roboczej w zbyt wysokiej temperaturze jest czynnikiem stresowym dla roślin, znacząco upośledzając zdolność wchłaniania nawozu. Ciecz użytkowa powinna być lekko ciepła, ale nie gorąca. Zaleca się stosowanie cieczy roboczej o temperaturze minimum 10-12°C. Aby uniknąć negatywnego wpływu wysokiej temperatury na rośliny, powinno się wstępnie napełnić pojemnik ciepłą wodą, wymieszać nawóz, a następnie uzupełnić opryskiwacz zimną wodą do uzyskania pożądanej temperatury roztworu.
Gnojówki roślinne po zakończeniu procesu fermentacji rozcieńczamy w stosunku 1:10 przed użyciem w opryskiwaczu. Przygotowując roztwór, zawsze należy przestrzegać zaleceń zawartych w instrukcji stosowania nawozów lub ogólnych zasad rozcieńczania gnojówek, aby uniknąć poparzeń liści.
Technika oprysku i sprzęt
Opryski dolistne wykonuje się przy pomocy opryskiwacza. Niesprawny lub nieprawidłowo skalibrowany sprzęt sprawi, że na rośliny trafi nieodpowiednia dawka nawozu, a oprysk będzie nierównomierny. W tym celu należy wykonać kalibrację, która umożliwia uzyskanie równomiernej pracy rozpylaczy, pożądanej wielkości kropel i odpowiedniej dawki cieczy roboczej. Aby prawidłowo ustawić dysze, należy również wziąć pod uwagę prędkość jazdy ciągnika, ponieważ ma ona wpływ na uzyskanie prawidłowego wydatku cieczy roboczej.
- Napełnia się zbiornik opryskiwacza wodą i uruchamia go w celu sprawdzenia, czy nie istnieją nieprawidłowości.
- Uruchamia się opryskiwacz, włącza wszystkie sekcje, ustawia nominalne ciśnienie, a następnie mierzy wydatek rozpylaczy uruchamiając je na minutę. Jeśli zmierzony wydatek jest zbliżony do nominalnego, nie należy zmieniać ciśnienia.
- Na podstawie wydatku cieczy z jednej dyszy należy obliczyć objętość roboczą konieczną do opryskania uprawy i ilość nawozu, która odpowiada objętości opryskiwacza.
Oprysk nawozem dolistnym powinien być dokładny i równomierny, tak, by pokryć możliwie dużą powierzchnię liści rośliny, zarówno górne, jak i dolne. Liczy się staranność i w pełni sprawny, profesjonalny opryskiwacz. Zaleca się stosowanie maksymalnej, podanej przez producenta (lub w przypadku gnojówek, zaleceń praktyków), ilości wody na hektar.
Zalety stosowania gnojówek w nawożeniu dolistnym
Nawożenie dolistne gnojówkami to szybki i skuteczny sposób na dostarczenie roślinom niezbędnych składników odżywczych. Jest to doskonałe uzupełnienie klasycznego nawożenia doglebowego, a w wielu wypadkach może być również stosowane jako podstawowa metoda zasilania upraw. Nawożenie dolistne jest doskonałym rozwiązaniem umożliwiającym szybkie uzupełnienie niedoborów makroelementów, ale także pozwala na skuteczne dostarczenie wysoko przyswajalnych mikroelementów, których wchłanianie z gleby jest stosunkowo trudne i długotrwałe. Ten sposób dostarczania roślinom substancji odżywczych jest także świetnym sposobem na szybkie uzupełnienie niedoborów, również gdy utrudnione jest pobieranie substancji przez korzenie.
Dokarmianie dolistne ma na celu przede wszystkim ograniczyć negatywny wpływ niedoboru składników pokarmowych na wzrost roślin. Gnojówki roślinne wspierają zdrowy rozwój roślin i ograniczają konieczność stosowania chemicznych środków ochrony roślin, stanowiąc ekologiczną alternatywę. Dzięki bezpośredniemu dostarczeniu składników odżywczych do tkanek roślinnych, efekty nawożenia dolistnego mogą być widoczne już po kilku dniach.
Podsumowując, nawożenie dolistne z wykorzystaniem gnojówek to skuteczna i szybka metoda dostarczania roślinom niezbędnych składników odżywczych, pozwalająca na ich efektywne przyswajanie. Odpowiednio dobrane gnojówki, stosowane w odpowiednich fazach wzrostu, przy sprzyjających warunkach pogodowych oraz zgodnie z zaleceniami agronomicznymi, mogą pomóc uzyskać obfite plony i poprawić kondycję roślin, zwłaszcza w trudnych warunkach uprawowych. Regularne monitorowanie stanu odżywienia roślin i dostosowanie programu nawożenia do aktualnych potrzeb roślin to najlepszy sposób na uzyskanie wysokiej jakości plonów.
tags: #gnojowka #w #opryskiwacz #dolistnie