Rynek kombajnów zbożowych, będący kluczowym elementem nowoczesnego rolnictwa, przeszedł długą drogę ewolucji, od prostych maszyn do czyszczenia ziarna po zaawansowane technologicznie konstrukcje wyposażone w systemy komputerowe. W tym artykule przyjrzymy się historii i rozwojowi tych maszyn, ze szczególnym uwzględnieniem znaczących modeli z około 1969 roku oraz linii kombajnów Rostselmash Don, która choć wprowadzona później, stanowi ważny rozdział w historii producenta.
Początki i Ewolucja Kombajnów Zbożowych
Historia maszyn do zbioru zboża sięga daleko wstecz. Około 1922 roku w Danii, w miejscowości Dronningborg, Nielsen stworzył pierwszą maszynę do czyszczenia ziarna, która stanowiła około 60% maszyn do młocki w Danii. Po jego śmierci w 1938 roku interes przejęli synowie. W 1964 roku fabrykę opuścił pierwszy samojezdny kombajn zbożowy Dronningborg.
Dronningborg był pionierem na rynku kombajnów. Modele takie jak D1900, produkowany w latach 1977-1980, a następnie zastąpiony przez D7000 (do 1990 roku), oraz najnowsze D8900 i D9000 (produkowane od 1987 do 1992 roku), wprowadziły innowacje takie jak komputer pokładowy i czujniki strat ziarna. W 1984 roku Dronningborg podpisał umowę z Massey Ferguson (MF) na produkcję kombajnów o zbliżonym wyglądzie. W 1987 roku do Dronningborga włączono firmę Case-IH, a nazwa Dania wyjaśniała człon "D" w nazwach modeli. Na przełomie lat 1991-1992 firma Dronningborg zaczęła upadać, co wykorzystał MF, kupując cały zakład i licencje, kontynuując produkcję kombajnów pod własną marką, ale z inną kolorystyką i numeracją. Co ciekawe, w byłym zakładzie Dronningborgu produkowano również kombajny Fendt i Deutz-Fahr (DF). W sumie modele D5000, D5500, D7000/7000S, D7200, D7500, D7800, D8000/8000S, D8500, D8900, D9000 były produkowane w latach 1965-1992.
Kombajny Zbożowe John Deere w Okresie Roku 1969
Firma John Deere ma bogatą historię w produkcji kombajnów samojezdnych, świętując jubileusz 75-lecia. Przełomem było umiejscowienie silnika w tylnej części maszyny, a zbiornika bliżej przedniej osi. W 1954 roku John Deere dostosował model 55 do pracy na zboczach, a trzy lata później wprowadził na rynek model 95, który był wówczas największym kombajnem na świecie i był produkowany aż do 1969 roku, z łączną liczbą 39 000 egzemplarzy. W 1963 roku John Deere zaczął montować w kombajnach gąsienice, pierwotnie przeznaczone do zbioru ryżu.
John Deere MD 430 ('69)
Kombajn John Deere MD 430 z roku 1969 był istotnym modelem w ofercie producenta.
| Parametr techniczny | Wartość |
|---|---|
| Ogólne dane | |
| Marka (producent) | John Deere |
| Model kombajnu | MD 430 ('69) |
| Lata produkcji | od 1969 do 1972 r. |
| Silnik | |
| Producent silnika | John Deere |
| Typ silnika | 4.219 D |
| Pojemność skokowa | 3590 cm3 (3,6 l) |
| Liczba cylindrów | 4 |
| Turbina / turbodoładowanie | nie |
| Moc znamionowa | 49 kW / 67 KM |
| Pojemność zbiornika paliwa | 108 l |
| Zespół żniwny (heder) | |
| Szerokość robocza | 300 cm (dostępne również 260 cm) |
| Automatyczna kontrola wysokości hedera | nie |
| Średnica nagarniacza | 110 cm |
| Regulacja prędkości nagarniacza | tak |
| Odwracanie kierunku pracy hedera | tak |
| Zespół młócący | |
| Średnica bębna młócącego | 61 cm |
| Szerokość bębna młócącego | 78 cm |
| Wytrzęsacze | |
| Liczba wytrząsaczy | 3 |
| Powierzchnia separacji wytrząsaczy | 2,66 m2 |
| Długość wytrząsacza | 341 cm |
| Sita | |
| Powierzchnia sita dokładnego (dolnego) | 0,88 m2 |
| Całkowity obszar przesiewania | 2,09 m2 |
| Rodzaj dolnego sita | nastawne |
| Osiągi i wyposażenie | |
| Prędkość maksymalna | 18,6 km/h |
| Wskaźnik utraty ziarna | nie |
| Skrzynia biegów | mechaniczna, 3 biegi do przodu |
| Hamulce | mechaniczne, bębnowe |
| Długość całkowita (z hederem) | 8,3 m |
| Szerokość całkowita (z hederem) | 3,43 m |
| Wysokość bez kabiny | 2,99 m |
| Masa bez kabiny | 4200 kg |
| Opony na koła napędowe (przód) | 16,9-24 |
| Opony na koła skrętne (tył) | 8,50-12 |
| Klimatyzacja | nie |
| Ogrzewanie | nie |
John Deere MD 630 ('69)
Model John Deere MD 630 z 1969 roku oferował zwiększoną moc i wydajność w porównaniu do MD 430.
| Parametr techniczny | Wartość |
|---|---|
| Ogólne dane | |
| Marka (producent) | John Deere |
| Model kombajnu | MD 630 ('69) |
| Lata produkcji | od 1969 do 1971 r. |
| Silnik | |
| Producent silnika | Perkins |
| Typ silnika | T6.354 |
| Pojemność skokowa | 5800 cm3 (5,8 l) |
| Liczba cylindrów | 6 |
| Turbina / turbodoładowanie | nie |
| Moc znamionowa | 70 kW / 95 KM |
| Pojemność zbiornika paliwa | 180 l |
| Zespół żniwny (heder) | |
| Szerokość robocza | 365 cm (dostępne również 300 cm) |
| Automatyczna kontrola wysokości hedera | nie |
| Średnica nagarniacza | 110 cm |
| Regulacja prędkości nagarniacza | tak |
| Odwracanie kierunku pracy hedera | tak |
| Zespół młócący | |
| Średnica bębna młócącego | 61 cm |
| Szerokość bębna młócącego | 104 cm |
| Wytrzęsacze | |
| Liczba wytrząsaczy | 4 |
| Powierzchnia separacji wytrząsaczy | 3,55 m2 |
| Długość wytrząsacza | 341 cm |
| Sita | |
| Powierzchnia sita dokładnego (dolnego) | 1,2 m2 |
| Całkowity obszar przesiewania | 2,85 m2 |
| Rodzaj dolnego sita | nastawne |
| Osiągi i wyposażenie | |
| Prędkość maksymalna | 19,8 km/h |
| Wskaźnik utraty ziarna | nie |
| Skrzynia biegów | mechaniczna, 3 biegi do przodu |
| Hamulce | mechaniczne, bębnowe |
| Długość całkowita (z hederem) | 8,3 m |
| Szerokość całkowita (z hederem) | 4,04 m |
| Wysokość bez kabiny | 3,75 m |
| Masa bez kabiny | 5745 kg |
| Opony na koła napędowe (przód) | 18,4-30 |
| Opony na koła skrętne (tył) | 10,50-18 |
| Klimatyzacja | nie |
| Ogrzewanie | nie |
Dalszy Rozwój John Deere
Kolejny przełomowy moment w historii kombajnów John Deere'a nastąpił w 1979 roku, kiedy powstał model 7720 - pierwszy kombajn wyposażony w komputer pokładowy. W 1992 roku firma zaprezentowała pierwszy na świecie kombajn hybrydowy - model CTS, posiadający separator rotorowy za bębnem młócącym. W 2007 roku John Deere otrzymał srebrny medal targów Agritechnica za system młócący w kombajnach serii T, który zapewniał wysoką jakość ziarna i słomy. W 2010 roku wyprodukowano pięćsettysięczny kombajn John Deere.
History of Harvesting Innovation | John Deere
Innowacje New Holland: Technologia Twin Rotor
Firma New Holland weszła na rynek kombajnów zbożowych w 1964 roku, przejmując belgijską firmę Claeys, która 12 lat wcześniej wprowadziła swój pierwszy kombajn samobieżny. New Holland kontynuował rozwój konwencjonalnych kombajnów klawiszowych, ale w latach 60. XX wieku inżynierowie zaczęli szukać nowych rozwiązań. Pierwsza maszyna rozwojowa, zaadaptowana z modelu 985 z fabryki Claeys, została przetestowana w kukurydzy w 1968 roku, a w następnym roku w pszenicy. Testy te wykazały korzyści płynące z podzielenia strumienia plonów na dwa strumienie i podawania go do dwóch przeciwbieżnych wirników wzdłużnych, pracujących na wzdłużnych klepiskach. W 1969 roku testowano już całkowicie nowy projekt kombajnu z tymi elementami wewnętrznymi.
W 1975 roku wprowadzono na rynek pierwszy model produkcyjny - TR70 z silnikiem o mocy 145 KM i zbiornikiem ziarna o pojemności 5550 litrów, będący pierwszym kombajnem New Holland zbudowanym w USA. W 1979 roku został zastąpiony przez zmodernizowany model TR75, do którego dołączył większy model TR85. Do 1997 roku wyprodukowano 25000 kombajnów tej serii. Rozwój europejskich kombajnów o dużej wydajności podążył odrębną ścieżką wraz z opracowaniem kombajnów Twin-Flow, wprowadzonych w 1983 roku.
Pod koniec lat 90-tych inżynierowie New Holland w Europie i Ameryce Północnej rozpoczęli prace nad całkowicie nową konstrukcją - Twin Rotor, aby zaspokoić potrzeby rolników na całym świecie. Modele takie jak CR960 (z wirnikami o średnicy 432 mm) i CR980 (z wirnikami o średnicy 560 mm i zbiornikiem na ziarno 12 500 litrów) zaoferowały operatorom nową konstrukcję kabiny. Gama ta była stopniowo rozszerzana o funkcje takie jak automatyzacja kombajnu IntelliSense, zdalnie regulowane łopatki rotora Dynamic Flow Control, technologia Dynamic Feed Roll i zarządzanie resztkami Opti-Spread Plus. Rozwój modeli Elevation w 2007 roku wprowadził kontrolę prędkości podawania IntelliCruise oraz technologię czyszczenia Opti-Clean. Współczesne modele z Serii CR, takie jak CR7.90, CR8.90, CR9.90 i CR10.90, ostatni z nich w 2014 roku pobił rekord Guinnessa, zbierając 797,656 ton pszenicy w ciągu ośmiu godzin. Nowe modele CR11 (775 KM, zbiornik 20 000 litrów) i CR10 (634 KM, zbiornik 16 000 litrów) uzupełniają gamę kombajnów New Holland CR.
Historia i Rozwój Rostselmash: Od Stalinetz do Serii Don
Rostselmash to najbardziej znany producent maszyn rolniczych w krajach byłego Związku Radzieckiego. Od założenia w 1929 roku firma dostarczyła ponad 2,5 miliona sztuk sprzętu do ponad 48 krajów. Latem 1931 roku ukończono dwa kombajny o udoskonalonej konstrukcji, nazwane Stalinetz, które pracowały lepiej niż ich zagraniczne odpowiedniki, mogąc ścinać zboże, słonecznik, kukurydzę i proso. W styczniu 1932 roku uruchomiono nowy wydział montażu, a w maju pierwsza grupa kombajnów Stalinetz-1 została wysłana na pola. W 1937 roku Stalinetz-1 został zaprezentowany na wystawie w Paryżu.
Od sierpnia 1955 roku Rostselmash rozpoczął produkcję kombajnów zbożowych. Pod koniec 1955 roku wpłynęła oferta rozpoczęcia przygotowań do produkcji nowego kombajnu RSM-8, który wyróżniał się dużą przepustowością i dobrą separacją ziarna, zastępując młocarnię kołkową bębnem młócącym. Wyprodukowano około 50 tysięcy sztuk tego modelu. W marcu 1958 roku zakład przestawił się na dostawę samobieżnego kombajnu zbożowego SK-3, a w lutym 1962 roku rozpoczęto produkcję modelu SK-4, który był o 25% bardziej wydajny i zdobył liczne nagrody międzynarodowe. W 1973 roku fabryka przestawiła się na nowy model kombajnów - Niva, z modyfikacjami do różnych stref klimatycznych i zbioru różnych roślin. W latach 70. zakład Rostselmash został całkowicie zrekonstruowany.
Narodziny Serii Don i Współczesne Modele
Na początku lat osiemdziesiątych Rostselmash przystąpił do projektowania technicznego i wprowadzenia na rynek wysokowydajnych kombajnów zbożowych nowej linii - Don. Było to siódme przejście na produkcję nowego sprzętu. W lutym 1984 roku Rostselmash wyprodukował swój dwumilionowy kombajn. Pod koniec 1992 roku firma przekształciła się w otwartą spółkę akcyjną i przeszła na własność pracowników. Po okresie trudności gospodarczych, w 2000 roku Rostselmash odzyskał energię dzięki nowemu inwestorowi strategicznemu - holdingowi "Novoe Sodruzestvo", który obecnie posiada pakiet kontrolny. Firma stale powiększa portfolio produkowanych maszyn, obejmując kombajny zbożowe, sieczkarnie samojezdne i ciągniki rolnicze.
Aktualna Oferta Kombajnów Rostselmash
Obecnie Rostselmash produkuje 5 modeli kombajnów zbożowych, dostępnych na rynku europejskim:
- Nova 330: Najmniejsza maszyna, napędzana amerykańskim 4,5-litrowym silnikiem Cummins o mocy 175 KM. Duży bęben młócący o średnicy 600 mm z kątem opasania klepiska 154 stopnie i powierzchnią 0,93 m2 zapewnia dobre wyniki omłotu. Dostępne są hedery 4 i 5-metrowe z listwą tnącą Schumacher.
- Vector 425: Drugi co do wielkości kombajn, z 6-cylindrowym silnikiem Cummins (235 KM, norma Stage V). Posiada systemy Jam Control (awaryjny zrzut klepiska) i Hydropulsatory (ułatwiające wyładunek wilgotnej masy). Niezależny układ niedomłotów zwiększa kulturę pracy. Zbiornik na ziarno o pojemności 6000 litrów.
- Acros 595 plus: Zyskuje popularność wśród średnich i dużych kombajnów. Wyposażony w te same usprawnienia co Vector, ma bęben młócący o średnicy 800 mm i symetryczne klepisko o zwiększonej żywotności. Zbiornik na ziarno o pojemności 9000 litrów.
- RSM 161: Największy kombajn klawiszowy o konwencjonalnej konstrukcji w ofercie. Napędzany silnikiem Cummins o mocy 380 KM. Umożliwia hydrauliczną regulację szczeliny pod bębnem młócącym i separującym. Posiada amortyzowaną kabinę o zmiennym ciśnieniu. Zbiornik o pojemności 10500 litrów.
- Torum 770: Największy i jedyny rotorowy kombajn w ofercie, napędzany silnikiem o mocy 520 KM. Przeznaczony dla dużych gospodarstw i firm usługowych. System Advanced Rotor System wykorzystuje obrotowe klepisko, co zwiększa powierzchnię omłotu i separacji, zapobiegając zapchaniu rotora. Zbiornik o pojemności 12300 litrów.
Sieczkarnie Samojezdne Rostselmash Serii F
W 2018 roku zadebiutowała nowa linia sieczkarni samojezdnych serii F (modele 2450/2550/2650) w przedziale mocy od 455 do 611 KM, będące następcami modeli RSM 1401/1403. Sieczkarnie te są wyposażone w 4 hydraulicznie napędzane walce wciągające, walec rozdrabniający o średnicy bębna 630 mm (1200 obr/min) oraz nowy system cięcia z 48 nożami ułożonymi we wzorze Chevron. Dedykowane przystawki to Kemper z serii 400 i Capello Spartan do zbioru materiału zielonego.