Kombajn zbożowy to wielofunkcyjne urządzenie używane na polach uprawnych podczas zbioru plonów. Potoczna nazwa „bizon” ma swoje źródło w nazwie polskiego przedsiębiorstwa produkującego te maszyny w latach 1970-2004. Dzięki modelom takim jak Super Bizon Z056 czy Bizon Rekord Z058, marka ta stała się kultową w polskiej historii motoryzacji i mechanizacji rolnictwa.
Historia powstania kombajnów Bizon
Fabryka Maszyn Żniwnych w Płocku była miejscem powstania polskiego kombajnu zbożowego Bizon. Poprzednikiem tej maszyny była Vistula, której przestarzała konstrukcja wymusiła na inżynierach stworzenie w 1968 roku pierwszego prototypu Bizona. Bazując na rozwiązaniach niemieckiego kombajnu Fahr, stworzono jednostkę, której produkcja ruszyła pełną parą w 1970 roku.
W połowie lat 80. z fabryki wyjechało ponad 18 tys. sztuk, a znaczące ilości maszyn trafiły do krajów bloku wschodniego. Produkcja została ostatecznie zakończona w maju 2004 roku, po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, gdyż maszyny nie spełniały norm dotyczących poziomu drgań, hałasu oraz emisji spalin.
Charakterystyka popularnych modeli
Bizon Super Z056
Najpopularniejszym modelem był Bizon Super Z056, produkowany w latach 1976-1994. Łącznie wyprodukowano około 75 tys. sztuk, a w użyciu do dziś pozostaje około 40 tys. Maszyna wyposażona jest w czterocylindrowy silnik wysokoprężny SW 400 o mocy 100 KM oraz zbiornik o pojemności około 3 200 litrów, co umożliwia efektywną pracę na średnich i dużych areałach.
Bizon Rekord Z058
Kombajn Bizon Rekord Z058, produkowany w latach 1980-2004, cieszy się dużą popularnością dzięki solidnej konstrukcji i wszechstronności - pozwala na zbiór zbó, kukurydzy, rzepaku i ryżu. Wyróżnia go przestronna kabina oraz nowoczesne rozwiązania, takie jak:
- Komputer pokładowy ułatwiający sterowanie.
- Zespół żniwny o szerokości 4,2 m.
- Napęd zwrotny dla zespołu żniwnego i nowoczesny napęd nagarniacza.
- Bezstopniowa przekładnia napędu młocarni.
Budowa i zasada działania
Kluczowym elementem maszyny jest zespół żniwny, zwany hederem. Składa się on z motowideł (nagarniaczy) oraz kosy, której noże poruszają się między bagnetami, ścinając kłosy. Następnie materiał wędruje przez podajnik pochyły do zespołu młócącego. Tam oddzielane jest ziarno, które trafia do zbiornika, podczas gdy kłosy pozbawione ziaren kierowane są do sieczkarni.
Konserwacja i serwisowanie
Aby maszyna służyła przez lata, niezbędna jest systematyczna dbałość o jej stan techniczny:
- Czyszczenie: Należy usuwać wszelkie resztki pożniwne, gdyż zabrudzenia osadzające się na metalowych elementach prowadzą do korozji.
- Smarowanie: Po czyszczeniu należy odpowiednio zaaplikować smar na wszystkie wymagające tego miejsca.
- Naprawy: Przed sezonem należy przeprowadzić niezbędne przeglądy. Rolnicy mogą korzystać zarówno z części oryginalnych, jak i wysokiej jakości zamienników dostępnych w sprawdzonych sklepach internetowych.
Jak dochodzi do omłotu - na przykładzie kombajnu Bizon Z056
Opłacalność zakupu
Zakup własnego kombajnu jest uznawany za opłacalny w gospodarstwach posiadających przynajmniej 70 ha upraw. Ze względu na wysoki koszt nowych maszyn (ok. 500 tys. zł), rolnicy często korzystają z rozwiniętego rynku maszyn używanych, gdzie ceny wahają się od 50 do 150 tys. zł, lub decydują się na wynajem.