Regularne koszenie trawnika jest kluczem do utrzymania go w należytej kondycji. Systematyczne przycinanie trawy sprzyja intensywnemu wzrostowi oraz krzewieniu, natomiast zbyt rzadkie może negatywnie odbić się na całej estetyce trawnika. Dlatego warto zaopatrzyć się w solidną i efektywną kosiarkę ogrodową, która nie tylko dobrze spełni swoje zadanie, ale będzie służyła przez kolejne sezony.
Kosiarki idą w ruch zaraz na początku sezonu, a każdy, kto chce utrzymać trawnik w odpowiednim stanie, wie, że pracę nad nim trzeba zaczynać bardzo wcześnie i niezwykle skrupulatnie.
Wybór kosiarki - niełatwe zadanie
Wbrew pozorom wybór maszyny do koszenia trawy nie jest łatwy. Producenci tego sprzętu wychodzą ze skóry, aby spełnić oczekiwania klientów. Do wyboru mamy kosiarki różniące się między sobą systemami zabezpieczeń, wagą czy dodatkowymi funkcjami. Systemy zabezpieczeń nowoczesnych kosiarek są coraz lepsze, waga coraz niższa, więc pracuje się nimi wygodniej i bezpieczniej. Łatwiej też je przechowywać czy transportować. Nowoczesne modele koszą trawnik bez pomocy operatora - mówimy tu o robotach do koszenia trawy, a silnik automatycznie dostosowuje obroty do rodzaju pracy. W jednym tylko nie mogą nas wyręczyć - w wyborze konkretnego urządzenia.
Wybór kosiarki zależy przede wszystkim od wielkości trawnika. Niewielkie powierzchnie najwygodniej kosić kosiarką z napędem elektrycznym lub ręcznym. Koszenie dużego terenu wymagają kosiarek spalinowych lub traktorków ogrodowych. Wybór szerokości koszenia jest również bardzo ważny. Im większa szerokość, tym szybciej kosimy.
Główne rodzaje kosiarek ogrodowych
Podstawowy podział kosiarek ogrodowych zależy od mechanizmu zasilającego. Nie będziemy tutaj skupiać się na kosiarkach ręcznych, które już dawno ustąpiły miejsca kosiarkom spalinowym, elektrycznym oraz akumulatorowym. Każda ma oczywiście swoje wady i zalety - przyjrzyjmy się im z bliska.
Kosiarka spalinowa
Kosiarki spalinowe, zarówno te z napędem, jak i bez, pozostają cały czas najbardziej popularnym sprzętem do przycinania trawników. Przede wszystkim są one dużo wydajniejsze i mocniejsze od kosiarek elektrycznych czy akumulatorowych. Kosiarki spalinowe doskonale radzą sobie nie tylko z wysoką trawą, ale nie straszne są im też znajdujące się w trawie gałęzie, kłącza czy części krzewów. Kosiarka spalinowa w ogóle nie zwraca na nie uwagi.
Pewnym problemem kosiarek spalinowych jest zarówno cena paliwa, jak i wytwarzanie szkodliwych substancji do środowiska. Można jednak spojrzeć na tę kwestię z nieco innej perspektywy - paliwo daje przede wszystkim niezależność (w tym przypadku od prądu), a tym samym możliwość pracy na większych terenach.
Przy zakupie kosiarek spalinowych należy zwrócić uwagę jeszcze na kilka właściwości, w tym między innymi na szerokość koszenia (do wąskich trawników szerokość rzędu 50 cm w zupełności powinna wystarczyć), wysokość koszenia (regulowana ręcznie na kilku poziomach, a im więcej poziomów, tym oczywiście lepiej), obudowę (blacha ocynkowana daje gwarancję dłuższej żywotności sprzętu) oraz dodatkowe funkcje i akcesoria (na przykład funkcja mulczowania trawy, czyli rozdrabnianie jej, aby szybciej się rozkładała).
Kosiarka spalinowa bez napędu wprowadzana jest w ruch przy użyciu naszej siły. Na szczęście jest ona lżejsza od kosiarki z napędem, więc przebrnięcie przez wysoką trawę nie będzie takie uciążliwe. Kosiarka spalinowa z napędem wymaga jedynie wskazania kierunku jazdy. Jest za to cięższa, więc praca z wyłączonym napędem może być utrudniona. Kosiarka spalinowa z napędem nie jest zalecana do trawników z wieloma zakamarkami - manewrowanie tym urządzeniem może być uciążliwe.
Kosiarka spalinowa do 1000 zł to np. model LP2710-SE bez napędu, który ma siedmiostopniową regulację wysokości koszenia i szerokość jednego pokosu 41 cm. Nieco większe możliwości daje NAC kosiarka spalinowa LP2710-SE z płynnie pracującym i lekkim silnikiem. To zwinna beznapędowa kosiarka ze stalową obudową tłumiącą dźwięk pracy silnika. Pozwala na jednorazowe koszenie trawy na szerokości 50 cm i regulowanie wysokości (25-75 mm). Kosiarka ma 40 l siatkowy kosz na ściętą trawę, co pozwala zaoszczędzić czas - po zakończonej pracy nie musisz grabić ani wywozić pokosu. Na uwagę zasługuje też dobra kosiarka spalinowa z napędem NAC LS2222-SE zalecana dla powierzchni roboczych do 600 m². Urządzenie łączy w sobie wysoką użyteczność oraz solidność wykonania. Opcja centralnej regulacji wysokości zapewnia trawnikowi właściwą pielęgnację i dopasowanie parametrów kosiarki do aktualnej kondycji trawnika. Kompaktowy silnik wykonany w technologii OHV gwarantuje bezawaryjną pracę i długą żywotność.
Ekspert ogrodnictwa radzi: „Przy zakupie kosiarki zwróć uwagę na możliwość regulacji wysokości uchwytu. Wygodna pozycja podczas koszenia jest kluczowa dla komfortu pracy, szczególnie na większych powierzchniach. Kosiarki z regulowanym uchwytem pozwalają dostosować wysokość rączki do wzrostu użytkownika, co zmniejsza obciążenie pleców i poprawia kontrolę nad sprzętem. To prosta funkcja, ale może znacząco wpłynąć na ergonomię i przyjemność z koszenia.”
Kosiarka elektryczna
Prócz kosiarek spalinowych mamy do wyboru kosiarki elektryczne, napędzane - jak sama nazwa wskazuje - przez prąd. Posiadają one wiele zalet. Przede wszystkim nie emitują szkodliwych spalin do atmosfery, więc są dużo bardziej przyjazne dla środowiska (ale też dla człowieka) niż wyżej opisane modele. Kosiarki elektryczne świetnie nadają się do małych i średnich ogrodów (takich do 500 metrów kwadratowych).
Kosiarki elektryczne - prócz swych niewątpliwych zalet - posiadają kilka dość istotnych minusów. Przede wszystkim, ich zasięg ograniczony jest przewodem, dzięki któremu zasilamy sprzęt energią. Należy bardzo uważać, aby przypadkowo nie najechać na kabel - może okazać się to niebezpieczne. Warto wiedzieć, że kosiarki te pracują ciszej od spalinowych, a do tego nie emitują spalin.
Kosiarka akumulatorowa
To ulepszona wersja kosiarki elektrycznej. Kosiarka akumulatorowa też jest zasilana prądem, jednak wytwarza go bateria, którą ładujemy za pomocą ładowarki. Kosiarka ta, podobnie jak spalinowa, pozbawiona jest kabla, ma więc większy zasięg, do tego nie emituje spalin i pracuje ciszej. Dzięki temu możemy wygodnie skosić większą powierzchnię, nie martwiąc się zasięgiem przewodu. Łatwiej też nią manewrować pomiędzy roślinami. Kosiarka na akumulator wybierana jest dużo rzadziej niż dwa pozostałe rodzaje. Choć nie wymaga ani podłączenia do zasilania sieciowego, ani paliwa, długość pracy na akumulatorze może być niezadowalająca. Niemniej jednak to z pewnością wygodny sposób na skoszenie trawy. Kosiarka akumulatorowa sprawdzi się np. na małych działkach, gdzie nie ma dostępu do prądu.
Kosiarka żyłkowa (podkaszarka)
To nic innego jak podkaszarka - urządzenie o długim i wąskim kształcie. Mogą być zarówno spalinowe, akumulatorowe, jak i zasilane z sieci. Świetnie się sprawdzają, gdy musimy skosić trawę w trudno dostępnych miejscach: w pobliżu drzew, krawężników, rabat kwiatowych. Elementem tnącym w kosiarce żyłkowej jest żyłka nylonowa przymocowana do bardzo szybko obracającej się głowicy. Jej zaletą jest największa precyzja cięcia.
Robot do koszenia trawy
To urządzenie pracuje samo. Kosiarka automatyczna pozwala utrzymać trawnik w idealnym stanie przy minimum wysiłku. Jedyne co trzeba zrobić przy kosiarce samojezdnej to uruchomić ją i pozwolić jej pracować. Roboty koszące dostępne są w wielu wariantach, które pozwalają na pielęgnację zarówno małych, jak i dużych ogrodów.
Poznaj robota koszącego trawnik | Forbes
Inne rodzaje kosiarek do trawy
Kosiarka ręczna
To nadal stosunkowo popularny sprzęt do pielęgnacji trawnika. Kosiarka ręczna do trawy przeważnie posiada noże listwowe, które zamontowane są w jej mechanizmach bębnowych. Użytkowanie kosiarki ręcznej jest dość męczące, dlatego nie sprawdzi się przy większych powierzchniach. Jest za to ekologiczna, pracuje cicho i jest tania w eksploatacji. Kupując kosiarkę ręczną, musimy zwrócić uwagę na regulację wysokości koszenia. To ważna funkcja, dzięki której otrzymasz pożądaną wysokość trawy. Oprócz regulacji wysokości warto zwrócić też uwagę na szerokość cięcia. Wygodę użytkowania podniesie też kosz na trawę oraz ostrza samoostrzące. Najbardziej popularnym modelem jest kosiarka bębnowa. Jej unikatowa konstrukcja opiera się na ostrzach umieszczonych na obracającym się bębnie. To, co wyróżnia ją na tle innych, to gwarantowane równe i precyzyjne cięcie. Jej dokładność sprawia, że jest ona doskonała do trawników dekoracyjnych, gdzie każdy detal ma znaczenie. Kosiarka wrzecionowa działa bez hałasu, bez emisji szkodliwych substancji i nie wymaga paliwa. To prawdziwie zielone rozwiązanie dla Twojego zielonego trawnika!
Kosiarka bijakowa (mulczująca)
Mulczowanie trawnika polega na rozdrobnieniu pokosu przez urządzenie koszące i pokrycie murawy cienką warstwą trawnika. Pozostawiony na murawie pokos może służyć jako nawóz. Nada się również do przykrycia rabat kwiatowych, a latem zapobiegnie przesuszaniu trawnika, spowalniając parowanie wody z gleby. Zablokuje przy okazji porost chwastów i zapobiegnie erozji gleby.
Kosiarka dyskowa
To urządzenie przeznaczone do wykaszania roślin niskołodygowych z przeznaczeniem na pokos dla zwierząt hodowlanych. Wykorzystuje się ją przy koszeniu łąk, a montuje do ciągników. Moc przekazywana jest za pomocą wału przegubowo-teleskopowego.
Kosiarka listwowa
To rozwiązanie, które do niedawna stosowane było tylko przez rolników i leśników. Kosiarka listwowa ścina trawę, ale jej nie rozbija. Ścięte w ten sposób rośliny można wykorzystać jako paszę. To urządzenia, które świetnie sprawdzają się w trudnym terenie. Mają odpowiednie zabezpieczenia, które chronią ostrza np. podczas pracy przy krawężnikach czy murach. Można nią ścinać rośliny o wysokości przekraczającej 1 metr, z czym nie poradzą sobie zwykłe kosiarki. Nadają się do koszenia dużej działki, łąki lub pola. Napędzane są silnikiem spalinowym, a wraz ze wzrostem jego mocy rośnie efektywność pracy kosiarki. Niektóre modele można podpiąć do traktorka ogrodowego.
Traktorki ogrodowe - dla dużych powierzchni
Traktorek ogrodowy przeznaczony jest do bardzo dużych powierzchni. Mały traktorek ogrodowy sprawdzi się na powierzchni od 2000 do 10000 metrów kwadratowych. Pojazd taki ma niewielkie gabaryty, jest wygodny w użytkowaniu i przechowywaniu. Jest też tańszy w eksploatacji.
Możemy wybrać też większe traktorki do koszenia trawy, jeśli nasz ogród liczy ponad 10 tys. metrów kwadratowych. Takie pojazdy będą miały oczywiście większą szerokość koszenia, większe koła i dużo mocniejszy silnik. Dzięki temu skoszą one rozległy trawnik dużo szybciej. Mają też cięższą i bardziej wytrzymałą obudowę, przez co pracować mogą w niesprzyjających warunkach atmosferycznych, a jednocześnie posłużą właścicielowi przez wiele lat. Moc traktorka ogrodowego mierzona jest w koniach mechanicznych. Nie mają one problemów z pokonywaniem wzniesień i pagórków, dzięki czemu praca przy ich użyciu idzie bardzo sprawnie.
Istotnym parametrem ułatwiającym pracę jest pojemność agregatu. O funkcjonalności traktorka ogrodowego decyduje system noży tnących oraz ich ilość. Równie ważna jest szerokość korpusu, którą warto dostosować do wielkości trawnika:
- dla trawników o powierzchni od 2000 do 5000 metrów kwadratowych - szerokość powinna wynosić od 76 do 100 cm,
- dla trawników o powierzchni od 5000 do 10 000 metrów kwadratowych - szerokość powinna wynosić od 100 do 115 cm,
- dla trawników o powierzchni powyżej 10 000 metrów kwadratowych - szerokość powinna wynosić 115 cm i więcej.
Traktorki ogrodowe wyposażone są również w specjalne kosze i pojemniki na trawę. Są one wygodnym rozwiązaniem, które chroni trawnik przed pokryciem nieprzepuszczalną warstwą organiczną, jaką tworzyłaby ścięta trawa.
Innym rozwiązaniem jest kosiarka ogrodowa-traktorek wyposażona w funkcję rozdrabniania trawy, czyli mulczowania. Ten sposób postępowania ze skoszoną trawą jest nie tylko najwygodniejszy, ale też najbardziej pożyteczny w pielęgnowaniu trawników. Dobrze zmielona i rozdrobniona trawa, pozostawiona na trawniku, służy jako naturalny, organiczny nawóz. W przeciwieństwie do skoszonej i zalegającej murawy, zmielona trawa ma pozytywny wpływ na nasz trawnik.
Kosiarka-traktorek może posiadać wiele dodatkowych elementów wzbogacających jej funkcjonalność. Oprócz wspomnianego wcześniej kosza na trawę może to być na przykład doczepiana przyczepka ogrodowa. Umożliwia ona wygodne przewożenie narzędzi i materiałów. Zwykle ma funkcję wywrotki, a jej udźwig zależny jest od materiałów, z jakich została wykonana. Traktorek ogrodowy zaopatrzyć możemy także w specjalne pługi, za których sprawą zmieni się w małą odśnieżarkę i posłuży nam przez cały rok. Możemy też wykorzystać traktorek do zasiewu, dzięki odpowiednim siewnikom. Jak widać, traktorek ogrodowy to nie tylko kosiarka, ale urządzenie, które pozwala na kompleksowe zadbanie o trawnik.
Kluczowe parametry przy wyborze kosiarki spalinowej
Przed zakupem kosiarki, sprawdź kilka najważniejszych parametrów. Dzięki nim obsługa maszyny do trawy będzie znacznie mniej wymagająca i uciążliwa:
- Moc silnika: Im wyższa moc, tym lepiej kosiarka poradzi sobie z usuwaniem chwastów i gęstej trawy. Najlepsza kosiarka spalinowa ma moc około 5 KM.
- Sposób regulacji wysokości koszenia: Kosiarki mają jeden z trzech typów regulacji wysokości koszenia: na każde koło oddzielnie (modele starego typu), osobno na przód i na tył oraz na wszystkie koła jednocześnie. Najwygodniejsze jest ostatnie rozwiązanie - cztery koła połączone są ze sobą i za pomocą specjalnej dźwigni, można je podnosić i obniżać.
- Szerokość robocza: To teren, na jakim kosiarka ścina trawę podczas jednego przejazdu. Kosiarki spalinowe umożliwiają zwykle jednorazowe wykoszenie pasa trawy o szerokości od 40 do 55 cm. Mała szerokość robocza sprawdza się na przykład na trawnikach gęsto obsadzonych roślinami. Największa szerokość zalecana jest do pielęgnacji rozległych trawników.
- Funkcja mielenia (mulczowanie): Polega na rozdrabnianiu skoszonej trawy i częściowym lub całkowitym rozrzucaniu jej na trawnik. Zabieg mulczowania odżywia murawę i stymuluje jej wzrost.
Kosiarki spalinowe wymagają zwykle ręcznego rozruchu polegającego na energicznym pociągnięciu linki zapłonu. W sprzedaży dostępne są też maszyny z elektronicznym rozrusznikiem - uruchamiają kosiarkę poprzez naciśnięcie specjalnego przycisku.
Marki i silniki kosiarek spalinowych
Wiele marek na rynku oferuje wysokiej jakości kosiarki spalinowe. Firmą znaną z produkcji niezawodnych i trwałych silników jest np. Honda. Kosiarki tego producenta cechują się wysoką wydajnością i solidnym wykonaniem. Chętnie wybierane są również kosiarki spalinowe Husqvarna.
Większość dostępnych w sprzedaży kosiarek do trawy wyposażona jest w silniki czterosuwowe. To wydajne konstrukcje z niskim spalaniem. Nie wymagają dolewania oleju do paliwa, ponieważ dostarczany jest on do silnika osobną magistralą olejową. Moc silnika kosiarki powinna być dostosowana do rozmiaru trawnika. Dla niewielkich ogrodów o powierzchni do 500 m² wystarczy kosiarka o mocy 2-3 KM. Dla większych obszarów lepiej wybrać kosiarkę o mocy 4 KM lub więcej.
Niektórzy użytkownicy zmagają się z wyborem między "chińskimi wynalazkami" (takimi jak NAC/Ursus, Lider) a markami premium (Husqvarna, Viking, Honda). Silniki Hondy są uznawane za niezawodne, jednak są w wyższej półce cenowej. Silniki Subaru, choć ponoć niezawodne, mogą być nieserwisowalne w Polsce z powodu braku części. Z kolei silniki takie jak Loncin czy Emak (np. Emak k800) zyskują na popularności, oferując żeliwny (a nie aluminiowy) cylinder i metalowe elementy wewnętrzne, co może świadczyć o ich trwałości. Warto zapoznać się z konstrukcją różnych silników, aby podjąć świadomą decyzję.
Podczas pracy kosiarka wykorzystuje działanie silnika spalinowego czterosuwowego. Paliwo, które go napędza, to benzyna bezołowiowa (uzupełniana regularnie) i olej silnikowy jednosezonowy SAE 30. Do poprawnej pracy silnika kosiarki spalinowej niezbędna jest regularna wymiana oleju (w trakcie jednego uzupełnienia potrzeba 0,5-0,6 l). Oleju należy użyć jeszcze przed pierwszym uruchomieniem kosiarki i wymienić go po około 6-7 godzinach koszenia. Kolejne wymiany zaleca się powtarzać co 25 godzin pracy kosiarki.
Ceny i popularne modele kosiarek
Ceny kosiarek zależą zarówno od ich rodzajów, a także mocy i dostępnych funkcji. Co do kosiarek elektrycznych, są one z reguły tańsze niż spalinowe (można znaleźć sprzęt już za niewiele ponad 200 zł), ale trzeba pamiętać o wspomnianych wyżej ograniczeniach tego typu sprzętu. Z kolei na kosiarkę elektryczną akumulatorową z długim czasem pracy trzeba już wydać nieco więcej pieniędzy.
Kosiarki do 1000 zł
Kosiarka spalinowa do 1000 zł to np. model LP2710-SE bez napędu. Ma siedmiostopniową regulację wysokości koszenia i szerokość jednego pokosu 41 cm. Nieco większe możliwości daje NAC kosiarka spalinowa LP2710-SE z płynnie pracującym i lekkim silnikiem. To zwinna beznapędowa kosiarka ze stalową obudową tłumiącą dźwięk pracy silnika. Pozwala na jednorazowe koszenie trawy na szerokości 50 cm i regulowanie wysokości (25-75 mm). Kosiarka ma 40 l siatkowy kosz na ściętą trawę, co pozwala zaoszczędzić czas. Na uwagę zasługuje też dobra kosiarka spalinowa z napędem NAC LS2222-SE zalecana dla powierzchni roboczych do 600 m². Urządzenie łączy w sobie wysoką użyteczność oraz solidność wykonania. Kompaktowy silnik wykonany w technologii OHV gwarantuje bezawaryjną pracę i długą żywotność.
Kosiarki do 1500 zł
Na trawniku o większej powierzchni lepiej sprawdzą się droższe kosiarki spalinowe. Ranking kosiarek spalinowych do 1500 zł reprezentuje kosiarka z napędem NAC. Urządzenie ma silnik z momentem obrotowym 9,8 Nm oraz opcję wyrzutu tylnego, bocznego i mielenia. W trakcie jednego przejazdu kosiarka ścina trawę na szerokości 50 cm. Pokos gromadzi się w bardzo pojemnym 60 l koszu zamykanym na plastikową pokrywę. O komforcie pracy i obsługi maszyny do trawy decyduje stalowa obudowa, która wycisza hałas silnika, i miękkie wykończenie rączki. Po zakończonej pracy wystarczy podłączyć wąż ogrodowy do specjalnej końcówki wbudowanej u spodu kosiarki, aby usunąć zalegające pozostałości trawy. Tego typu kosiarka spalinowa doskonale łączy w sobie wysoką użyteczność oraz jakość wykonania, zapewniając trawnikowi właściwą pielęgnację.
Kosiarki do 2000 zł
Najlepsza kosiarka spalinowa do dużego trawnika to sprzęt o dobrych osiągach, z mocnym silnikiem i dużym koszem. W rankingu kosiarek spalinowych z napędem w granicy ceny do 2000 zł mieści się NAC NAX2000S z napędem 2,3 kW. Ma innowacyjny system rozruchu - niewymagający pompowania paliwa ani uruchamiania funkcji ssania. Rekomendowana powierzchnia koszenia w przypadku tego modelu to 1000 m². Szerokość pokosu w jednym przejeździe wynosi 46 cm, a pojemność kosza 60 litrów.
Urządzeniem, które zadowoli nawet najbardziej wymagającego użytkownika, jest NAC kosiarka spalinowa NAX4000S z napędem 3,23 kW. Kosztuje nieco ponad 2 tys. zł, ale bez trudu poradzi sobie z trawnikiem o powierzchni nawet do 1500 m². Ma wbudowany płynnie pracujący silnik o pojemności 190 cm³ i całkowitym momencie obrotowym 11,87 Nm. Z takim sprzętem nie mają szans ani twarde trawy ani chwasty. Urządzeniem sterują przednie, skrętne koła, a o jego żywotności decyduje stalowy korpus z dodatkową powłoką zabezpieczającą maszynę przed korozją. Ułatwieniem podczas pielęgnacji trawnika jest sześciostopniowa regulacja wysokości koszenia i specjalne grzebienie zamontowane po obydwu stronach kosiarki. Grzebienie są odpowiedzialne za układanie i naprowadzanie trawy pod obudowę.
Akcesoria do kosiarek i konserwacja
W każdym sklepie z narzędziami ogrodniczymi znajdziesz również wszelkie akcesoria do kosiarek, które będą niezbędne do wszelkich napraw i konserwacji. Z pewnością przyda Ci się ostrzałka elektryczna do noży. Niezbędna będzie też linka rozrusznika z uchwytem, która lubi się urywać. Ponadto znajdziesz również odsysarkę oleju, świece zapłonowe do kosiarki, olej do kosiarki czy głowicę tnącą z żyłką. Wszystko po to, byś mógł użytkować swoją kosiarkę przez wiele lat.
Ekspert ogrodnictwa radzi: „Regularnie ostrz noże w kosiarce, aby uzyskać zdrowszy i bardziej estetyczny trawnik. Tępe noże kosiarki nie tną trawy, lecz ją szarpią, co może prowadzić do postrzępionych końcówek źdźbeł, które szybko brązowieją i nadają trawnikowi niezdrowy wygląd. Regularne ostrzenie noży (co najmniej raz w sezonie) zapewnia czyste cięcie, dzięki czemu trawa jest mniej podatna na choroby i wygląda bardziej zielono oraz zadbano.”
Warto również pamiętać o czyszczeniu metalowego podwozia kosiarki na sucho, co może przedłużyć jej żywotność.