Prawidłowe ustawienie rozrządu oraz kąta wtrysku ma kluczowe znaczenie dla optymalnej pracy silnika wysokoprężnego w maszynach budowlanych, takich jak koparko-ładowarki JCB 3CX czy 4CX. Problemy z uruchomieniem, spadkiem mocy czy nadmiernym dymieniem często wynikają właśnie z nieprawidłowości w tych ustawieniach.
Znaki ustawienia rozrządu
W silnikach Perkinsa oraz jednostkach konstrukcji własnej JCB, rozrząd odpowiada za sterowanie zaworami. Znaki do jego ustawienia zazwyczaj znajdują się pod pokrywą rozrządu.
- Koło wałka rozrządu: Otwór w kole wałka rozrządu (po lewej stronie) powinien znajdować się w pozycji na godzinie 3:00 i pokryć się z otworem w obudowie pod nim.
- Wał korbowy: Posiada otwór zerujący (GZP), widoczny w obudowie rozrządu pomiędzy kołami wałka rozrządu, kołem pośrednim a kołem wału korbowego.
- Koło pośrednie: Po zdjęciu kół zębatych należy zwrócić uwagę na koło pośrednie, które przekazuje obroty na inne elementy. Należy sprawdzić, czy na panewce tego kółka nie ma luzu, gdyż prowadzi to do hałasowania rozrządu.
Prawidłowe ustawienie znaków rozrządu jest stałe. Błędnym przekonaniem jest twierdzenie, że znaki pokrywają się tylko przy składaniu, a później „rozjeżdżają się” i pokrywają ponownie dopiero po 37 obrotach wałem.
Ustawienie kąta wtrysku w pompach Delphi-Lucas
W przypadku pomp rotacyjnych Delphi-Lucas, które posiadają „pośredni zabierak” mocowany czterema śrubami, regulacja momentu wtrysku możliwa jest jedynie na owych czterech śrubach i czterech „fasolkach” wywierconych w kole zębatym pompy. Duży, piąty otwór służy wyłącznie do blokowania pompy w położeniu „0”.
Ważne zasady serwisowe:
- Przed demontażem koła zębatego należy ustawić pompę w pozycji „0” (GZP) i zablokować ją specjalną śrubą w korpusie pompy.
- Jeśli pompa jest oryginalna i nikt wcześniej w niej nie ingerował, zapłon ustawia się tak, aby nacięcie na pompie zgrywało się z nacięciem na elemencie obudowy kół rozrządu.
- Po odbiorze pompy z serwisu należy upewnić się, że nie jest ona zablokowana blokadą fabryczną i wałek pompy może się swobodnie obracać.
Metody diagnostyki i korekty
Jeśli po naprawie silnik pracuje nierówno, można zastosować metody weryfikacji kąta wtrysku:
- Metoda statyczna: W pompach typu Bosch stosuje się czujnik zegarowy wkręcany w pompę. W metodzie uproszczonej obserwuje się drgnięcie paliwa w rurce wtryskowej pierwszego cylindra przy powolnym obracaniu wałem.
- Metoda dynamiczna: Wykorzystanie lampy stroboskopowej do diesla pozwala precyzyjnie ustalić kąt wtrysku oraz sprawdzić działanie przyspieszacza w pompie.
Typowe problemy eksploatacyjne
Stukanie silnika i utrata mocy często świadczą o poważnych awariach, takich jak obrócenie panewki na korbowodzie, co wymaga szlifowania wału i kapitalnego remontu. Inne przyczyny problemów to:
| Objaw | Możliwa przyczyna |
|---|---|
| Biało-szary dym | Spalanie oleju, źle ustawiony kąt wtrysku, lejce wtryski |
| Ciężkie odpalanie | Zapowietrzenie, cofanie się paliwa, zapchany filtr, usterka płomieniówki |
| Brak mocy | Niskie ciśnienie na cylindrach, zablokowane pierścienie tłokowe |
Pamiętaj, że regularna wymiana filtrów i oleju co 500 mth jest kluczowa dla długiej żywotności silnika. W przypadku skomplikowanych usterek warto skonsultować się ze specjalistycznym serwisem posiadającym odpowiednie oprzyrządowanie, aby uniknąć kosztownych błędów wynikających z nieudolnych napraw.