Wybór odpowiedniego siewnika zbożowego to kluczowa decyzja dla każdego rolnika, mająca bezpośredni wpływ na przyszłe plony. Siewnik nie jest maszyną, którą wymienia się co kilka lat, dlatego warto zainwestować w trwałe i efektywne rozwiązanie. Na rynku dostępnych jest wiele modeli i typów siewników, a ich dobór zależy od wielu czynników, takich jak jakość nasion, rodzaj gleby, klimat, pogoda, stosowana technika rolnicza oraz wielkość gospodarstwa.
Czynniki wpływające na wybór siewnika
Aby osiągnąć dobre plony, musi współgrać kilka istotnych elementów. Decydującymi czynnikami są jakość nasion, rodzaj gleby, klimat, pogoda w okresie wegetacji, zaprawianie upraw oraz wybrana technika rolnicza. Dobry siew roślin powinien skutkować zrównoważoną wegetacją, która jest warunkiem wstępnym osiągnięcia wysokiego plonu. Ważne jest, aby wziąć pod uwagę, ile hektarów zasiejesz każdego roku, jakie są twoje warunki klimatyczne i czas potrzebny na siew.
Kwestia samej szerokości pracy siewnika jest ważna przy wyborze zakresu pracy. Im większy siewnik lub jego zbiornik, tym większe zapotrzebowanie na moc. Generalnie lepiej jest wybrać odpowiednio mniejszą szerokość pracy, by nie wykorzystywać największych mocy danego ciągnika. W przypadku siewnika 3-metrowego, do samej pracy z siewnikiem, ciągnik o mocy 50-70 KM jest wystarczający.
Istotne jest również określenie planowanych upraw. Czy chcemy zasiać tylko jedną uprawę, dwie lub trzy uprawy w jednym przejeździe? Czy planujemy stosować nawozy lub mikrogranulaty? Odpowiedzi na te pytania odgrywają główną rolę przy wyborze siewnika, a mianowicie jego możliwości spełnienia konkretnych parametrów, takich jak różne głębokości siewu, jednoczesne nawożenie i wykorzystanie zbiornika.
Typy siewników zbożowych
W zależności od warunków i rodzaju uprawy, w gospodarstwie będą potrzebne różne rodzaje siewników rolniczych. Mogą to być punktowe siewniki do kukurydzy lub warzyw, a kiedy indziej siewniki kombinowane. Zwykle jednak do zboża i innych roślin wykorzystuje się siewniki talerzowe lub rzadziej stopkowe. Zwłaszcza modele z dwutalerzowymi redlicami siewnymi będą bardzo uniwersalne i efektywne.
Siewniki stopkowe
Najprostsze konstrukcyjnie siewniki zbożowe to maszyny z redlicami stopkowymi, gdzie docisk redlic, od którego zależy głębokość siewu, jest regulowany centralnie. Siewniki stopkowe sprawdzają się przede wszystkim w przypadku siewu tradycyjnego (po orce) lub przy małej ilości słomy. Do prawidłowego wysiewu wymagają bowiem przygotowania gleby agregatem uprawowym.
Siewniki talerzowe
Bardziej uniwersalnymi maszynami są siewniki talerzowe, w których zamiast rzędów prostych, wleczonych redlic są redlice z obracającymi się talerzami (jednym lub dwoma), które formują rowek siewny. Co więcej, siewniki do zboża tego typu są bardzo uniwersalne, bo można je stosować przy wielu różnych metodach uprawy, w tym w uprawie bezorkowej lub siewie w mulcz. Redlice talerzowe ustawione ukośnie otwierają glebę, a element w formie odlewu usuwa z obszaru wysiewu ziarna słomę lub resztki roślin, formując czysty rowek siewny. Redlice dwutalerzowe są szczególnie polecane ze względu na ich uniwersalność i efektywność.
W przypadku redlic talerzowych, problemem może być zatykanie się, zwłaszcza przy mniejszych średnicach talerzy. Na przykład, redlice o średnicy 460 mm są odradzane, natomiast te o średnicy 660 mm (TXXL) lub 560 mm (TXL) są znacznie lepszym wyborem. Polskie firmy produkują agregaty z talerzami o średnicy 510 mm, które również mogą się zatykać.
Siewniki kombinowane
Urządzenia te mogą jeszcze bardziej uprościć produkcję, gdyż pozwalają na jednoczesny wysiew ziarna i nawozu. Zwykle efekt ten można uzyskać dzięki podwójnemu rzędowi rozdzielaczy oraz specjalnemu, podwójnemu zbiornikowi. Przykładem jest siewnik OMEGA OO_FL, który oferuje możliwość wysiewu do trzech rodzajów roślin w jednym przejeździe lub możliwość aplikacji nawozów, mikrogranulatu i nasion. Siewnik ten pozwala na siew roślin głównych i pomocniczych łącznie, wysiew dwóch roślin z nawozem oraz różne głębokości wysiewu nasion i nawozu. Niezależne ustawienie głębokości roboczej redlic FERTI i redlic wysiewających umożliwia głębsze wysiewanie nawozu i płytkie wysiewanie nasion.
Siewniki punktowe
Wyróżnia je bardzo duża precyzja wysiewu i możliwość zachowania ustalonych odległości pomiędzy nasionami. Maszyny te to idealne siewniki do kukurydzy lub warzyw, które potrzebują dużo przestrzeni.
Przegląd popularnych siewników 3-metrowych na polskim rynku
Jak sprawdza się siewnik punktowy KOSMA w firmie ETA Lecarpentier (Francja) | KUHN KOSMA |
Proste, mechaniczne siewniki zbożowe nadal dominują w polskich gospodarstwach ze względu na przewagę małych gospodarstw. Nieskomplikowane, tanie siewniki z mechanicznym napędem wysiewu są najczęściej wybierane przez polskich rolników. Maszyny te pozwalają na pracę z ciągnikami o stosunkowo niskich mocach, dają możliwość pracy solo bądź w zestawach z narzędziami uprawowymi. Sprawdzą się zarówno w konwencjonalnej uprawie płużnej, a w przypadku redlic talerzowych także w uprawie bezorkowej bądź siewie w mulcz. Poradzą sobie przy wysiewie roślin różnych rodzajów: od zbóż, przez rzepak, trawy, lucernę i rośliny strączkowe, a wysiew może być regulowany w przedziale od niecałego kilograma do nawet kilkuset kilogramów. Najtańsze mechaniczne siewniki rzędowe można nabyć już od około 20 tys. zł.
Agro-Tom
Firma Agro-Tom oferuje dwa proste siewniki mechaniczne: modele PRS (redlice stopkowe) i PST (redlice talerzowe) o szerokościach roboczych 2,5, 3 oraz 4 m. Maszynami można z powodzeniem wysiewać zboża, rzepak, trawy, lucernę oraz inne rośliny uprawne. Siewniki mogą pracować solo lub połączone z agregatami i bronami wirnikowymi lub wahadłowymi. Wysiew napędzany jest z koła podporowego za pośrednictwem przekładni bezstopniowej. W standardzie maszyny są wyposażone w znaczniki hydrauliczne, podest załadunkowy, aparaty do wysiewu drobnych nasion, zgrzebło, oświetlenie, przekładnię bezstopniową, wskaźnik poziomu nasion i sito zbiornika. Dodatkowo można je doposażyć w nadstawki skrzyni 220 l, ścieżki przedwschodowe, elektryczne załączanie ścieżek technologicznych i spulchniacze śladów ciągnika. Oba modele w przypadku szerokości roboczej 3 m potrzebują do współpracy ciągnika o mocy od 50 do 70 KM (do pracy z samym siewnikiem). Pojemność zbiornika liczy 550 litrów, a waga w przypadku redlicy talerzowej to 950 kg (dla stopkowej 750 kg).Agro-Tom posiada w ofercie także siewnik SN przeznaczony do nabudowy na agregacie uprawowym lub talerzowym. Napęd układu wysiewającego służy przekładnia bezstopniowa biorąca napęd z koła ostrogowego. Dzięki nabudowaniu siewnika bezpośrednio na agregat, praca takim zestawem jest dużo prostsza i szybsza, ponieważ na uwrociach nie trzeba wciągać siewnika nad agregat, a zbiornik nasion jest zamontowany bliżej ciągnika i znacznie mniej obciąża układ hydrauliczny. Maszyna wyposażona jest w redlice talerzowe.
Ozdoken Pertum
Turecka marka oferuje siewniki PERTUM przeznaczone do wysiewu ziaren zbóż. Siewnik 3m waży 1050 kg. Do wyposażenia standardowego należą: redlice jednotalerzowe z nożem czyszczącym lub dwutalerzowe, hydrauliczne znaczniki rzędów, palce zagrabiające z regulowanym dociskiem, gumowe kółka kopiujące dociskające ziarno, schodki z podestem załadunkowym, elektroniczne sterowanie ścieżkami technologicznymi, docisk redlic regulowany centralnie. Opcjonalnie maszyny mogą być wyposażone w: spulchniacze śladów ciągnika, nadstawki zbiornika nasiennego/nasienno-nawozowego (dla szerokości 3 m powiększenie z 590 do 950 litrów) oraz większy zestaw ogumienia. Najczęściej wybieraną przez rolników opcją jest siewnik 3-metrowy. Firma Ozdoken posiada w ofercie siewniki zbożowe Pertum serii F pozwalające również na okołonasienny wysiew nawozu. Nasiona i nawóz pobrane przez aparaty wysiewające ze skrzyni ładunkowej trafiają do kolektorów, w których się ze sobą mieszają i grawitacyjnie wpadają do przewodu wysiewającego. Cena urządzenia jednotalerzowego w tej szerokości zaczyna się od 39 tys. zł netto, w przypadku redlic dwutalerzowych rośnie od ok. 43 tys. zł.
Maschio Gaspardo
Dobrze znany na polskim rynku producent posiada w swojej ofercie mechaniczne siewniki rzędowe o szerokości 2,5, 2,7, 3, 3,5 oraz 4 m. Mogą one być wyposażone zarówno w redlice stopkowe, jak i jedno- i dwutalerzowe. Maszyny posiadają w standardzie: hydrauliczne znaczniki, regulowany bezstopniowo docisk redlic, podest załadunkowy, oświetlenie, zgrzebło z regulowanym dociskiem oraz dzielone koła wysiewające. Opcjonalnie model SR może zostać wyposażony w: mechaniczne lub elektroniczne załączanie ścieżek technologicznych, komplet spulchniaczy śladów, nadstawkę do skrzyni nasiennej, oświetlenie LED w jej wnętrzu oraz przedłużenie zaczepu górnego. W wersji 3-metrowej z redlicą dwutalerzową siewnik waży 860 kg i potrzebuje do współpracy ciągnika o mocy oscylującej w granicach 60-80 KM.
Agromasz
Jeden z najtańszych siewników mechanicznych do rzędowego siewu. Wysiew odbywa się za pomocą przyrządów systemu roweczkowego wysiewem dolnym. Zmiana dawki realizowana jest przez przesunięcie wałka, na którym osadzone są kołka wysiewne za pomocą dźwigni regulatora. Napęd siewnika przekazywany jest z koła za pośrednictwem przekładni łańcuchowej na wałek wysiewający oraz wałek mieszadła. Przekładnia poprzez zamianę kół łańcuchowych umożliwia ustawienie dwóch prędkości siewu. Maszyna wyposażona jest w kratę ułatwiającą zasypanie skrzyni oraz rynnę i korbę do próby kręconej. Może być wyposażona zarówno w redlice stopkowe, jak i talerzowe. Ceny siewnika o szerokości 3 m wahają się od niespełna 20 do ponad 25 tys. zł.
Bomet
Sercem siewnika Bomet jest bezstopniowa przekładnia zbudowana w oparciu o układ krzywkowy. Maszyna wyposażona jest w redlice talerzowe. Wybór głębokości siewu reguluje się stopniowo przy kołach kopiujących. Docisk redlic regulowany jest bezstopniowo za pomocą śruby. Maszyna w wersji 3-metrowej posiada 24 redlice talerzowe z talerzem czyszczącym w dwóch rzędach. Wyposażona jest w standardzie w: znaczniki hydrauliczne, podest załadunkowy ze stopniami, oświetlenie, tabelę wysiewu, rynienki do próby kręconej, koła wysiewające dzielone, wskaźnik poziomu ziarna, zagarniacz z regulacją kąta i bezstopniową regulacją docisku oraz skrzynię nasienną o pojemności 550 litrów z kratą wewnątrz. Dodatkowo może zostać doposażona w: mechaniczne lub elektryczne ścieżki technologiczne (również ze sterownikiem i jednoprogowym czujnikiem rezerwy ziarna), nadstawkę skrzyni nasiennej zwiększającej pojemność o 275 litrów oraz spulchniacze śladów ciągnika. Maszyna w takim wyposażeniu kosztuje w okolicach 25 tys. zł.
Unia Group Poznaniak
Najbardziej znany siewnik mechaniczny w Polsce, produkowany od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Maszyna oferowana jest w trzech szerokościach roboczych: 2,5, 2,7 oraz 3 m. Poznaniak może być wyposażony w redlice stopkowe lub dwutalerzowe. W standardzie posiada: centralną regulację głębokości siewu, centralny i indywidualny docisk redlic, dwuczęściowe, zintegrowane kółka wysiewające do zbóż i rzepaku, bezstopniową skrzynię przekładniową, zagarniacz z indywidualnym dociskiem, pomost załadunkowy, skrzynię ładunkową o pojemności 510 l (w przypadku modelu 3 m) z kratą wewnątrz. Opcjonalnie maszyna może posiadać: sterownik lub komputer do elektrycznego załączania ścieżek technologicznych, oświetlenie drogowe, spulchniacze śladów, ścieżki technologiczne przedwschodowe hydrauliczne, zespół dogniatająco-kopiujący do redlic oraz znaczniki boczne hydrauliczne na dwóch siłownikach. Wielu użytkowników jest zadowolonych z poznaniaka 3m, zwłaszcza biorąc pod uwagę stosunek ceny do jakości.
Pöttinger VITASEM
Od lat w ofercie uznanego producenta. Siewnik VITASEM dostępny jest w trzech szerokościach roboczych - 2,5, 3 oraz 4 metry. Jak zaznacza producent, zbiornik na ziarno znajduje się bardzo blisko kozła zawieszenia - dzięki temu punkt ciężkości jest przesunięty w przód i hydraulika ciągnika jest odciążona. Maszyna wyposażona jest w redlice stopkowe lub talerzowe z kołami dogniatającymi. Posiadają one centralną regulację ustawienia nacisku. Łukowate redlice talerzowe nadają się do wysiewu w mulcz lub do pracy przy dużej ilości resztek organicznych. Siewnik posiada dwie opcje zagarniaczy: jednorzędowy i perfekt - rozstawione w dwóch rzędach, gwarantujące dobre przykrycie nasion również w ciężkich warunkach pracy. Siewnik posiada unikatowe dozowanie ziarna, łączące w jednej obudowie dwa niezależne zespoły dozujące. Koła dozujące zaspokajają potrzeby siewu wszystkich popularnych gatunków nasion, precyzyjnie dozując wysiew w zakresie od 0,7 do 400 kg/ha. Opcjonalnie siewnik może być wyposażony w: sprężynowy spulchniacz śladu ciągnika, amortyzator wychylenia cięgieł dolnych przy pracy solo oraz zagarniacz śladu kół siewnika. W wersji CLASSIC zbiornik na ziarno jest o 6 cm niższy, przez co nadaje się do współpracy z ciągnikami o mniejszej mocy.
Bury Scorpius
Siewniki dostępne w czterech szerokościach: 2,5, 2,7, 3 oraz 4 m. Siewnik może być wyposażony w redlice stopkowe, redlice jednotalerzowe lub redlice dwutalerzowe. Napęd zespołów wysiewających odbywa się poprzez 2 koła oraz przekładnie łańcuchowe i 60-położeniową przekładnię bezstopniową. Standardowo siewniki Scorpius wyposażone są w: hydrauliczne znaczniki śladów, podest ułatwiający załadunek skrzyni i zębowe spulchniacze śladów kół ciągnika. Redlice jedno- i dwutalerzowe mogą być opcjonalnie wyposażone w koła kopiujące, których głównym zadaniem jest utrzymanie odpowiedniej głębokości siewu oraz zagęszczenie gleby nad wysianym ziarnem. Opcjonalnie maszyny mogą także zostać doposażone w elektrycznie sterowane ścieżki technologiczne. W wersji 3-metrowej maszyna posiada 23 redlice z rozstawem 13 cm. Pojemność skrzyni wynosi 576 litrów, a masa w zależności od rodzaju redlic waha się od 540 do 670 kg.
Mandam
Firma posiada w swojej ofercie siewniki zbożowe o szerokościach 2,5, 2,7 oraz 3 m, które mogą być wyposażone zarówno w redlice stopkowe, jak i talerzowe. Maszyna posiada uniwersalne, dzielone koła wysiewające, hydrauliczny „przerzutnik” znaczników, pomost załadunkowy ze stopniami, bezstopniową skrzynię przekładniową. Docisk redlic jest regulowany centralnie, bezstopniowo. Siewnik wyposażony jest w zagarniacz, poza tym na wyposażeniu maszyny znaleźć można: rynienki do próby kręconej, mieszadło w skrzyni nasiennej oraz klapki zapobiegające zapychaniu się redlic. Opcjonalnie może posiadać mechanicznie lub elektrycznie załączane ścieżki technologiczne oraz ścieżki technologiczne przedwschodowe (tylko w wersji elektrycznej bądź elektrycznej ze sterownikiem).
Agromaster
Turecka marka od niedawna dostępna na polskim rynku. Maszyna dostępna jest w wersji z redlicami stopkowymi - UMAY oraz dwutalerzowymi - BARLAS. Wysiew jest napędzany przez koła. Maszyna wykorzystuje system transmisji zmiennej. Odległość redlic w rzędach oraz głębokość może być konfigurowana wedle potrzeb. Symetrycznie ustawione talerze redlic standardowo wykonują siew w odstępach co 13 cm. Opcjonalnie siewnik może posiadać system zagrabiania. Klient może także zamówić dakarometry oraz elektroniczne systemy pogłębiania. Siewnik dostępny jest w 7 wersjach z 15, 17, 19, 21, 23, 27 lub 31 redlicami wysiewającymi. Szerokość roboczą 3 m (dokładnie 2,99 m) maszyna osiąga w wersji z 23 redlicami. Pojemność zbiornika na ziarno wynosi w wersji standardowej 850 l, ale siewnik może posiadać system równoczesnego wysiewu nawozu, wówczas pojemność skrzyni dzielona jest na ziarno i nawóz - odpowiednio 460 i 390 litrów. Siewnik waży w tej szerokości od 1.320 do 1.350 kg.
Zaawansowane siewniki i technologie
BEDNAR
W portfolio marki BEDNAR znajdują się cztery różne kategorie siewników o zasięgu pracy od 3 do 12 metrów. Wszystkie siewniki BEDNAR wykorzystują sprawdzone mocowanie redlic wysiewających na równoległoboku. Technologia wysiewu marki BEDNAR charakteryzuje się wysokim stopniem przyjazności dla użytkownika i łatwego ustawienia. Kalibracja siewników BEDNAR OMEGA OO_L i OO_FL odbywa się w tylnej części, za redlicami siewnymi, przez rurę, która służy do całkowitego opróżnienia maszyny. Ta opcja z pewnością zostanie doceniona zwłaszcza przez starszych operatorów. Rok obrotowy 2024/2025 był dla BEDNAR FMT okresem intensywnej pracy, strategicznych decyzji i ważnych wydarzeń. BEDNAR przedstawia nowy siewnik z serii DIRECTO - zaawansowane rozwiązanie dla rolników skupiających się na siewie bezpośrednim.
Belki wysiewające
Zaletą belki wysiewającej jest lekka konstrukcja, łatwe manewrowanie i precyzyjne odkładanie nasion. Belka siewna CORSA CN jest oferowana w zakresie roboczym od 6 do 9 metrów i pasuje do siewu roślin na dobrze przygotowanej glebie, w połączeniu ze zbiornikiem FERTI-BOX FB_F lub zbiornikiem COMBO SYSTEM CS. Dla indywidualnych rolników i mniejszych gospodarstw, opcja belki siewnej CORSA CN o szerokości pracy 6 - 9 metrów jest zawieszana, krótka i bardzo sprawna na uwrociach.
Siewniki wielkogabarytowe
Zaleca się stosowanie siewnika wielkogabarytowego EFECTA CE w warunkach dobrze przygotowanej gleby pod siew, szczególnie w przypadku dużych gospodarstw i gospodarstw rolnych prowadzących uprawy na dużych powierzchniach. Siewnik wielkopowierzchniowy EFECTA CE posiada belkę wysiewającą podzieloną na cztery sekcje, każda o zasięgu 3 metrów. To rozwiązanie zapewnia kontrolę sekcji w oparciu o dane dotyczące pozycji i ustawień oraz automatycznie włącza i wyłącza poszczególne sekcje robocze. Funkcja zapobiega nakładaniu się obsianych pól i oszczędza koszty nasion. Oszczędność na nasionach można osiągnąć, dzięki siewnikowi BEDNAR, który może być wyposażony w wyłączanie połowy zakresu pracy lub kontrolę sekcji, która ocenia pozycję maszyny na podstawie danych GPS i włącza lub wyłącza dozowanie nasion podczas siewu redlice. Dodatkowo w siewniku EFECTA CE stosowany jest tzw. podwójny równoległobok, co świadczy o precyzji w dawkowaniu wybranej dawki wysiewu i jakości jednakowo ułożonych nasion w glebie.
Uniwersalne siewniki OMEGA
Uniwersalne siewniki OMEGA OO_L i OO_FL wyposażone są w talerzową sekcję roboczą, która połączona z sekcją roboczą redlic PROFIT lub TURBO zapewnia doskonałą dodatkową pielęgnację gleby podczas siewu. Te siewniki mogą siać dobrze rośliny w ramach technologii uproszczonej. OMEGA OO_FL jest dumą firmy BEDNAR, ponieważ posiada interesujące opcje siewu - siew roślin głównych i pomocniczych łącznie, wysiew dwóch roślin z nawozem, różne głębokości wysiewu nasion i wysiew nawozu.
Amazone
Siewniki Amazone D8 Super, szczególnie na redlicach talerzowych, cieszą się dobrą opinią. Wersja z hydrauliczną regulacją pracuje efektywnie. Istnieje pytanie, czy wersja "E" jest większa od wersji "Super" i czy, jeśli ciągnik da radę podnieść, lepiej kupić "E". Porównania do starszych modeli JD sugerują, że warto zainwestować w sprawdzone marki. Istotna jest również instrukcja obsługi, zwłaszcza w zakresie tabel wysiewu i ustawiania dźwigni, jeśli jest dostępna tylko w języku niemieckim. Starsze modele Amazone są cenione za jakość.
Horsch
Niemiecka firma Horsch stała się jednym z najważniejszych producentów maszyn rolniczych do siewu i uprawy gleby. Siewniki Horsch należą obecnie do najpopularniejszych tego typu urządzeń na europejskim i polskim rynku wtórnym. Nowoczesne, dwutalerzowe redlice TurboDisc zapewniają zachowanie optymalnej głębokości siewu, a maszyny są dostępne w wielu różnych szerokościach roboczych od 3 m do 12 m. Sprawdzą się nie tylko jako siewniki do najpopularniejszego zboża czy do rzepaku, lecz także do innych kultur (orkisz, międzyplony, trawy oraz strączkowe - jak soja czy bobik). Seria Horsch Pronto nadaje się też do różnych sposobów wysiewu.
Väderstad
Bardzo silną pozycję na rynku mają też siewniki Vaderstad - szwedzkiej marki, która jest znana z innowacji. Siewniki talerzowe tej firmy zaczęły odnosić duże sukcesy już na początku lat 90. XX wieku. Maszyny wyróżniają się długą żywotnością, precyzyjnymi, dwutalerzowymi redlicami nasiennymi oraz wydajnością (także w systemach uprawy uproszczonej). Agregaty uprawowo-siewne Spirit wyrównują pole, konsolidują glebę, pneumatycznie wysiewają nasiona i dociskają glebę w jednym przejeździe.
John Deere
Amerykańskie przedsiębiorstwo Deere & Company, światowy lider w technologii rolnej, słynie między innymi z punktowych siewników do kukurydzy. Również wcześniej siewniki John Deere cieszyły się uznaniem klientów, czego przykładem jest choćby seria maszyn John Deere 740 idealnych do siewu bezpośredniego. Używane urządzenia dostępne są zwykle w szerokości roboczej 6 m lub 8 m z dwutalerzowymi redlicami nasiennymi.