Pragniesz zostać operatorem dźwigu samojezdnego? W takim razie musisz zdobyć odpowiednie uprawnienia oraz kwalifikacje zawodowe. W tym celu należy najpierw odbyć kurs oraz zdać państwowy egzamin z pozytywnym wynikiem. Każda osoba, która chce zostać operatorem dźwigu, musi przejść odpowiedni kurs. Szkolenie obejmuje zwykle kilkadziesiąt godzin zajęć praktycznych oraz teoretycznych. W jego ramach uczestnicy dowiadują się wielu informacji o żurawiach samojezdnych. Słyszą sporo na temat ich mechanizmów, parametrów, uczą się także ich podziału. Przyswajają wiedzę z zakresu konstrukcji żurawi, ich obsługi oraz bezpieczeństwa użytkowania. Dowiadują się, jak działają takie maszyny oraz jakie wiążą się z nimi zagrożenia.
Chcąc wziąć udział w kursie, trzeba mieć przynajmniej 18 lat oraz minimum wykształcenie podstawowe. Co więcej, stan zdrowia takiej osoby musi być dobry i potwierdzony zaświadczeniem lekarskim. Następnie, po odbyciu kursu, trzeba zdać egzamin państwowy, w którego skład wchodzi również część praktyczna oraz teoretyczna. Po zdanym egzaminie otrzymuje się uprawnienia w postaci legitymacji Urzędu Dozoru Technicznego na żurawie samojezdne. Dokument uprawnia również do poruszania się żurawiami przewoźnymi, stacjonarnymi oraz przeładunkowymi (tzw. HDS).
Wiele osób zastanawia się, czy trzeba mieć zdane prawo jazdy, aby przystąpić do egzaminu. Jak się okazuje: nie, nie trzeba. Jest ono jednak bardzo przydatne, ponieważ pozwala poruszać się żurawiem samojezdnym po drogach publicznych. Dodajmy również, że często osoby prowadzące kursy wymagają prawa jazdy.
Czym są żurawie samojezdne?
Żuraw samojezdny to rodzaj dźwignicy, której mechanizm podnoszący umieszcza się na specjalnie skonstruowanym podwoziu lub na podwoziu samochodu ciężarowego. Urządzenia te wykorzystywane są najczęściej do prac montażowych, transportowych i przeładunkowych. Mogą posiadać napęd elektryczny, hydrauliczny lub mechaniczny.
Konstrukcja dźwigu samojezdnego składa się z wciągarek i wysięgnika uchylnego, zamocowanego do obrotowej podstawy (kolumny), co umożliwia podnoszenie i opuszczanie ładunku oraz jego przenoszenie poprzez obracanie podstawy i sterowanie ramieniem. Maszyna może pracować w dwóch trybach: transportowym i dźwigowym. W drugim z tych trybów rama jest zwykle podnoszona na wysuwanych wspornikach, dołączonych do urządzenia w celu zapewnienia stabilności.

Rodzaje żurawi samojezdnych
Żurawie samojezdne rozróżnia się w zależności od rodzaju napędu:
- napęd spalinowo - mechaniczny
- napęd spalinowo - elektryczny
- napęd spalinowo - hydrauliczny
Z kolei w zależności od rodzaju platformy, na której zainstalowany jest żuraw, wyróżniamy:
- żuraw kołowy
- żuraw terenowy
- żuraw samojezdny (na podwoziu samochodowym)
- żuraw gąsienicowy
Zastosowanie żurawi samojezdnych
Najczęściej wykorzystuje się te maszyny przy montażu obiektów przemysłowych. Zastosowanie tych urządzeń nie kończy się tylko w budownictwie, używa się je również do prac transportowych i przeładunkowych w warsztatach, portach, magazynach czy bazach transportowych. Maszyny mogą przemieszczać się po drogach publicznych oraz po drogach wyznaczonych na placach budowy.
Żuraw samojezdny to urządzenie najlepiej sprawdzające się podczas prac na wysokościach, wymagających transportu ciężkich ładunków. Dzięki urządzeniom takim, jak dźwigi samojezdne, można w łatwy sposób przetransportować, załadować i rozładować wszystkie elementy niezbędne do pracy. Samojezdny dźwig o zastosowaniu budowlanym, posiadający odpowiedni zakres wysięgu, można również wykorzystać przy montażu wymagających konstrukcji i podczas prac remontowych. Długie wysięgniki, duży udźwig oraz szeroka gama wyposażenia i zabezpieczeń zapewniają dużą elastyczność i ekonomiczność, czego nie daje sprzęt innego typu.

Specyfikacje techniczne żurawi samojezdnych
Podczas eksploatacji żurawi samojezdnych kluczowe są następujące parametry techniczne:
- Masa żurawia - ciężar własny żurawia z przeciwwagą i wysięgnikiem głównym.
- Zasięg - pozioma odległość od osi obrotu obracającej się części żurawia do pionowej osi urządzenia ładującego.
- Udźwig żurawia - największa wartość obciążenia, na jaką urządzenie jest zaprojektowane i dla której producent gwarantuje jego prawidłową pracę. Udźwig nie obejmuje ciężaru podstawy i haka. Należy zauważyć, że udźwig żurawia zależy od: długości wysięgu, długości wysięgnika, kąta nachylenia wysięgnika, rodzaju olinowania oraz podparcia dźwigu.
- Wysokość podnoszenia - pionowa odległość od osi ułożenia żurawia do powierzchni podparcia ładowarki znajdującej się w górnym położeniu roboczym.
- Moment podniesienia - wartość określająca zdolność żurawia do przenoszenia ładunków o określonej masie, z uwzględnieniem zmiany udźwigu w zależności od rozpiętości. Moment podnoszenia należy rozumieć jako ciężar określonego ładunku, który wisi na określonej rozpiętości żurawia.
- Głębokość opuszczania - pionowa odległość od płaszczyzny położenia żurawia do ładowarki w maksymalnie dolnym położeniu. Głębokość tę można zwiększyć o wysokość ładunku i długość zawieszenia.
- Kąt obrotu - z reguły żurawie samochodowe mają możliwość całkowitego obrócenia wysięgnika.
Kurs i egzamin na operatora dźwigu samojezdnego
Szkolenia na operatorów żurawi samojezdnych obejmują zajęcia teoretyczne oraz zajęcia praktyczne. Kursy pozwalające zdobyć uprawnienia na obsługę żurawi samojezdnych mają także zajęcia praktyczne. W przypadku takich urządzeń kursanci przechodzą szkolenia w formie indywidualnej. Cykl takich szkoleń trwa zazwyczaj około 20 godzin.
Praktyczne zajęcia kursu odbywają się na specjalnych placach manewrowych. Każdy kursant dostaje do własnej dyspozycji żuraw, dzięki czemu realizowane są szkolenia w zakresie obsługi żurawia z wykorzystaniem podpiętego ciężaru. Kursant uczy się przenoszenia ładunków, wykorzystując do tego różne dostępne mechanizmy, w które wyposażone są żurawie.
Część teoretyczna kursu obejmuje zakres tematów, od podstaw obsługi żurawi, poprzez przepisy prawne, aż po szczegółową wiedzę na temat mechanizmów i systemów bezpieczeństwa stosowanych w dźwigach samojezdnych. Egzamin państwowy odbywa się po zakończeniu szkolenia, przed komisją z Urzędu Dozoru Technicznego (UDT) i składa się z części teoretycznej oraz praktycznej.
Egzamin teoretyczny
Na części teoretycznej kandydaci na operatora rozwiązują test, który składa się z 15 pytań. Aby zaliczyć test, prawidłowo trzeba odpowiedzieć na 11 pytań. Jest to test jednokrotnego wyboru.
Egzamin praktyczny
Część praktyczna egzaminu sprawdza prawidłową obsługę żurawia samojezdnego.
Jeśli zdasz teorię, a nie zdasz praktyki - kolejnym razem musisz zaliczyć egzamin teoretyczny. Koszt egzaminu UDT to około 306,81 PLN. Egzamin z części teoretycznej i praktycznej odbywa się tego samego dnia i trwa maksymalnie kilka godzin, jest to uzależnione od ilości uczestników egzaminu.
Część druga egzaminu - transport ładunku pomiędzy bramką ŻURAW SAMOJEZDNY: egzamin UDT (OTC)
Wymagania dla kandydatów na operatora dźwigu samojezdnego
Aby przystąpić do kursu i uzyskać uprawnienia, należy spełnić następujące wymagania:
- Pełnoletność - ukończony 18. rok życia.
- Wykształcenie - minimum podstawowe.
- Stan zdrowia - właściwy stan zdrowia, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez lekarza medycyny pracy.
- Stan psycho-fizyczny - właściwy stan psycho-fizyczny w danym dniu.
- Dokumentacja Techniczno Ruchowa (DTR) - dokument dostarczony do urządzenia przez producenta, zawierający wszystkie dane i instrukcje dotyczące eksploatacji.
- Zezwolenie eksploatującego - zezwolenie właściciela urządzenia do wykonywania pracy na jego urządzeniu.
Kto sprawuje dozór techniczny?
Dozór techniczny to działania zmierzające do bezpiecznej eksploatacji urządzeń technicznych. Dozór techniczny wykonują jednostki dozoru technicznego, takie jak:
- Urząd Dozoru Technicznego
- Transportowy Dozór Techniczny
- Wojskowy Dozór Techniczny
Zaświadczenia kwalifikacyjne wydawane są przez te same jednostki dozoru technicznego.
Uprawnienia na operatora dźwigu samojezdnego wydane przez Urząd Dozoru Technicznego są ważne przez 5 lat. Po tym czasie należy odnowić uprawnienia. Zaświadczenia kwalifikacyjne wydawane przez Urząd Dozoru Technicznego są ważne na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Dokumentacja Techniczno Ruchowa (DTR)
Dokumentacja Techniczno Ruchowa (DTR) to dokument dostarczony do urządzenia przez producenta, w którym znajdują się wszystkie dane oraz instrukcje dotyczące eksploatacji tego urządzenia. Odpowiedzialnym za jej stan i zgodność z przepisami jest eksploatujący, czyli właściciel urządzenia.
Urządzenia Transportu Bliskiego (UTB)
Urządzenia Transportu Bliskiego (UTB) to urządzenia, które w toku eksploatacji stanowią zagrożenie dla życia, zdrowia ludzkiego, mienia oraz środowiska na skutek wyzwolenia energii potencjalnej lub kinetycznej przy przemieszczaniu osób lub ładunków w ograniczonym zasięgu.
Elementy bezpieczeństwa w żurawiach
W żurawiach samojezdnych stosowane są różnorodne hydrauliczne urządzenia zabezpieczające:
- Zawór bezpieczeństwa (przeciwprzeciążeniowy) - hydrauliczne urządzenie zabezpieczające przed skutkami pęknięcia przewodu hydraulicznego lub braku ciśnienia w układzie hydraulicznym. Stosowane są na wszystkich siłownikach podnoszenia i zmiany wysięgu (oprócz żurawi leśnych) oraz siłownikach podpór.
- Zawór przelewowy - hydrauliczne urządzenie zabezpieczające przed nadmiernym wzrostem ciśnienia w układzie hydraulicznym, co może skutkować pęknięciem przewodu hydraulicznego lub uszkodzeniem siłownika.
- Zawór bezpieczeństwa pompy - hydrauliczne urządzenie zabezpieczające przed uszkodzeniem pompy hydraulicznej w skutek nadmiernego wzrostu ciśnienia.
- Zawór rozdzielający - zawór kierujący przepływem czynnika roboczego (oleju hydraulicznego) do poszczególnych obwodów.
- Zawór ograniczający prędkość - zawór ograniczający prędkość ruchu roboczego żurawia w kierunku dół.
- Wyłącznik bezpieczeństwa (grzybkowy) - zabezpieczenie elektryczne koloru czerwonego na żółtym tle, które zabezpiecza przed niebezpiecznym zdarzeniem. Znajduje się przy każdym stanowisku sterowniczym urządzenia i musi się zabezpieczyć w pozycji zadziałania, wyłączając wszystkie ruchy robocze urządzenia.
Stateczność żurawia
Stateczność żurawia podczas pracy zależy od wielu czynników. Kluczowe jest, aby moment ustalający (Mu) był większy od momentu wywracającego (Mw). Są to wszystkie czynniki, które mają wpływ na zachowanie stateczności żurawia podczas pracy.
Czynniki wpływające na utratę stateczności żurawia to wszystkie elementy, które mogą doprowadzić do niestabilności maszyny w trakcie jej pracy.
Kluczowe pojęcia związane z żurawiami samojezdnymi
- Zasięg - odległość pozioma pomiędzy osią obrotu żurawia a punktem mocowania urządzenia chwytającego na wysięgniku.
- Konserwacja i obsługa urządzenia - regularne przeglądy i czynności serwisowe zapewniające prawidłowe funkcjonowanie żurawia.
Dlaczego warto wybrać kurs w OSO?
Jeśli chcesz zdobyć odpowiednie uprawnienia, aby zostać operatorem żurawia samojezdnego, OSO jest dobrym wyborem. Prowadzimy kurs, który ma na celu przygotowanie kursanta do pracy z tym urządzeniem. Nasze szkolenia prowadzimy od ponad 15 lat i jesteśmy zaufanym ośrodkiem szkoleniowym, który starannie przygotuje Cię do egzaminu UDT.
Program szkoleniowy
Całość programu opiera się na odpowiednim przygotowaniu uczestnika do uzyskania uprawnień UDT. Prowadzimy szkolenia teoretyczne oraz praktyczne, podczas których dowiesz się m.in.:
- Jak pracować z urządzeniem.
- Zasady prawidłowej pracy operatora żurawia samojezdnego zgodne z UDT.
- Zasady BHP.
- Jakie zadania obowiązują operatora żurawia.
- Jak wygląda egzamin, by uzyskać kwalifikacje.
Podczas kursu uczestnicy dowiedzą się również o bezpiecznej eksploatacji i konstrukcji żurawia samojezdnego. Szkolenie ma na celu przekazanie niezbędnych wiadomości, by uczestnicy zapoznali się z informacjami o maszynie i nauczyli się bezpiecznie wykonywać prace na owym urządzeniu.
Szkolenie praktyczne
Zajęcia praktyczne odbywać się będą pod okiem instruktora. Taki rodzaj szkolenia przygotuje kursanta do pracy jako operator. W trakcie nauki uczestnik kursu wykonuje zadania pod okiem wykwalifikowanych specjalistów.

Wymagania dotyczące kursantów
Jeśli chcesz podjąć się kursu, należy spełnić proste wymagania, a są nimi:
- Ukończony 18. rok życia.
- Przychylna opinia lekarza do wykonywania tego rodzaju pracy.
- Posiadanie wykształcenia na poziomie przynajmniej podstawowym.
Co gwarantuje kurs na żurawie samojezdne w OSO?
Każdemu kursantowi gwarantujemy niezbędne przygotowanie do egzaminu państwowego w celu pozyskania odpowiednich uprawnień. Szkolenia prowadzone są przez wykładowców, którzy posiadają wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu kursów oraz odpowiednie uprawnienia i wiedzę, którą chętnie dzielą się na zajęciach.
Inne kursy oferowane przez OSO
Firma OSO prowadzi również inne kursy mające przygotować kursantów do pozyskania kwalifikacji w celu podjęcia pracy na określonych urządzeniach. Oprócz opisanego żurawia samojezdnego prowadzimy szkolenia na takie urządzenia jak:
- Wózki widłowe
- Suwnice
- Wciągarki i wciągniki
- Układnice magazynowe
Jeśli zainteresował Cię jeden z naszych kursów, zapraszamy do kontaktu w celu dokładnego zapoznania się ze szkoleniem.
tags: #kurs #na #dzwig #samojezdny