Koparko-ładowarki JCB to maszyny cenione na rynku polskim i światowym za swoją wszechstronność i innowacyjność. Wielu operatorów, zwłaszcza tych nowych, może napotkać na trudności związane z pełnym wykorzystaniem potencjału maszyny, szczególnie w kontekście zmiany trybu sterowania czy obsługi osprzętu w specyficznych warunkach.
Wyzwania w pracy z koparko-ładowarką JCB
Częstym problemem, z którym borykają się operatorzy, jest trudność w podnoszeniu ramienia tylnego lub przedniego osprzętu przy pełnym obciążeniu. Dotyczy to zwłaszcza pracy z ciężkimi materiałami, takimi jak tłuczeń, oraz przy maksymalnym wysunięciu ramienia.
Problemy z tylnym osprzętem
Kiedy operator pracuje tyłem na pełnym wysuwie i nabierze pełną łyżkę skarpową (o szerokości około 150 cm), może mieć problem z podniesieniem ramienia do góry. Nierzadko konieczne jest delikatne otwarcie łyżki i wysypanie części materiału, aby ramię podniosło się bez problemu. Z podobnym zjawiskiem można spotkać się w modelach, takich jak JCB 4CX, gdzie na w pełni wyciągniętym ramieniu łyżka 90 cm pełna urobku również sprawia trudności w podnoszeniu.

Problemy z przednim osprzętem
Analogicznie, podczas ładowania tłucznia, maszyna podnosi pełną łyżkę do pewnego momentu bez problemu, ale aby podnieść ją na maksimum, operator musi się "nakombinować". Wynika to często z dużego ciężaru i oporności materiału, a także z ograniczeń wynikających z konstrukcji maszyny.
Możliwe przyczyny i rozwiązania
- Zbyt duży ciężar i ograniczenia maszyny: Pełna łyżka skarpowa o szerokości 150 cm na pełnym wysuwie jest często zbyt dużym obciążeniem. Należy pamiętać, że łyżka 90 cm nie jest przystosowana do pracy na pełnym wysuwie. Warto sprawdzić dokumentację techniczną (DTR) maszyny lub informacje na boku wysięgnika, które określają dopuszczalne obciążenia.
- Technika pracy: Zaleca się zmianę sposobu ładowania na podnoszenie z wsuniętym teleskopem. Podczas pracy tylnym osprzętem, urobek powinno się ściągać od najdalszego miejsca, w stronę maszyny, a łyżkę zamykać jak najbliżej maszyny.
- Ciśnienie hydrauliczne: Koparko-ładowarki JCB często posiadają pompy zębate, które wymagają odpowiednich obrotów silnika, aby zapewnić właściwe ciśnienie hydrauliczne.
Zmiana trybu sterowania i funkcje joysticków
Wielu operatorów poszukuje możliwości dostosowania trybu sterowania do swoich preferencji. Systemy sterowania koparko-ładowarkami mogą być klasyczne (na dźwignie) lub na joysticki, z różnymi konfiguracjami, takimi jak "X" lub "+".
Typy sterowania
- Sterowanie klasyczne: W przypadku sterowania klasycznego (nie na joysticki) zmiana trybu z "X" na "+" nie będzie prosta i może wymagać modyfikacji przewodów przy rozdzielaczu.
- Sterowanie joystickami: Zmiana funkcji joysticka, np. w modelu JCB 3CX 2011 Easy Control, jest możliwa. Warto jednak pamiętać, że różne sekcje hydrauliczne mogą mieć różne przepływy i ciśnienia.
Wymiana funkcji joysticków
Jeśli funkcje zostały zmienione w stosunku do ustawień fabrycznych (np. ramię z wysięgnikiem), może to prowadzić do dezorientacji operatora. Mózg mówi jedno, a ręce robią co innego. W takim przypadku, jeśli maszyna ma sterowanie typu ISO, a nie "+", zamiana funkcji może być skomplikowana. Zamiana z ISO na SAE i odwrotnie nie jest łatwa. Samo przestawienie przewodów może być niewystarczające, ponieważ różne funkcje mogą wymagać różnych ciśnień na zaworach przeciążeniowych (ARV).
Aspekty techniczne zmiany
- Zawory liniowe i przepływy: Zmiana funkcji joysticków to nie tylko przełożenie przewodów. Należy uwzględnić zawory liniowe, przepływy, a także rodzaj pracy suwaka (odcięcie całkowite przepływu, połączenie do spływu jednostronne, częściowe lub całkowite). Niektóre funkcje wymagają utrzymania nadciśnienia, inne redukcji na spływie.
- Zużycie suwaków i zmęczenie rąk: Proste przełożenie może prowadzić do nadmiernego zużywania suwaków i szybszego zmęczenia rąk, ponieważ siły potrzebne do uruchomienia dźwigni mogą być różne, a cięgna skrajne mogą działać pod sporym kątem względem osi suwaka.

Innowacyjne systemy w koparko-ładowarkach JCB
JCB, będąc liderem na rynku, stale wprowadza innowacje, które mają na celu zwiększenie wydajności, komfortu pracy operatora i bezpieczeństwa. Filozofia stawiania operatora na pierwszym miejscu jest kultywowana od 2015 roku.
System Dual Drive
Jednym z kluczowych rozwiązań jest system Dual Drive, dostępny w modelach 3CX Pro oraz 4CX Pro. Umożliwia on zmianę pozycji pracy koparko-ładowarki bez konieczności obracania fotela z ustawienia tylnego do przedniego. Jest to szczególnie przydatne dla firm, które w 60-70% czasu pracy wykorzystują tylny osprzęt.
Zalety i funkcjonowanie Dual Drive
- Łatwość zmiany pozycji: Operator aktywuje system specjalnym przyciskiem, uruchamia hydraulikę przedniego osprzętu i podnosi łyżkę ładowarkową, która pełni rolę trzeciej podpory. Po podniesieniu właściwych podpór można rozpocząć jazdę.
- Sterowanie kierunkiem i skrętem kół: Wybór kierunku odbywa się za pomocą przełącznika F-N-R pod prawym joystickiem, a za skręt kół odpowiada przełącznik obrotowy pod lewym joystickiem.
- Tryby kierowania: W modelach z jednakowymi kołami na obu osiach dostępne są trzy tryby pracy układu kierowniczego: standardowy, równoległy (tzw. psi chód) oraz z kołami ustawionymi w przeciwną stronę.
- Dodatkowe wyposażenie: System Dual Drive wymaga zastosowania dodatkowych pedałów hamulca i "gazu" z tyłu kabiny. Dodatkowy monitor po lewej stronie pokazuje widok z przodu maszyny.
- Koszty i oszczędności: System Dual Drive wiąże się z niewielką dopłatą (np. 5 tys. euro dla 3CX Pro, 3,5 tys. dla 4CX Pro), ale znacznie zwiększa ilość pracy, którą można wykonać.
How Does the JCB 3CX Pro DualDrive Work? Showcasing the Latest Backhoe Loader
Inne udoskonalenia i systemy
- Ulepszenia przedniego osprzętu: Nowe szybkozłącze ładowarkowe o większej szerokości zapewnia bardziej stabilne mocowanie narzędzia, a w połączeniu z kamerą na dachu gwarantuje doskonałą widoczność.
- Automatyczna skrzynia biegów Autoshift: Z 6 przełożeniami do jazdy w przód i 4 biegami wstecznymi, z blokadą zmiennika momentu obrotowego, co zwiększa sprawność układu przeniesienia napędu, lepsze osiągi i niższe zużycie paliwa.
- Oświetlenie LED: Zastąpiło lampy halogenowe, poprawiając widoczność.
- System LiveLink: Standardowe wyposażenie w nowych maszynach (po 2010 r.) z modułem GPS, umożliwiające monitorowanie pracy maszyny.
- System EcoDig: Rozwiązanie oparte na wielotłoczkowej pompie hydraulicznej, utrzymujące niskie obroty silnika bez wpływu na wydajność.
- Tryb EcoRoad: Obniża zużycie paliwa o 25% podczas jazdy po drodze, dzięki blokadzie zmiennika momentu. Układ amortyzacji łyżki pozwala utrzymać ładunek przy dużej prędkości.
- Układ EcoLoad: Zwiększa produktywność i wydajność, odłączając napęd hydrauliczny i napędowy, przekierowując moc do układu sterowania.
- Funkcja "Return to Dig" (RTD): Automatyczne ustawianie łyżki w pozycji kopania, redukujące czas i wysiłek operatora.
- System JCB Automate: Pakiet zautomatyzowanych systemów poprawiających użyteczność i wydajność paliwową maszyny, w tym Auto Drive (utrzymuje prędkość/obroty silnika podczas przejazdu) i Auto Smoothride System (SRS) (automatycznie aktywuje/deaktywuje się, utrzymując ładunek w łyżce).
Kierowanie wszystkimi kołami i diagnostyka
W przypadku problemów z kierowaniem wszystkimi kołami, gdy kontrolka kierowania przednimi kołami świeci się stale, a tryby kierowania (tylko przodem lub "krab") nie działają, przyczyną mogą być uszkodzone konektory gniazda czujnika położenia tylnej osi lub pomylone połączenia zaworów na bloku zaworów skrętu. Trzyprzewodowe czujniki powinny zostać sprawdzone i poprawnie zamontowane.

JCB na polskim rynku
Koparko-ładowarki JCB wiodą prym pod względem sprzedaży na polskim rynku. Mimo prognoz o spadku zapotrzebowania, rzeczywistość pokazuje coś innego - sprzedaż tych maszyn rośnie, szczególnie dzięki dofinansowaniom z ARiMR na sprzęt do zabezpieczenia lub utrzymania urządzeń wodnych. W 2023 roku przewiduje się, że sprzedaż może przekroczyć 1000 sztuk, a nawet osiągnąć 1200 maszyn.
tags: #jcb #koparkoladowarka #zmiana #ruchow