Pierwszym etapem przygotowania wartościowej zielonki jest koszenie. Aby uzyskać doskonałej jakości zielonkę, warto postawić na sprawdzony sprzęt, który ułatwi niezbędne prace na użytkach zielonych. Do koszenia łąk i pastwisk polecane są kosiarki dyskowe, których wysoką jakość potwierdzają liczne pozytywne opinie.
Jak wybrać kosiarkę dyskową? Kluczowe aspekty
Przy wyborze kosiarki dyskowej uwagę należy zwrócić na kilka istotnych kwestii. Bardzo ważna jest powierzchnia łąki oraz innych terenów, które przeznaczone są do koszenia. Nie bez znaczenia pozostaje również rodzaj koszonej powierzchni oraz ukształtowanie terenu. Przy wyborze kosiarki dyskowej szczególną uwagę należy zwrócić na jej szerokość. Dobrym rozwiązaniem mogą okazać się kosiarki z regulacją szerokości pokosu. Jakość pracy wykonywanej przez kosiarkę dyskową uzależniona jest również od typu listwy tnącej, a także od rodzaju zawieszenia. Bardzo ważna jest też właściwa amortyzacja.
Wymagania stawiane kosiarkom są coraz większe. To wymusza na producentach konstruowanie maszyn coraz bardziej wydajnych i coraz bardziej niezawodnych. Ważne są również czystość zbioru i jakość cięcia na zróżnicowanych terenach. Wybór kosiarek dyskowych jest bardzo duży. Na rynku znajdziemy maszyny o szerokościach roboczych od 1,65 do nawet 4 m. Ze względu na rosnące wymagania dotyczące wydajności, coraz większą popularnością cieszą się kosiarki o szerokości roboczej przekraczającej 3 m.
Rodzaje zawieszenia i ich wpływ na pracę
Zanim przejdziemy do ofert producentów kosiarek, warto poruszyć kwestię zawieszenia maszyny, ponieważ to ono w dużej mierze będzie decydowało o jej finalnej cenie i właściwościach, szczególnie w sposobie i skuteczności kopiowania terenu. Producenci oferują kosiarki z zawieszeniem bocznym i centralnym.
- Kosiarki z zawieszeniem bocznym: Oś zawieszenia listwy znajduje się z boku. Prostota tego typu rozwiązania powoduje, że kosiarki z zawieszeniem bocznym są tańsze. Ich wadą jest duża amplituda wahań krańców listwy, co powoduje różnice w wysokości cięcia, tym większe im szersza jest kosiarka.
- Kosiarki z zawieszeniem centralnym: Są droższe i cięższe, ale cechują się wieloma zaletami. Zespół tnący jest połączony z ramą w jego środkowej części na wahliwym ramieniu. Dzięki temu masa zespołu tnącego jest lepiej rozłożona, a zakres wahań końców listwy tnącej na nierównościach jest mniejszy. Centralne zawieszenie powoduje, że kosiarka, poprzez możliwość swobodnego poruszania się na boki, lepiej kopiuje teren, a listwa tnąca nie uszkadza darni.
W najprostszych wariantach kosiarek z centralnym zawieszeniem można spotkać się z jednosprężynowym odciążeniem maszyny. Bardziej zaawansowane są układy wielosprężynowe oraz z odciążnikami pneumatyczno-hydraulicznymi, dzięki którym istnieje możliwość dokładnej regulacji docisku listwy w zależności od rodzaju podłoża. Zawieszenie centralne będzie więc doskonałym wyborem na bardziej nierównych użytkach, zróżnicowanych uprawach i większych szerokościach roboczych.
Kondycjonery - przyspieszanie schnięcia pokosu
Niemal każdy producent oferuje do swoich kosiarek kondycjonery. Ich stosowanie zapewnia luźny pokos, co znacznie skraca czas jego schnięcia i eliminuje etap przetrząsania. Kondycjonery walcowe dobrze sprawdzają się podczas koszenia lucerny i koniczyny, bo zapobiegają stratom w postaci opadających delikatnych liści. W przypadku pozostałych roślin dobrze sprawdzą się kondycjonery palcowe, które zagwarantują dobre spulchnienie zielonki.
Przegląd kosiarek dyskowych od wiodących producentów
Do koszenia użytków zielonych polecane są kosiarki Vicon, które zapewniają wydajną pracę w każdych warunkach, poza tym pozwalają zachować odpowiednią jakość pokosu. Optymalnie dostosowana do potrzeb gospodarstwa rolnego kosiarka dyskowa to klucz do osiągnięcia satysfakcjonujących efektów w postaci dobrej jakościowo zielonki. W kosiarkach dyskowych Vicon element tnący stanowią płaskie dyski, na obrzeżach których umieszczone są specjalne noże.
Vicon
Kosiarki dyskowe Vicon to idealne rozwiązanie na nowy sezon. Wyróżnia się następujące rodzaje kosiarek dyskowych Vicon:
- Czołowe - doskonale dostosowują się do rodzaju terenu. Zapewniają dokładne i równe koszenie na każdej powierzchni. Są wygodne i jednocześnie proste w obsłudze.
- Zawieszane - wykorzystywane są do koszenia roślin na użytkach zielonych w mniejszych gospodarstwach rolnych. Doskonale kopiują teren, poza tym można nimi kosić zbocza.
- Z kondycjonerem - ich stosowanie zapewnia luźny pokos, co znacznie skraca czas jego schnięcia. Wykorzystanie kosiarek z kondycjonerem eliminuje etap przetrząsania pokosu.
- Ciągane - stosuje się je do koszenia roślin motylkowych, do których zalicza się m.in. lucernę oraz koniczynę. Zapewniają precyzyjne koszenie terenu.
Do niewątpliwych zalet kosiarek dyskowych Vicon zalicza się: precyzyjne i bezpieczne koszenie runi łąkowej, możliwość regulacji szerokości pokosu do szerokiego lub wąskiego bez używania dodatkowych narzędzi, trzypunktowy układ zawieszenia, posiadane zabezpieczenie najazdowe, niski poziom generowanego hałasu podczas wykonywanych prac. Do innych zalet, jakie posiadają kosiarki Vicon zalicza się doskonałe kopiowanie terenu oraz łatwy transport w pionowej pozycji. Na uwagę zasługuje również możliwość zwiększenia ich funkcjonalności dzięki dodatkowym akcesoriom, do których zalicza się np. kondycjoner, dzięki któremu można uzyskać luźny pokos. Ważną zaletą kosiarek Vicon jest doskonała relacja na linii cena - jakość.
Pozornie kosiarki proponowane przez Vicona (Vicon Extra 232 z zawieszeniem bocznym i Extra 332 z zawieszeniem tylnym) nie różnią się od tych produkowanych przez firmę Kverneland, jednak w ich przypadku mamy do czynienia z inną konstrukcją dysków. O ile w kosiarkach Kvernelanda są to dwuostrzowe okrągłe dyski, tak kosiarki firmy Vicon wyposażono w trójkątne, trzyostrzowe dyski tnące.
Kverneland
Wśród kosiarek o szerokości 3,2 m w ofercie firmy Kverneland znajdziemy trzy modele: jedną z zawieszeniem bocznym i dwie z zawieszeniem centralnym.
- Model 2632M: ma masę 645 kg i może współpracować z ciągnikiem już o mocy 55 KM. W kosiarce tej docisk podłoża realizowany jest za pomocą sprężyny. Zawieszenie listwy umożliwia koszenie zboczy o nachyleniu 35 st. w górę i tyle samo w dół, co jest jedną z najwyższych wartości w tym segmencie maszyn, czyniąc kosiarkę szczególnie przydatną w kontekście pracy na znacznych pochyłościach i w przypadku podkaszania rowów.
- Modele 2832M i 2532MH: Propozycje norweskiego producenta z zawieszeniem centralnym. W modelu 2832M listwa do pozycji transportowej składana jest w pozycji stojącej pod kątem 125 st., natomiast 2532MH składana jest do tyłu bez podnoszenia do pionu. Ponadto w modelu 2832M istnieje możliwość dostosowania kosiarki do prędkości WOM 540 lub 1000 obr./min poprzez odwrócenie przekładni o 180 st.
Wszystkie wymienione kosiarki mają zabezpieczenie przeciwko przeszkodom Break-Back typu non-stop; listwa po natrafieniu na przeszkodę podnosi się do góry i w tył, a po jej ominięciu wraca do pozycji wyjściowej bez potrzeby cofania.
Pöttinger
W ofercie austriackiego producenta kosiarki z zawieszeniem bocznym reprezentują modele Novadisc. Z założenia mają to być lekkie kosiarki mogące współpracować z ciągnikami o niewielkiej mocy. Nacisk na podłoże regulowany jest przez regulację cięgien dolnych i dwóch sprężyn odciążających. Listwę tnącą przed uszkodzeniami w przypadku kosiarek Novadisc chroni zabezpieczenie mechaniczne; w przypadku najechania na przeszkodę kosiarka wychyla się o 12 st., a następnie wraca do pozycji wyjściowej.
Znacznie bardziej zaawansowane technicznie są modele Novacat z centralnym zawieszeniem listwy tnącej. Zastosowano w nich hydrauliczne ramię dolnego cięgna, które ma ułatwić sprzęganie i zagwarantować 50-centymetrowy prześwit na uwrociach. W podstawowej wersji zabezpieczenie przeciwnajazdowe jest realizowane mechanicznie (z regulowaną siłą wyzwalania), zaś w opcji hydraulicznie. Rozłożenie nacisku belki tnącej można płynnie regulować w zależności od tego, czy maszyna pracuje z kondycjonerem, na suchych i twardych czy wilgotnych glebach, a stopień dociążenia widoczny jest na manometrze.
Fella/Fendt
W interesującej nas szerokości roboczej Fella proponuje model Ramos 3160 TLX. W portfolio Fendta (Fella należy obecnie do Grupy AGCO) odpowiada jej model Slicer 3160 TLX z centralnym zawieszeniem. Znajdziemy w nim ciekawe rozwiązania techniczne, jak choćby napęd dysków tnących; opiera się on na wałkach sześciokątnych i przekładniach kątowych (nie jak w przypadku większości kosiarek, gdzie stosuje się przekładnie walcowe (zębate)), co pozwoliło na osiągnięcie równomiernego rozkładu sił i obciążenia na wszystkich dyskach.
Drugim ciekawym rozwiązaniem jest system zabezpieczenia przed przeciążeniami DriveGuard, którego działanie polega na kontrolowanym pęknięciu specjalnej tarczy przeciążeniowej połączonej z układem przenoszenia napędu i dyskiem koszącym. Dzięki niej w przypadku zablokowania dysku jego uszkodzenie czy też uszkodzenie przekładni jest praktycznie niemożliwe. Ponadto kosiarkę wyposażono w system SafetySwing, który w razie najechania na przeszkodę pozwala na odchylenie kosiarki o 20 st. w tył i 620 mm w górę. Po ominięciu przeszkody kosiarka automatycznie wraca do pozycji wyjściowej.
Krone
W ofercie niemieckiego producenta reprezentantem interesującego nas segmentu jest model ActiveMow R 320. Jest to kosiarka z bocznym zawieszeniem listwy tnącej standardowo z trzema regulowanymi w czterech pozycjach sprężynami odciążającymi. Opcjonalnie producent udostępnia wariant z odciążeniem pneumatyczno-hydraulicznym. Kosiarki wyposażane są w system SafeCut, zapobiegający uszkodzeniom dysków i przekładni; podczas przeciążenia dochodzi do ścięcia rurkowych kołków mocujących na wale napędowym, a obracający się nadal wałek podnosi tarczę tnącą, dzięki czemu znajduje się ona powyżej torów ruchu sąsiadujących tarcz i unika uszkodzenia.
Reprezentantką kosiarek z zawieszeniem centralnym w portfolio Krone jest model Easy Cut R 320 wyposażony w zawieszenie DuoGrip; listwa tnąca jest zawieszona na końcu ramienia wysięgnika za pomocą sworznia ułożyskowanego w kulistym gnieździe, zaś w środku ciężkości znajdują się cięgna tworzące mechanizm równoległoboku, których zadaniem oprócz prowadzenia zespołu koszącego jest przejmowanie sił bocznych. Producent do kosiarek udostępnia m.in. kondycjonery.
Unia
Reprezentantką dyskowych kosiarek Unii o szerokości 3,2 m jest Alka CL. Jest to maszyna z centralnym zawieszeniem i hydropneumatyczną regulacją docisku listwy do podłoża. Zabezpieczenie najazdowe powoduje ruch listwy tnącej do tyłu i w górę, po czym wraca ona na swoje miejsce automatycznie.
Stosunkowo nowy model Samba 320 jest największym reprezentantem rodziny kosiarek z zawieszeniem bocznym Samba, w której dotychczas można było znaleźć maszyny o szerokościach roboczych od 1,6 do 2,8 m. Nowy model o szerokości roboczej 3,2 m ma bezstopniową regulację wysokości koszenia w zakresie od 4 do 6 cm. Kopiowanie terenu odbywa się w zakresie +/- 30 st., zatem kosiarka dobrze nadaje się do koszenia zboczy. W kosiarce wykorzystano listwę tnącą LiteCUT i sprężyny odciążające. Istnieje możliwość regulacji szerokości pokosu od 1,5 do 2,2 m z wykorzystaniem opcjonalnych zgarniaczy talerzowych wewnętrznych i zewnętrznych.
SaMasz
Przygotowywanie wartościowej paszy zaczyna się od odpowiedniego ścięcia roślin. Polska oferta w tym obszarze jest bardzo ciekawa i dla wielu gospodarstw satysfakcjonująca. SaMasz oferuje także kosiarki z zawieszeniem centralnym (KDT i KC), jednak te są oferowane w wariantach szerokości 2,6, 3 i 3,4 m.
Największą zaletą i „sercem” kosiarek Samba jest sprawdzona listwa tnąca SwiftCUT, która mimo iż lekka, to posiadająca wszystkie podzespoły zabudowane - łącznie z rynną, która ma w środku elementy napędowe, a hartowane ślizgi zabezpieczają ją dodatkowo przed uszkodzeniem. Ponadto każdy z jej dysków - w ilości od 4 do 8 w zależności od modelu - jest dodatkowo zabezpieczony przed kamieniami przez system SafeGEAR ze ścinanym kołkiem, który chroni przed uszkodzeniem pozostałe elementy listwy. Dodatkowo każda Samba standardowo wyposażona jest w szybką wymianę noży za pomocą dołączonego klucza. Cena katalogowa kosiarki Samba 241 wynosi 25 500 zł.
Trochę większą szerokość koszenia oferuje natomiast model KDT 262 - 2,6 m, 6 dysków i 12 noży, waga 740 kg, min. 75 KM do współpracy - wyceniony katalogowo na 32 500 zł.
Kolejną propozycją polskiego producenta jest kosiarka dyskowa KDTC 301 - już z centralnym zawieszeniem - w cenie katalogowej 43 700 zł.
Przeglądając dalej ofertę SaMaszu, mamy również centralnie zawieszoną kosiarkę dyskową KT 341, która katalogowo kosztuje 52 300 zł. Maszyna z listwą PerfectCUT - o szerokości 3,4 m, masie 1164 kg i wymagająca minimum 105 KM - przeznaczona jest dla bardziej wymagających użytkowników, z racji cech takich jak unikatowa konstrukcja zaczepu (dodatkowe pozycje transportowe oraz parkingowa), bezstopniowa regulacja wysokością koszenia (od 4,5 do 7 cm) oraz opcjonalne odciążenie hydropneumatyczne ułatwiające dostosowani nacisku listwy na podłoże.
Na zakończenie została kosiarka SaMasz XT 390 za 62 700 zł, wyróżniająca się zaawansowaną konstrukcją nośną, nowoczesnym systemem odciążenia i skutecznym zabezpieczeniem najazdowym. Centralnie zawieszona maszyna cechuje się szerokością roboczą 3,9 m i szerokością pokosu wynoszącą 2,50 - 2,65 m, jej listwa PerfectCUT posiada 9 dysków i 18 noży, maszyna waży 1290 kg, wydajność robocza to około 4,5 ha/h, a ciągnik przeznaczony do współpracy powinien mieć co najmniej 120 KM.
Pronar
Znany polski producent z Podlasia w swoim programie produkcyjnym posiada m.in. zawieszane tylne kosiarki dyskowe PDT260 i PDT300 o szerokości cięcia odpowiednio 2,6 i 3 metrów.
Sercem tych kosiarek - i następnym ich mocnym punktem - jest listwa tnąca z podwyższonymi kołami zębatymi, zazębiającymi się zawsze 2 parami zębów - są one dodatkowo szlifowane - co przekłada się na bezawaryjne i ciche przenoszenie mocy pomiędzy dwoma dyskami.
Dodatkowo dzięki skręcanej konstrukcji listwy oraz jej modułowej budowie, dostęp do jej wewnętrznych elementów jest ułatwiony, co skraca ewentualne przestoje i ułatwia serwisowanie. Opisywane maszyny we wspomnianej wersjach PDT260C i PDT300C posiadają także palcowy - palce amortyzowane są gumowymi elementami - spulchniacz pokosu, który ściera warstwę wosku z roślin, co przyspiesza ich przesychanie, ułatwia przewiew i pozwala na układanie luźnego pokosu.
Wysokość cięcia w kosiarkach Pronar PDT/PDTC można regulować w zakresie 30-70 mm (poprzez zmianę kąta pochylenia listwy tnącej), ale dostępne są opcjonalne płozy wysokiego koszenia, które są w stanie zdystansować listwę o dodatkowe 20 lub 50 mm od podłoża - przydadzą się zapewne na nierównych i kamienistych łąkach.
Jeśli ktoś jednak chce kupić kosiarkę marki Pronar, ale mniejszą, to przedsiębiorstwo to proponuje model PDK220 w cenie 25 695 złotych.
Talex
Ostatnim z polskich producentów w naszym zestawieniu jest firma Talex, która znana jest już nie tylko z kosiarek bijakowych, ale także z tych zielonkowych. Napęd w kosiarkach z serii Opti Cut przenoszony jest od WOM ciągnika (540 obr./min) za pośrednictwem przekładni pasowej za pomocą 4 pasów klinowych typu SPB, a za skuteczne cięcie odpowiada własnej konstrukcji listwą LTT.
Zabezpieczenie przeciążeniowe w poprzedniej listwie Comer polegało na ścięciu się pionowego wałka koła zębatego. Talex w odpowiedzi na oczekiwania użytkowników wprowadził innowacyjne rozwiązanie polegające na ścinaniu się bezpieczników rozporowych, dzięki czemu w bardzo szybki i prosty sposób kosiarkę można przywrócić do pracy, a sam proces naprawy jest mniej skomplikowany. Dodatkowym atutem tej idei jest duża oszczędność finansowa, gdyż koszt naprawy to kilka, a nie kilkaset złotych, jak miało to miejsce w przypadku rozwiązania włoskiego.
Listwa LTT to solidniejsza i masywniejsza konstrukcja od stosowanej wcześniej, a w kosiarce 3-metrowej (ważącej 655 kg, o zapotrzebowaniu na moc min. 80 KM) zastosowano przekładnię kątową z wolnym kołem. Z pozostałego wyposażenia warto jeszcze wspomnieć o sprężynowym systemie obciążeniowym (zwiększającym żywotność listwy tnącej poprzez umożliwienie regulacji nacisku listwy na podłoże), bezpieczniku najazdowym (w momencie najechania na przeszkodę odchyla zespół tnący o 15 stopni do tyłu), siłowniku hydraulicznym ułatwiającym manewrowanie i transport, fartuchu i barierach ochronnych wykonanych z profilu rurowego oraz regulowanych sworzniach dolnego zaczepu.
Kuhn
Kosiarki francuskiego producenta GMD 3111 są maszynami o szerokości roboczej 3,10 m opartymi o centralny system zawieszenia. Dysponują dobrze znanym systemem zabezpieczenia przed przeszkodami Lift Control. Działa on dwustopniowo: w przypadku natrafienia na przeszkodę listwa odchyla się o 11 st. Jeżeli przeszkoda jest większa, reaguje system hydropneumatycznego zawieszenia listwy i unosi się ona nawet do 40 cm, jednocześnie odchylając się do tyłu do 25 st. Po ominięciu przeszkody listwa automatycznie wraca na swoją pozycję.
Aby chronić napędy dysków, kosiarki wyposażono w system Protecta Drive. W przypadku gwałtownego uderzenia w przeszkodę, wałek napędowy dysku jest ścinany tuż nad łożyskiem dzięki specjalnemu przewężeniu.
New Holland
Stosunkowo niedawno również w ofercie New Hollanda pojawiły się kosiarki dyskowe. To efekt przejęcia firmy Kongskilde, do którego należała również marka JF Stoll. Są to maszyny z centralnym zawieszeniem, wyposażone standardowo w mechaniczne zabezpieczenie najazdowe; po natrafieniu na przeszkodę listwa tnąca odchyla się o 25 st. Opcjonalnie maszynę można wyposażyć w hydrauliczne zabezpieczenie najazdowe, które jednocześnie sprawia, że maszyna może być transportowana w 3 pozycjach: pionowej bocznej, pionowej tylnej i poziomej tylnej (za ciągnikiem). Siła hydraulicznego systemu odciążenia listwy Vari Float jest regulowana z kabiny ciągnika.