Wprowadzenie do problematyki pojemności zbiorników paliwa w transporcie drogowym, zwłaszcza w kontekście ciągników siodłowych z naczepami chłodniami, jest kluczowe dla zapewnienia zgodności z obowiązującymi przepisami. Przepisy umowy ADR są niezwykle szczegółowe, a ich perfekcyjna znajomość jest absolutnie konieczna dla każdego, kto chce bezpiecznie i legalnie realizować przewozy. Niedopełnienie tych wymogów może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych.
Szczegółowe Uregulowania ADR dotyczące Paliwa w Pojazdach
Wyłączenia z Umowy ADR dla Paliwa Eksploatacyjnego (1.1.3.3)
Zgodnie z przepisem 1.1.3.3 umowy ADR, uregulowania zawarte w tej umowie nie mają zastosowania do przewozu paliwa znajdującego się w zbiornikach pojazdu i służącego do jego napędu lub do pracy jego wyposażenia, które jest używane podczas przewozu lub przeznaczone do takiego użycia, w związku z wykonywaniem operacji transportowej. Paliwo to może być przewożone w zbiornikach stałych, zgodnych z odpowiednimi przepisami, połączonych bezpośrednio z silnikiem pojazdu lub jego dodatkowym wyposażeniem (np. agregatem chłodniczym).
Szczególną uwagę na ten zapis powinni zwrócić przewoźnicy wykonujący transport zespołem pojazdów składającym się z ciągnika siodłowego oraz naczepy typu chłodnia, posiadającej odrębny zbiornik paliwa.
Limity Pojemności dla Stałych Zbiorników Paliwa
Pojemność całkowita zbiorników stałych nie powinna przekraczać 1500 litrów na jednostkę transportową. Ograniczenie to dotyczy wszystkich zbiorników zamontowanych na pojeździe, które służą do jego napędu lub zasilania jego wyposażenia, np. agregatów chłodniczych.
Dodatkowo, pojemność zbiornika zamocowanego na przyczepie lub naczepie nie powinna przekraczać 500 litrów.
Należy podkreślić, że przytoczone przepisy nie odnoszą się do rzeczywistej ilości paliwa w zbiornikach, a do ich pojemności. Dlatego w przypadku kontroli nie będzie miało żadnego znaczenia to, w jakim stopniu zbiorniki te są napełnione.
Przewóz Paliwa w Zbiornikach Przenośnych
W zbiornikach przenośnych (tj. kanistrach) dopuszcza się przewóz najwyżej 60 litrów paliwa na jednostkę transportową.
Paliwa Gazowe (CNG, LNG, LPG) i Zasada Równoważności Energetycznej
Nie tak częstym rozwiązaniem, ale jednak pojawiającym się na rynku, jest możliwość zasilania silników diesla paliwem gazowym (np. CNG) w konfiguracji dual fuel. W takiej sytuacji całkowita pojemność zbiorników paliwa lub butli jednostki transportowej powinna być tak ograniczona, aby wartość energii (MJ) zawartego w nich paliwach nie przekraczała równowartości 54 000 MJ.
Umowa ADR w zakresie maksymalnej pojemności jak i wielkości zbiorników (butli) z gazem posługuje się wartością 54 000 MJ ze względu na częste sytuacje z łączeniem paliw. Łączna ilość nie może przekraczać: 1080 kg w przypadku LNG i CNG; 2250 litrów w przypadku LPG.

Studia Przypadku: Konsekwencje Naruszeń Przepisów ITD
Przekroczenie Limitów w Zestawie Litewskiego Przewoźnika (Siedlce)
We wtorek (22 sierpnia), na krajowej „dwójce” pod Siedlcami, patrol Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do rutynowej kontroli ciągnik siodłowy z podpiętą naczepą - chłodnią. Przy ciągniku siodłowym były zamontowane dwa zbiorniki paliwa o pojemności: 900 litrów i 570 litrów. Z kolei pod naczepą był zbiornik paliwa o pojemność 245 litrów. Łączna pojemność trzech zbiorników paliwa wynosiła 1715 litrów. W tym przypadku przekraczała o 215 litrów maksymalną pojemność dla tzw. wyłączenia 1.1.3.3 ADR.
Za popełnione wykroczenia kierowca został ukarany czterema mandatami karnymi w wysokości 4 450 zł. Wobec przewoźnika wszczęto postępowania administracyjne z ustawy o transporcie drogowym oraz umowy ADR, a na poczet przewidywanych kar pieniężnych wpłacono 10 850 zł kaucji.
Znaczące Przekroczenia w Zestawie Tureckiego Przewoźnika (Garwolin)
Na ekspresowej S17 w rejonie Garwolina inspektorzy mazowieckiej Inspekcji Transportu Drogowego ujawnili poważne naruszenie przepisów ADR. Podczas rutynowej kontroli, ciągnik siodłowy wyposażony był w dwa zbiorniki paliwa o łącznej pojemności 1465 litrów, natomiast pod naczepą zamontowano zbiornik zasilający agregat chłodniczy o pojemności 750 litrów. Łącznie zestaw przewoził więc 2215 litrów paliwa, podczas gdy przepisy ADR dopuszczają maksymalnie 1500 litrów na jednostkę transportową.
Dodatkowo przepisy ADR określają, że zbiornik paliwa zamocowany na naczepie lub przyczepie nie może mieć pojemności większej niż 500 litrów - w tym przypadku przekroczenie wyniosło 250 litrów. Inspektorzy nałożyli na kierowcę mandat gotówkowy oraz sporządzili protokół z kontroli drogowej. Wobec przewoźnika wszczęto postępowanie administracyjne, a na poczet kary zabezpieczono 2000 zł kaucji.
1680 Litrów zamiast 1500: Kolejny Przypadek (Konin)
W czwartek (10 sierpnia), na autostradzie A2 w okolicach Konina, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali zestaw należący do litewskiego przewoźnika. Stwierdzili naruszenie przepisów umowy ADR. Łączna pojemność zbiorników paliwa zamontowanych w kontrolowanym zespole pojazdów wynosiła 1680 litrów (w ciągniku siodłowym 1435 litrów i w naczepie 245 litrów). Zgodnie z obowiązującymi przepisami umowy ADR, nie może przekraczać 1500 litrów.
Wobec litewskiego przewoźnika zostanie wszczęte postępowanie administracyjne, grozi mu kara w wysokości 2000 zł.
The Hidden Engineering System Beneath Gas Stations
Praktyczne Aspekty Montażu Dodatkowych Zbiorników Paliwa
Wymagania Techniczne i Prawne
Montując dodatkowe zbiorniki paliwa, trzeba sprostać wielu restrykcyjnym przepisom. Niektóre z nich nakreślono w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Wielu przedsiębiorców wykonujących transport międzynarodowy myśli o tym, żeby w swoich pojazdach zamontować dodatkowe zbiorniki paliwa. Umowa ADR w bardzo prosty i czytelny sposób reguluje tę kwestię. Jak widać z powyższego, dodatkowe zbiorniki paliwa możemy montować w pojeździe tak, by nie przekroczyć pojemności 1500 litrów. Przepis ten dotyczy jednak tylko stałych zbiorników paliwa.
Umowa ADR pozwala także na montaż dodatkowego zbiornika na przyczepie o pojemności do 500 litrów. Czy to praktyczne rozwiązanie? W większości przypadków nie, ale warto wiedzieć o takiej możliwości.
Zastosowanie w Różnych Typach Transportu
W przypadku ciągników siodłowych, zaprojektowanych do obsługi dalekobieżnych tras, zazwyczaj producent stosuje zbiorniki o maksymalnej łącznej pojemności, co pozwala na maksymalizację korzyści. Jeśli jednak kupujemy używany ciągnik siodłowy, który być może został przystosowany do krótszych tras krajowych, warto rozważyć montaż dodatkowego zbiornika paliwa, szczególnie gdy maszyna ma służyć w ruchu międzynarodowym.
Powyższe rozwiązania mają sens przede wszystkim w przypadku transportu wykonywanego pojazdami o DMC do 3,5 tony. W przypadku większości busów dysponujemy fabrycznymi zbiornikami paliwa o pojemności około 100 litrów. Dodatkowe zbiorniki paliwa pozwalają na zwiększenie łącznej pojemności nawet do 300 litrów, co oznacza trzykrotnie większy zasięg. Przy różnicy 50 groszy w cenie litra paliwa (pomiędzy ceną w Polsce, a za naszą zachodnią granicą), w przypadku dodatkowych 200 litrów pojemności, oszczędność na poziomie 100 złotych za jedno tankowanie jest znacząca.
Co, jeśli chcemy przewieźć paliwo korzystając z innych wyłączeń ADR? To jak najbardziej możliwe. W tym celu możemy wykorzystać wyłączenie 1.1.3.6. Będziemy musieli spełnić niektóre wymagania, ale wciąż nie będziemy potrzebować np. kierowcy z uprawnieniami ADR.