Problemy z układem hydraulicznym, w tym z działaniem kipra i podnośnika, są częstym zjawiskiem w pojazdach ciężarowych, takich jak wywrotki, oraz w maszynach rolniczych. Mogą one wynikać z wielu przyczyn, od uszkodzonych komponentów po nieprawidłową regulację. Poniżej przedstawiamy szczegółowe omówienie najczęstszych problemów i potencjalnych rozwiązań.

Podnośnik lub kiper nie podnosi lub podnosi słabo
Jednym z najbardziej frustrujących problemów jest całkowity brak podnoszenia lub bardzo słaba praca układu hydraulicznego.
Diagnoza podstawowa
- Sprawdzenie pompy i zaworu: W pierwszej kolejności należy upewnić się, że pompa podnośnika i zawór są sprawne. Jeśli pompa jest uszkodzona lub zawór przelewowy nie działa prawidłowo, ciśnienie w układzie będzie niewystarczające.
- Szczelność układu: Przewody olejowe muszą być szczelne. Jakiekolwiek wycieki mogą prowadzić do utraty ciśnienia i osłabienia pracy podnośnika.
- Czystość oleju: Duże zanieczyszczenia w oleju mogą negatywnie wpływać na pracę pompy i innych elementów hydrauliki.
Problemy z rozdzielaczem
Często przyczyną problemów jest rozdzielacz hydrauliczny.
- Wymiana rozdzielacza: W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, wymiana rozdzielacza na nowy często rozwiązuje problem. Jednakże, po zamontowaniu nowego rozdzielacza, może okazać się, że podnosi on słabo lub kiper nie chce opaść po przestawieniu dźwigni.
- Regulacja rozdzielacza: Nowy rozdzielacz, a nawet używany, może wymagać regulacji. Brak odpowiedniej regulacji jest częstą przyczyną jego nieprawidłowego działania.
- Zawór poprzeczny: W rozdzielaczu może również zawiesić się zawór poprzeczny, który kieruje olej na TUZ lub inne funkcje hydrauliczne.
Inne możliwe przyczyny słabego podnoszenia
- Uszczelki i zawory bezpieczeństwa: Należy sprawdzić i ewentualnie wymienić wszystkie uszczelki oraz zawory bezpieczeństwa w układzie.
- Cylinder i uszczelniacze na tłoku: Jeśli olej się rozgrzewa i staje się rzadszy, wszystkie przecieki w układzie stają się większe, a pompa może nie wyrabiać. Możliwe, że uszczelniacze na tłoku są do wymiany, a cylinder do regeneracji. Zaleca się sprawdzenie manometrem ciśnienia na ciepłym i zimnym oleju na złączu kipra.
- Zapchany filtr: Jeśli filtr jest zapchany, pompa nie zassie oleju i będzie dźwigać słabo, nawet bez obciążenia.
Kiper nie opuszcza się
Sytuacja, w której kiper podnosi się, ale nie chce opaść, jest również często spotykana.
Możliwe przyczyny
- Rozdzielacz: Jeśli kiper opada jedynie po zgaszeniu silnika lub po wyłączeniu pompy, problem najprawdopodobniej leży w rozdzielaczu, który nieprawidłowo kieruje przepływ oleju podczas opuszczania.
- Cylinder z tłokiem: Problem może tkwić również w samym cylindrze z tłokiem.
Specyficzne przypadki
- Wywrotka Mercedes Benz Actros (2008): W przypadku problemów ze zmianą biegów i włączeniem pompy do kipra, szczególnie gdy biegi zmieniały się po kilku wbiciach, a teraz jest to prawie niemożliwe, prawdopodobnie występuje problem ze sprzęgłem.
- MAN 3-osiowy z kiprem Meillera: Jeśli kiper na wolnych obrotach kipruje normalnie, ale przy dodaniu gazu nie podnosi (szarpie nim), pomimo sprawdzenia dojścia oleju, zaworów i wymiany pompy, problem może być złożony i wymagać dalszej diagnostyki, np. sprawdzenia hydrauliki wysokiego tonażu.
Problemy z elektryką i sterowaniem
Układ hydrauliczny często współpracuje z systemami elektrycznymi i sterownikami, co może być źródłem dodatkowych problemów.
Diagnostyka elektryczna
- Sterowanie elektrozaworami: W większości rozwiązań, praca pompy hydraulicznej jest potrzebna tylko do wywrotu. Do opuszczania kipra wystarczy odpowiednie wysterowanie elektrozaworów. Problemy z nimi mogą powodować nieprawidłowe opuszczanie.
- Wtyczki i sterowniki: Niespodziewane problemy z działaniem kipra, które pojawiają się nagle, mogą być spowodowane awarią wtyczki lub sterownika, nawet jeśli pojazd nie był ruszany.
- Podłączenie odbiornika 12V do pompy: W oryginalnym sterowaniu często występuje krańcówka, która przy maksymalnym podniesieniu kipra wyłącza pompę. Należy sprawdzić, czy jest ona prawidłowo podłączona i działa.
- Schemat elektryczny załączania pompy: W przypadku montażu kipra (np. na Mercedesie Atego 1998 r.) konieczny jest schemat elektryczny załączania pneumatycznego elektrozaworu włączającego pompę hydrauliczną w chwili wciśnięcia sprzęgła.
- Pobór prądu: Należy pamiętać, że moc i ampery są kluczowe przy zasilaniu z akumulatora, a nie kWh.
Przykłady problemów elektrycznych
- Iveco Daily 35C15 (2007) - kiper nie działa, tylko cykanie: Wskazuje to na problem z obwodem elektrycznym. Należy sprawdzić przejście (czy łączy na głównych stykach) na trzpieniu, gdzie jest przykręcona duża masa, upewniając się, że jest tam plus akumulatora, a nie masa.
- Mercedes Atego 815 KIPER i HDS - nie załącza pompy hydraulicznej: Jeśli włącznik jest dobry, dochodzi prąd, a bezpieczniki są sprawne, problem może leżeć głębiej w instalacji elektrycznej lub w samym mechanizmie załączającym pompę.
Sesja 1: Kontrola i rozwiązywanie problemów układu hydraulicznego
Pompa hydrauliczna i jej napęd
Pompa hydrauliczna jest sercem układu i jej prawidłowe działanie jest kluczowe.
Typy pomp i ich zastosowania
- Pompy tłoczkowe: Wytwarzają największe ciśnienia i są często używane we wtryskarkach i kiprach o wysokim tonażu. W brykieciarkach ciśnienie odgrywa najważniejszą rolę, a pompy tłoczkowe są zazwyczaj lepsze niż zębate.
- Pompy zębate: Są powszechnie stosowane, np. w Ursusach 2815. Jeśli dbało się o prawidłowy poziom oleju i pompa nigdy nie pracowała bez niego, jej żywotność jest bardzo duża.
Wymiana i serwis pompy
- Sprawdzenie i wymiana zaworu przelewowego: Należy spuścić olej ze skrzyni, wyjąć pokrywę z pompą hydrauliczną i sprawdzić zawór przelewowy, który jest wkręcony obok pompy. Często zaleca się jego wymianę.
- Stan wałka pompy: Jeśli wyczuwalny jest jakikolwiek luz na wałku pompy, należy ją wymienić.
- Napęd pompy: Przy okazji wymiany pompy, warto sprawdzić i wymienić jej napęd, który często ulega zużyciu.
- Pęknięcia pomp: Pompę może uszkodzić "zwrotka" ciśnienia przez rozdzielacz, np. gdy kiper zostanie gwałtownie zatrzymany lub dobije do końca na wysokich obrotach przy pełnej wywrotce.
Problemy z poziomem i rodzajem oleju
Olej hydrauliczny odgrywa fundamentalną rolę w działaniu układu.
Poziom oleju
Niski poziom oleju może prowadzić do kawitacji pompy i jej uszkodzenia, a także do słabego działania układu.
Rodzaj oleju
Stosowanie niewłaściwego oleju może mieć negatywne konsekwencje.
- Olej przekładniowy vs. hydrauliczny: W instrukcjach napraw, np. C-360, często zalecany jest olej 80W90 do normalnego osprzętu, takiego jak kiper-przyczepy. Jednak stosując taki olej, zmniejsza się przepływ w rozdzielaczu i siłowniku, ponieważ są one przystosowane do olejów hydraulicznych, a nie przekładniowych. Należy zawsze stosować olej zalecany przez producenta, aby zapewnić optymalne działanie i żywotność komponentów.
Odpowietrzanie układu
Po wszelkich pracach serwisowych lub wymianach komponentów, konieczne jest odpowietrzenie układu.
- Odpowietrzanie siłownika: Na wysuniętym siłowniku nie da się go odpowietrzyć. Skrzynia musi być opuszczona. Należy poluzować złącze, aby olej przeciekał i włączyć pompę. Gdy siłownik zacznie się unosić, przewód należy dokręcić.
Lokalizacja komponentów
Zrozumienie lokalizacji kluczowych komponentów jest niezbędne do samodzielnej diagnostyki i napraw.
- Pompa podnośnika w Ursusie "sześćdziesiątce": W "sześćdziesiątce" pompa znajduje się na dolnej pokrywie w obudowie mostu, pod zaczepem polowym.
- Rozdzielacz i pompa podnośnika: W traktorach, np. "sześćdziesiątce", może być kilka pomp w skrzyni. Zazwyczaj jest jedna mniejsza na wspomaganie i druga na podnośnik. Dźwignia w górę aktywuje podnośnik i kiper, a w dół daje tylko na wspomaganie.