Kosiarki do trawy, zarówno te przeznaczone do przydomowych trawników, jak i maszyny rolnicze do zbioru pasz, pełnią kluczową rolę w utrzymaniu terenów zielonych i efektywnym pozyskiwaniu plonów. W zależności od specyfiki zastosowania, ich konstrukcja oraz sposób działania mogą się znacząco różnić, szczególnie w kontekście układania pokosów lub mulczowania. Właściwe wypoziomowanie maszyny, jakość noży, obroty i prędkość jazdy mają istotny wpływ na jakość koszenia i formowania pokosu.
Właściwe Ustawienie i Czynniki Wpływające na Tworzenie Pokosu
Aby kosiarka układała prawidłowy pokos, niezależnie od wysokości trawy, kluczowe jest jej właściwe wypoziomowanie. Zarówno tył, jak i przód talerzy powinny być równoległe do podłoża. W przypadku wysokiej trawy, osłony bębna z przyspawanymi do nich kątownikami, które muszą być ustawione naprzeciwko siebie na obu bębnach, odgrywają rolę w formowaniu pokosu. Często zdarza się, że nowe kosiarki z gorszych źródeł nie mają odpowiednio ustawionych tych elementów, co prowadzi do problemów z układaniem pokosu.
Ponadto, na jakość koszenia i formowania pokosu wpływają również jakość noży, obroty i prędkość jazdy. Prędkość jazdy musi być dopasowana do obrotów, aby pod skoszonym pokosem nie było drobnej sieczki. Jej obecność oznacza zbyt wysokie obroty kosiarki w stosunku do prędkości jazdy.
Kosiarki z Funkcją Mulczowania
Utrzymanie przydomowego trawnika w dobrej kondycji wymaga systematyczności oraz świadomego doboru sprzętu. Coraz częściej pojawia się dylemat, czy wybrać kosiarkę z mulczowaniem, czy bez. Mulczowanie w kontekście koszenia to sposób przetwarzania pokosu bez jego zbierania. Skoszona masa roślinna jest rozdrabniana na drobne fragmenty i opada bezpośrednio między źdźbła trawy, zamiast trafiać do kosza lub wyrzutu bocznego.
Zasada Działania i Korzyści Mulczowania
Kosiarka z mulczowaniem różni się od modeli standardowych głównie konstrukcją noża i profilem kanału powietrznego. Nóż tnący wytwarza silny wir, który przez kilka chwil utrzymuje trawę w zawieszeniu. W tym czasie zostaje ona rozdrobniona do formy cienkiego ścinka, trudnego do wychwycenia gołym okiem. Nie należy mylić mulczowania z pozostawianiem grubej warstwy nieskoszonej trawy po zaniedbanym koszeniu.
Odpowiednio stosowane mulczowanie wpływa korzystnie na stan darni i ogranicza ilość zabiegów pielęgnacyjnych w sezonie. Mechanizm ten, choć niewidoczny podczas pracy, wywołuje mierzalne efekty już po kilku koszeniach.
Warunki Skutecznego Mulczowania
Choć kosiarka z mulczowaniem może przynieść szereg korzyści, jej działanie wymaga spełnienia określonych warunków. Niezastosowanie się do nich prowadzi do pogorszenia stanu murawy, zarówno pod względem biologicznym, jak i wizualnym. Zastosowanie technologii rozdrabniania pokosu wymaga regularności i pewnej dyscypliny ogrodniczej. Kosiarka z mulczowaniem sprawdzi się przede wszystkim tam, gdzie trawnik jest koszony często i w kontrolowanych warunkach, na przykład w ogrodach o płaskim terenie z gęstą i zdrową darnią.
Rozwiązanie to docenią użytkownicy, którzy chcą ograniczyć ilość odpadów zielonych, nie mają miejsca na kompostownik lub nie chcą poświęcać czasu na opróżnianie pojemnika z pokosem. Z drugiej strony, kosiarka z mulczowaniem nie będzie trafnym wyborem w ogrodach zaniedbanych, gdzie trawa bywa koszona rzadko lub w okresach nadmiernej wilgotności. Tam, gdzie występują chwasty, mech lub rozrzedzona darń, rozdrobniony pokos może przynieść więcej szkody niż korzyści.
W trakcie zakupu warto zwrócić uwagę na szczegóły konstrukcyjne. Noże przystosowane do rozdrabniania muszą być dobrze wyprofilowane i utrzymywane w nienagannym stanie. Przeciętna kosiarka z mulczowaniem wyposażona jest również w specjalnie ukształtowaną komorę cięcia, która utrzymuje pokos w zawieszeniu, zanim opadnie na powierzchnię gleby. Nie bez znaczenia pozostaje rodzaj zasilania. W ogrodach o zwartej strukturze i ograniczonej powierzchni roboczej dobrze poradzi sobie wersja elektryczna lub akumulatorowa.
Kosiarki Pokosowe w Rolnictwie
Roztrząsacz pokosów ROLMAT Z-524 do kosiarki rotacyjnej
Powierzchnie przeznaczone do koszenia stale się powiększają, a optymalne okna pogodowe są krótkie. Zmniejszenie ilości zanieczyszczeń w paszy jest kluczowe, dlatego w gospodarstwach rolnych ważne jest, aby zbierać paszę wolną od zanieczyszczeń.
Innowacyjne Rozwiązania KUHN
Kosiarki ze zgniataczem i transporterem pokosu, takie jak FC 9330 RA i FC 9830 RA firmy KUHN, umożliwiają łączenie pokosów niektórych gatunków roślin od razu po ich skoszeniu. Można je zaczepić z przodu ciągnika z kosiarkami FC 3125 F lub FC 3525 F (dla modelu FC 9830 RA tylko FC 3525 F), co pozwala na wydajną i niezawodną pracę.
Nowa Konstrukcja Kosiarki i Jej Zalety
- Zredukowana masa i kompaktowe wymiary: Ograniczenie masy i zmniejszenie obciążeń podzespołów ciągnika było kluczowe podczas projektowania. Zastosowanie aluminium w budowie ramy przenośników taśmowych przyczyniło się do redukcji masy i zmniejszenia rozmiarów maszyny, co pozwoliło na przybliżenie środka ciężkości o 15 cm do ciągnika.
- Hydropneumatyczne zawieszenie: Przyczynia się do aktywnego i precyzyjnego kopiowania terenu, co jest kluczowe dla wysokiej jakości pracy.
- Łatwość manewrowania i stabilność: Maszyny te są niezwykle stabilne, szczególnie podczas transportu, dzięki aluminiowej konstrukcji przenośnika i zespołom koszącym umieszczonym blisko ciągnika.
- Kompaktowa maszyna z łatwiejszym dostępem: Przednie osłony składają się automatycznie w pozycji transportowej, co zapewnia łatwiejszy i bezpieczniejszy dostęp do tylnej części ciągnika. Możliwe jest również przechowywanie maszyn w pozycji pionowej.
Wysoka Jakość Pracy i Kopiowanie Terenu
Dwa zespoły koszące są wyposażone w 8-dyskowe belki tnące OPTIDISC ELITE o szerokości roboczej 3,50 m. Zakres pokrycia obszarów koszenia z frontalną kosiarką ze zgniataczem pokosu FC 3125 F wynosi 42 cm z każdej strony, co zapewnia optymalną pracę w zakrętach i na zboczach.
- Różne rozstawy dysków tnących: W miejscach, gdzie dyski są zbieżne, odległość między nimi jest mniejsza, co zapewnia większe pokrycie obszarów cięcia noży i równe koszenie. W miejscach, gdzie dyski są rozbieżne, odległość między nimi jest większa, co daje więcej miejsca na przepływ paszy.
- Płozy ochronne: Belka tnąca OPTIDISC ELITE jest wyposażona w specjalne płozy, które ślizgają się po powierzchni i chronią darń, zapobiegając gromadzeniu się gleby przed belką tnącą.
Maksymalna Niezawodność i Stabilność
Belka tnąca została zaprojektowana tak, aby dobrze radzić sobie z przeszkodami. W przypadku gwałtownego uderzenia w przeszkodę, system zabezpieczenia PROTECTADRIVE pozwala na ścięcie wałka napędowego dysku tuż nad łożyskiem, dzięki starannie wymierzonemu przewężeniu, chroniąc koła zębate. Przywrócenie kosiarki do pracy zajmuje mniej niż 15 minut.
Wysokiej klasy komponenty wzmacniają najważniejsze części belki tnącej, takie jak:
- belka tnąca ze specjalnymi dwurzędowymi skośnymi łożyskami kulkowymi,
- koła zębate o dużej średnicy wykonane z kutej stali,
- dyski z kutymi i poddanymi obróbce wzmocnieniami mocowania noży,
- płozy dysków z ulepszanej cieplnie stali.
Pomiędzy belką tnącą a ramą wbudowane są amortyzatory, co wydłuża żywotność maszyny i zapobiega przenoszeniu drgań na konstrukcję podczas koszenia z dużą prędkością.
Obsługa Serwisowa Ograniczona do Minimum
Belka tnąca OPTIDISC ELITE jest bezobsługowa i nasmarowana na cały okres eksploatacji. System mocowania noży FAST-FIT zawiera sprężynę płytkową, która zapewnia stały docisk elementu utrzymującego nóż, co skraca czas wymiany noża. Konserwacja jest zasadniczo ograniczona do elementów napędu i kilku punktów obrotu, i to w dużych odstępach czasu.
Zabezpieczenie NON-STOP i System Zawieszenia LIFT-CONTROL
System zabezpieczenia NON-STOP, połączony z systemem zawieszenia LIFT-CONTROL, zapobiega przestojom. Po napotkaniu przeszkody, zespół koszący odchyla się do tyłu wokół punktu obrotu, a następnie automatycznie powraca do pozycji wyjściowej bez zatrzymywania. Przednia część zespołu koszącego lekko unosi się, zapewniając dodatkowy prześwit.
Wydajny i Łatwy w Regulacji Zgniatacz Pokosu
Nowy zgniatacz pokosu z metalowymi palcami przyczynia się do obniżenia masy maszyny. Dwubiegowa przekładnia sterowana za pomocą dźwigni umożliwia zmniejszenie prędkości obrotowej zgniatacza, chroniąc delikatne rośliny paszowe. Intensywność zgniatania można łatwo dostosować do rodzaju paszy oraz warunków pogodowych. Seryjnie montowana płyta przenosząca zapobiega stratom plonu.
Taśmy przenośnika napędzane są przez 2 pompy zasilane olejem ze zbiornika wbudowanego w ramę centralną. Pozostałe funkcje hydrauliczne wykorzystują zespół hydrauliczny ciągnika, co pozwala uniknąć przeciążeń i zwiększa szybkość reakcji funkcji maszyny. Naprężenie pasów przenośnika taśmowego jest ustawiane centralnie, w szybki i łatwy sposób.
Układanie Pokosu Dostosowane do Potrzeb
Szerokość pokosu można regulować z kabiny ciągnika w zakresie od 1,80 do 3,60 m, co pozwala dostosować się do pras i szerokich podbieraczy sieczkarni samojezdnych. Pasza może być układana w pokos z całej szerokości lub przy użyciu jednego przenośnika taśmowego. Sterowanie wszystkimi funkcjami maszyny jest łatwe, a wbudowana sekwencja zawracania na uwrociach ułatwia obsługę zestawu kosiarek.
Sterowanie Sekcjami i Kompatybilność ISOBUS
Wbudowana funkcja Section Control automatycznie steruje każdym tylnym zespołem koszącym oraz podnoszeniem i opuszczaniem przedniej kosiarki za pośrednictwem systemu GPS. Pozwala to wyeliminować nakładki i zwiększa komfort obsługi. Najczęstszymi czynnościami można również sterować za pomocą joysticka CCI A3, który ma zintegrowany ekran do wyświetlania kluczowych funkcji. Zintegrowany inklinometr może automatycznie kontrolować prędkość taśmy przenośnika w zależności od stromości zboczy. Światła robocze LED są standardem.
Historia i Ewolucja Kosiarek Pokosowych
Kosiarki pokosowe, choć na pewien czas straciły na popularności, wracają do łask, szczególnie przy zbiorach niektórych roślin motylkowych i traw, a także w uprawach ekologicznych. Tak naprawdę pokosówki nigdy nie zniknęły z rynku. Wprawdzie dzięki chemii, która pomaga w szybszym dosuszaniu upraw, ich zastosowanie zmniejszyło się, jednak dwufazowy zbiór znów stał się modny, zwłaszcza w gospodarstwach ekologicznych. W efekcie, stare enerdowskie Fortschritty stały się ponownie cenne i poszukiwane.
Charakterystyka Kosiarek Pokosowych
Masa żniwna jest ścinana, a następnie w postaci pokosów układana na polu. W tym celu najlepiej używać bardziej delikatnych dla roślin hederów taśmowych, choć są zwolennicy wersji ślimakowych, które zgniatają i łamią łodygi. Kosiarki pokosowe dysponują zakresem wysokości cięcia od 9 do 25 cm. Szerokość robocza zależy od konkretnej maszyny - najstarsze modele mają hedery o szerokości około 4 m, nowsze mogą dochodzić nawet do około 13 m. Po wysuszeniu należy na miejsce podjechać podbieraczem do pokosów, który zbierze i obrobi całość.
Rynek Maszyn Używanych i Nowych
Jeśli chcemy zacząć uprawę roślin wymagających zbioru dwufazowego, najłatwiej rozejrzeć się za sprzętem używanym. W Polsce najbardziej popularną marką jest enerdowski Fortschritt. Mimo że kraju, który je produkował nie ma ponad 30 lat, maszyny te nadal pracują i są poszukiwane na rynku wtórnym. Najbardziej popularnym modelem kosiarki samojezdnej rodem z NRD jest Fortschritt E303. Ceny ostatnio poszły nieco w górę, a maszynę w dobrym stanie można kupić za 20-35 tys. złotych. Na rynku można spotkać także starsze modele Fortschritta: E301, E302, E307 oraz nieco nowsze E340. Czasem w ogłoszeniach trafi się sprzęt amerykańskiej firmy Hesston, należącej w latach 80. do grupy FiatAgri, a od lat 90. do koncernu AGCO.
Jeśli nie chcemy używać sprzętu sprzed paru dekad, możemy wybrać coś nowego, choć oczywiście znacznie droższego. Wśród kosiarek samojezdnych europejskim liderem wydają się kraje byłego ZSRR. Nowoczesne maszyny, również te ze wschodu, to zupełnie inny komfort pracy niż w kosiarkach Fortschritta. Przykładem jest kosiarka samojezdna Gomselmash Palesse CS 200 z Białorusi, wyposażona w silnik MMZ o mocy 210 KM. Niestety, na polskim rynku maszyna Rostselmasha (KSU-1) nie była i na razie nie będzie dostępna. Białoruski Gomselmash Palesse CS 200 występuje w ofercie firmy Agromilka. Na nieco wyższym poziomie stoją maszyny kanadyjskiej firmy MacDon czy amerykańskie Case IH, Hesston i John Deere. Niestety, kosiarki pokosowe tych marek nie są jeszcze oferowane na polskim rynku, choć MacDon posiada siedzibę główną w Berlinie i trzech dealerów w Polsce.
Polscy Producenci Kosiarek Pokosowych
W Polsce produkuje się pokosówki doczepiane do ciągników rolniczych. Jedynym rodzimym producentem jest firma Lupus z Ciechanowa. Kosiarki zawieszane na TUZ-ie cieszą się największą popularnością. Jedynym ograniczeniem jest moc i wielkość ciągnika. Przy hederze o szerokości 7 m, traktor powinien mieć przynajmniej 5 ton masy własnej i moc około 200 KM lub wyższą. Do napędu maszyny potrzebny będzie WOM i trzy pary wyjść hydraulicznych. Dla wygody rolników można dokupić specjalne kosy rozszerzające sprzęt. Ceny zaczynają się od 94 tys. zł netto, a dodatkowe kosy to koszt 12 tys. zł. Wersja ciągana dysponuje węższym, pięciometrowym hederem, jest lżejsza i będzie działać także z nieco słabszym ciągnikiem. W tym wypadku do napędu także będzie potrzebny WOM oraz dwie pary przyłączy hydraulicznych. Cena wynosi 69 tys. zł.
Wybór Kosiarki Bijakowej do C-360
Wybór kosiarki bijakowej do ciągnika C-360, szczególnie na areał około 3 ha, głównie nieużytków, wymaga przemyślenia kilku kwestii:
- Szerokość robocza (160 cm vs 180 cm): Producenci często sugerują 180 cm, aby ciągnik nie gniótł nieskoszonej trawy. Jednak przy gęstej trawie, kosiarka 180 cm może być zbyt ciężka dla C-360, co wymusi wolniejszą jazdę. Mniejsza szerokość, np. 160 cm, może być bezpieczniejszym wyborem pod kątem obciążenia wałka WOM.
- Hydrauliczny przesuw: Dopłata do hydraulicznego przesuwu jest uzasadniona, ponieważ realnie rozwiązuje problem gniecenia trawy przez koła ciągnika, nawet przy mniejszej szerokości kosiarki. Zapewnia to większą precyzję i elastyczność pracy.
- Typ młotków (ciężkie młotki): W przypadku nieużytków z dużą ilością kamieni i nierówności, ciężkie młotki są dobrym wyborem. Są one bardziej wytrzymałe i lepiej radzą sobie z twardymi przeszkodami, minimalizując ryzyko uszkodzeń.
- Rekomendowane marki: Szukając sprzętu ze „rozsądnej średniej półki”, warto rozważyć marki oferujące dobry stosunek jakości do ceny. Bez konkretnych nazw marek z tekstu źródłowego, należy kierować się opiniami innych użytkowników i dostępnością serwisu w regionie.