Bezprawne zajęcie ciągnika przez komornika – konsekwencje prawne i etyczne

Sprawa bezprawnego zajęcia ciągnika rolniczego przez asesora komorniczego Michała K., zastępującego łódzkiego komornika Jarosława Kluczkowskiego, odbiła się szerokim echem w Polsce, stając się przykładem rażącego naruszenia przepisów prawnych i zasad etyki zawodowej. Wydarzenia te, które miały miejsce w listopadzie 2014 roku, zapoczątkowały długoletnią batalię sądową i dyscyplinarną, ukazując poważne konsekwencje nieprawidłowych działań w egzekucji komorniczej.

Przebieg bezprawnego zajęcia mienia

W listopadzie 2014 roku, w jednym z gospodarstw rolnych pod Mławą (województwo mazowieckie), asesor komorniczy Michał K., pracujący w łódzkiej kancelarii komorniczej, wkroczył na posesję rolnika Radosława Zaremby. W asyście policji, nie słuchając żadnych tłumaczeń i nie weryfikując tożsamości osoby, wobec której wszczęto egzekucję, przystąpił do zajęcia mienia. Na lawetę załadowano 95-konny ciągnik rolniczy marki Belarus o wartości rynkowej około 100 tysięcy złotych.

Rolnik, pan Radosław, natychmiast poinformował komornika, że znajduje się na jego nieruchomości, a nie dłużnika, który mieszka na sąsiedniej działce. Wskazał również, że ciągnik jest jego własnością, okazując dowód zakupu oraz dowód rejestracyjny, w którym figurował jako właściciel. Co więcej, faktyczny dłużnik, będący szwagrem i sąsiadem poszkodowanego, przybył na podwórze pana Radosława i również potwierdził, że zajmowany ciągnik stanowi własność Radosława Zaremby. Mimo tych wyjaśnień, komornik był głuchy na wszelkie próby wyjaśnienia sytuacji i kontynuował egzekucję, po czym szybko sprzedał zajęty ciągnik za zaniżoną cenę 40 tysięcy złotych.

Konsekwencje prawne i dyscyplinarne

Postępowanie sądowe i wyroki

Sprawa bezprawnego zajęcia ciągnika przez asesora Michała K. znalazła swój finał w wielu postępowaniach sądowych:

• W 2015 roku, niemal rok po zarekwirowaniu ciągnika, rolnik otrzymał od szefa asesora, Jarosława K., 80 tysięcy złotych odszkodowania za niesłusznie zabrany ciągnik.
• W 2022 roku, po wielu latach od zajęcia komorniczego, Sąd Okręgowy w Płocku zasądził solidarnie od komornika z Łodzi Jarosława K. i podległego mu asesora komorniczego Michała K. kwotę 46 186,14 zł na rzecz Radosława Zaremby. Kwota ta obejmowała 20 tysięcy złotych zadośćuczynienia za krzywdę oraz odszkodowanie w wysokości 26 186,14 zł, później zmniejszone do 17 206,14 zł. Wyrok ten dotyczył spraw cywilnych o odszkodowanie i zadośćuczynienie.
• W piątek 5 maja 2023 roku w Sądzie Rejonowym Łódź-Śródmieście zapadł wyrok w sprawie karnej. Michał K. został skazany na 2 lata więzienia w zawieszeniu na 5 lat oraz 60 tysięcy złotych grzywny. Dodatkowo otrzymał zakaz wykonywania zawodu przez okres 10 lat. Sprawa karna dotyczyła nie tylko zabrania ciągnika rolnikowi spod Mławy, ale także 37 innych przekroczeń uprawnień komorniczych, w tym zajęć pojazdów niebędących własnością dłużników i ich sprzedaży po zaniżonych cenach.

Odpowiedzialność asesora i komornika

Krajowa Rada Komornicza (KRK) podjęła działania mające na celu ukaranie zarówno asesora, jak i komornika. Zdaniem KRK, Jarosław Kluczkowski nie monitorował przebiegu postępowania prowadzonego przez swojego asesora, co jest naruszeniem przepisów Kodeksu Etyki Zawodowej Komornika Sądowego. Za tego rodzaju przewinienie dyscyplinarne komornikowi grozi upomnienie, nagana, kara finansowa, a nawet wydalenie z zawodu.

Dodatkowo KRK wystąpiła do Prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi z wnioskiem o rozpatrzenie możliwości wystąpienia do Ministra Sprawiedliwości o odwołanie asesora Michała K. z uwagi na rażące naruszenie przepisów. Komisja dyscyplinarna Krajowej Rady Komorniczej wykreśliła Michała K. z listy asesorów.

Śledztwo prokuratorskie i zarzuty

Śledztwo w sprawie komornika z Mławy wszczęła Prokuratura Rejonowa w Mławie, przyjmując uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 231 par. 1 Kodeksu Karnego, co oznacza przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego. Komornikowi groziła kara do 3 lat więzienia.

Prokuratura Okręgowa w Płocku oskarżyła Michała K. o liczne naruszenia, analizując 37 wątków, w tym egzekucje, podczas których zajmowano pojazdy niebędące własnością dłużników i sprzedawano je po zaniżonej cenie. Aktem oskarżenia objęto również siedem innych osób, w tym rodziców asesora, którym zarzucono udaremnienie wykonania postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym poprzez usunięcie spod egzekucji nieruchomości. Pozostałe osoby usłyszały zarzuty paserstwa i pomocnictwa w działaniach podejmowanych przez Michała K.

Naruszenie dóbr osobistych i straty finansowe

Oprócz odszkodowania za zabrany ciągnik, rolnik walczył także o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Sąd przyznał mu 20 tysięcy złotych zadośćuczynienia. Bezprawne zajęcie ciągnika spowodowało nie tylko straty materialne, ale także poważne konsekwencje dla gospodarstwa rolnika. Pozbawiony maszyny, nie mógł jesienią dokończyć prac w polu, co skutkowało stratą plonów w kolejnym roku.

Przepisy prawne dotyczące egzekucji komorniczej

Sprawa ta podkreśla kluczowe aspekty odpowiedzialności komorników i asesorów w procesie egzekucji. Komornik jest zobowiązany do monitorowania postępowań prowadzonych przez asesorów, zgodnie z przepisami Kodeksu Etyki Zawodowej Komornika Sądowego. Przed zajęciem mienia komornik ma obowiązek dokładnie zweryfikować tożsamość dłużnika oraz jego prawo własności do zajmowanych przedmiotów. Wszelkie odstępstwa od tych zasad mogą prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym kar dyscyplinarnych, finansowych, a nawet karnych.

Zabieranie mienia od osób, które nie są dłużnikami, stanowi rażące naruszenie prawa i zasad sprawiedliwości. Prawo stoi po stronie poszkodowanych, którzy mogą dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej, zarówno w sprawach cywilnych o odszkodowanie i zadośćuczynienie, jak i w sprawach karnych o przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

tags: #komornik #zarekwirowal #ciagnik