Współczesne rolnictwo, dążąc do oszczędności we wszystkich dziedzinach, coraz częściej sięga po technologie łączące uprawę roli z siewem. Takie rozwiązania oferują szeroki wybór maszyn, które producenci starają się dopasować do potrzeb gospodarstw o różnej wielkości. Agregaty uprawowo-siewne należą do grupy maszyn wieloczynnościowych, wykonując jednocześnie kilka operacji agrotechnicznych w ramach jednego zabiegu siewu.

Zasada działania i budowa agregatów uprawowo-siewnych
Agregaty uprawowe mogą być czynne lub bierne, wyposażone w różnego rodzaju zęby, dodatkowe spulchniacze podglebia i wały zagęszczające. Do siewu stosuje się siewniki mechaniczne lub pneumatyczne, nazywane również mechaniczno-pneumatycznymi.
Dobór agregatu do ciągnika
Kluczowe jest dopasowanie maszyny do źródła energii, czyli ciągnika, tak aby przy maksymalnym wykorzystaniu nie powodowała jego przeciążenia. Przyjmuje się, że dobrze dopasowany agregat wykorzystuje podczas pracy 80-90 proc. mocy nominalnej ciągnika. Dla maszyn o bardziej zwartej budowie dobór ciągnika jest bardziej elastyczny. Na współpracę z maszyną duży wpływ mają warunki agrotechniczne, takie jak rodzaj gleby, wilgotność czy stan podłoża. Równie ważny okazuje się uciąg, który z reguły jest proporcjonalny do mocy. Przy zakupie agregatu zawieszanego należy dopasować go do udźwigu trzypunktowego układu zawieszenia (TUZ) ciągnika. Należy pamiętać, że maksymalny udźwig TUZ podawany jest zazwyczaj na końcach ramion, a podczepione narzędzie, mimo mniejszej masy, może wywierać znacznie większy nacisk na ramiona podnośnika ze względu na swoją długość. Dodatkowo masa agregatu zwiększa się po napełnieniu siewnika, co znacząco odciąża przód ciągnika podczas pracy z ciężkimi narzędziami.
Przegląd ofert rynkowych agregatów uprawowo-siewnych
Zdecydowaną większość agregatów uprawowo-siewnych tworzą maszyny uprawowe połączone z siewnikami mechanicznymi. Na rynku dostępnych jest wiele propozycji od wiodących producentów.
Oferta Unia Group
- Plus i Plus Active: Zestaw Plus to połączenie 3-metrowego nadbudowywanego siewnika Famarol i agregatu uprawowego biernego. Wersja Plus Active wyposażona jest w bronę aktywną i wał dogniatający. Siewnik może mieć redlice stopkowe lub talerzowe, przydatne zwłaszcza w uprawie uproszczonej.
- Idea: Agregat z dwoma rzędami talerzy i sprężystym zgrzebłem wyrównującym powierzchnię pola. Redlice talerzowe umożliwiają siew zarówno po orce, jak i w uprawie uproszczonej. Dostępne szerokości robocze to 3 lub 4 m.
- Unia oferuje również siewniki mechaniczne przystosowane do pracy w zestawie i samodzielnie, takie jak Poznaniak, Famarol i Polonez.
Propozycje Amazone
- Siewnik D9: Przeznaczony zwłaszcza do siewu po orce, kontynuacja popularnej serii D7 i D8. Dostępny w szerokościach roboczych od 2,5 do 6 m. Wersja D9-120 to potężny, zaczepiany siewnik składający się z trzech 4-metrowych siewników połączonych ramą.
- AD3 Special: Nadbudowywany siewnik, podobny do D9, dostępny w czterech szerokościach roboczych (2,5, 3, 4 i 4,5 m) i skrzyniami na ziarno o pojemności od 360 do 1350 l. Dzięki odpowiednim redlicom (rolkowe RoTeC) można go dostosować do siewu po orce i w mulcz.
- Do zestawu producent proponuje czynne agregaty uprawowe: bronę obrotową KE (2,5-4 m, na uprawy zaorane lub po kultywatorze) lub kultywator KG (3, 4, 4,5 m sztywne; 4, 5, 6 m składane, do pracy na glebie nieuprawionej, z masywnymi zębami o dodatnim kącie natarcia i elastycznymi mocowaniami).
- Dla pól z dużą ilością słomy firma oferuje 3-metrowy spulchniacz TL. Do każdego z agregatów można dobrać wał doprawiający (zębaty, rurowy lub stożkowy).
Rozwiązania Kongskilde
Kongskilde, oprócz klasycznych siewników zawieszanych napędzanych od kół jezdnych (Demeter Classic CS, NCS 1100, NCS 2100), oferuje dwa typy siewników nadbudowywanych na agregacie aktywnym lub biernym:
- Demeter Classic CSA: Dostępny w szerokościach 3 i 4 m, ze skrzyniami nasiennymi o pojemności 440 l (3 m) i 600 l (4 m). Redlice ustawione są w dwóch rzędach z odległością 30 cm między nimi.
- NCS 3100: Bardziej zaawansowana konstrukcja o zwiększonej wydajności, dostępna w szerokościach 2,5, 3, 4 i 4,5 m, z zasobnikami na ziarno od 600 do 1200 l. Napęd na przekładnię Vario-K jest przekazywany z zębatego, metalowego koła polowego. Siewnik jest umieszczony nad wałem zagęszczającym narzędzia uprawowego, co przenosi jego masę bezpośrednio na wał.
- W zestawie z siewnikami nadbudowywanymi Kongskilde oferuje aktywne brony wirnikowe Howard HK z różnymi typami wałów doprawiających (2, 2,5, 3, 4 m oraz składane hydraulicznie: 4, 4,5, 5 i 6 m).
Maszyny Lemken
Firma Lemken, będąca firmą rodzinną od siedmiu pokoleń z główną siedzibą w Alpen (Niemcy), słynie z solidności, wytrzymałości i jakości pracy. Roczna produkcja w 2011 roku przekroczyła 13 000 maszyn, a obroty sięgnęły 266 milionów euro. Specjalny zespół konstruktorów i doświadczonych rolników szczegółowo bada każdą nową konstrukcję, testując jakość pracy, wytrzymałość materiałów i działanie oprogramowania.
Lemken produkuje maszyny do uprawy gleby, siewu oraz ochrony roślin, zatrudniając ponad 1000 osób na całym świecie.
- Siewnik mechaniczny Saphir: Uniwersalny siewnik dostępny w wersji zaczepianej hydraulicznej i zawieszanej (AutoLoad). Występuje w szerokościach roboczych od 2,5 do 4 m. Bezstopniowa przekładnia umożliwia wysiew nasion w zakresie 0,5-500 kg/ha. Napęd od koła polowego jest przekazywany wałem Kardana, co eliminuje naciąganie i smarowanie, zapewniając niezawodność (Saphir 8 ma elektryczny napęd wałka wysiewającego). Siewnik można wyposażyć w redlice tradycyjne, jednotarczowe lub dwutarczowe z rolką kopiującą, umożliwiające siew w mulcz i po orce.
- Agregaty uprawowe: Saphir można agregować z różnymi typami urządzeń uprawowych, np. z broną wirnikową Zirkon (2,5-4 m), tworząc zwarty, aktywny zestaw uprawowo-siewny. Przykładem zestawu biernego jest Saphir połączony z maszyną uprawową Quarz.
- Inne produkty Lemken: Firma oferuje również agregaty do uprawy przedsiewnej (aktywne Zirkon i bierne Korund, Kompaktor, Heliodor), pługi (zawieszane Europal, Variopal; półzawieszane Eurodiamant, Varititan, Eurotitan; hybrydowe Eurotransit, Varitransit) oraz opryskiwacze (przyczepiane Primus i Albatros). Lemken proponuje różne modele siewników do wysiewu zbóż, w tym mechaniczne SAPHIR i pneumatyczne SOLITAIR.
Nowy zestaw uprawo-siewny 2022 💪 Prezentacja i omówienie🌾Lemken Sephir 9+ Zirkon 8 👌Test
Rozwiązania Pöttinger
Pöttinger posiada w ofercie mechaniczne siewniki zawieszane Vitasem i Vitasem A (nadbudowane) o szerokościach 2,5, 3 i 4 m. Charakteryzuje je system wysiewu Multi, umożliwiający wysiew nasion w zakresie 0,7-400 kg/ha. System ten polega na dostosowaniu prędkości wałków wysiewających za pomocą przekładni oraz nałożeniu odpowiednich nakładek na wałki przy zmniejszonym wysiewie. Opcjonalnie możliwa jest zmiana kierunku obrotowego wałków (wysiew górny) dla nasion najdrobniejszych. Vitasem i Vitasem A mogą być łączone z bronami wirnikowymi Lion serii 100 (2,5 lub 3 m) lub 1000 (3, 4, 5, 6 m). Największe modele, Lion 5000 i 6000, są składane hydraulicznie i wyposażone w trzybiegową, centralną przekładnię.
Maszyny Väderstad
- Rapid Super XL: Seria dużych, mechanicznych siewników do siewu z dużą prędkością, dostępnych w szerokościach 3 lub 4 m. Występują w wersji S (siew nasion) lub C (siew nawozu i nasion). Mechanizm System Disc sprawia, że maszyna nadaje się do pracy w warunkach siewu po orce i bezpośredniego.
- Rapid RDA: Siewniki z pneumatycznym systemem wysiewu, dostępne w szerokościach 4-8 m, przeznaczone dla największych gospodarstw. Największy model, Rapid RDA800J (Jumbo), ma zbiornik na ziarno o pojemności 6000 l, umożliwiający obsianie 25-30 ha pszenicy w ciągu godziny (wydajność 7-11 ha/h).
- Rapid RDA Combi: Dzielony zbiornik (na nawóz i nasiona) o pojemności 6000 l z ruchomą przegrodą, pozwalającą na dowolne kombinacje pojemności komór.
Oferta Fiona
Duński producent Fiona oferuje duży wybór kombinacji uprawowo-siewnych, w tym zestawy aktywne i bierne o szerokościach roboczych 2,5-4 m. Siewniki wyposażono w wygodne podesty do nasypywania ziarna, a cała konstrukcja jest zwarta.
Pneumatyczne siewniki Accord
Pneumatyczny mechanizm wysiewu, choć często kojarzony z dużymi siewnikami polowymi, jest również stosowany w mniejszych modelach:
- Siewnik Accord D: Dostępny w szerokościach roboczych 2,5 i 3 m, ze zbiornikiem o pojemności 750 l.
- DA-S i DA-X: Większe siewniki ze skrzynią nasienną o pojemności 1000 l (z możliwością rozbudowy do 1500 l) i szerokim wsypem przystosowanym do big bagów. DA-X wyposażono w elektroniczny system dawkowania ESA, współpracujący z GPS.
- Accord MSC: Potężny, ciągany agregat uprawowo-siewny w szerokościach 3-6 m, również ze składaną hydraulicznie ramą. W skład agregatu wchodzą m.in. przedni i tylny wał oponowy oraz dwa rzędy talerzy. Zbiornik w największym siewniku może zmieścić do 3700 l nasion. Redlice CX-Mulch z zabezpieczeniem resorowym i stałym naciskiem 160 kg odpowiadają za precyzyjne umieszczanie nasion w ziemi. Sterowanie odbywa się za pomocą elektronicznej konsoli z wyświetlaczem w kabinie ciągnika.
Siewniki pneumatyczne Kuhn
Kuhn oferuje pneumatyczne siewniki nadbudowywane Venta w dwóch wersjach:
- AL: Z opuszczaną skrzynią nasienną do załadunku o pojemności 1500 l, polecany dla dużych gospodarstw i ciągników dużej mocy.
- LC: Bardziej odpowiedni dla średnich gospodarstw, z mniejszą masą, wymiarami i 1000-litrowym zbiornikiem na ziarno (1200 l z nadstawką).
Maszyny standardowo są agregowane z bronami aktywnymi HR. Do siewników można dopasować różne rodzaje redlic, zarówno na glebę uprawioną (tradycyjne), jak i z dużą ilością resztek pożniwnych (talerzowe). Kontrola i sterowanie siewem odbywa się z kabiny ciągnika za pomocą elektronicznego urządzenia z wyświetlaczem - Hector 3000. Siewnik może być stosowany w systemach precyzyjnej uprawy roli. W ofercie Kuhna znajdują się również inne modele siewników, zwłaszcza przystosowane do pracy w technologiach uproszczonych (Fastliner, Speedliner, F-SD i SDE), z dużymi prędkościami i precyzją. Dostępne są także zawieszane zestawy uprawowo-siewne ze zbiornikiem na ziarno umieszczanym na przednim TUZ ciągnika.
Agregaty Horsch
Firma Horsch oferuje szeroki wybór maszyn, zarówno do siewu uproszczonego, jak i na pola zaorane:
- Agregaty uprawowo-siewne serii Pronto: Wykonują komplet zabiegów uprawowych, które można połączyć z wysiewem nawozów. Nawóz jest umieszczany pod wysiewanym ziarnem za pomocą redlic dwutarczowych lub specjalnych redlic stopkowych (Focus CS).
- System TurboDisc: Opracowany do siewu uproszczonego, z ciężkimi redlicami tarczowymi na gumowych amortyzatorach. Każda redlica pracuje pod naciskiem 80 kg, co zapewnia efektywną pracę nawet w trudnych warunkach glebowych z dużą ilością resztek pożniwnych.
- W zależności od typu zestawu stosowane są różnego rodzaju złożone agregaty uprawowe bierne lub czynne (np. Pronto KE). Wysiew nasion, nawozu, prędkość, obroty wentylatora czy ścieżki technologiczne są monitorowane i sterowane przez komputer DrillManager. Pronto jest oferowany w szerokościach roboczych 3-6 m z zasobnikami nasiennymi 2000-4000 l.
Zestawy Unia Grudziądz
Unia Grudziądz oferuje m.in. zestawy uprawowo-siewne Quick L i XL. Są one dostępne w szerokościach roboczych 3, 4 i 6 m (składane hydraulicznie). Do wyboru jest agregat aktywny z broną aktywną Hermes lub bierny - nadbudowany na bronie talerzowej Ares T. Zespoły wysiewające wyposażono w redlice dwutarczowe (Quick XL) z zespołem dogniatająco-kopiującym. Wysiew nasion następuje mechanicznie, ale ziarno do redlic trafia pod ciśnieniem wytwarzanym przez hydraulicznie napędzaną dmuchawę.
Uproszczone metody uprawy
Uprawa „zerowa”
Jest to najbardziej uproszczona technologia, polegająca na całkowitym wyeliminowaniu uprawy płużnej i siewie w glebę nieuprawianą. Przeprowadza się ją zazwyczaj po zbiorze przedplonu i po opryskaniu wschodzących chwastów. Siew w niespulchnioną ziemię wymaga siewnika wyposażonego w specjalne redlice, najczęściej dwutarczowe. Zespół wysiewający tworzą także kółka ugniatające, podporowe i zagarniające. Redlice składają się z dwóch tarcz ustawionych do siebie pod niewielkim kątem w kształcie litery V, co pozwala na rozdrobnienie resztek pożniwnych oraz wysiew ziarna na odpowiednią głębokość i jego przykrycie. Można również spotkać redlice w postaci kroju nożowego, stosowane na polach z niewielką ilością lub dobrze rozdrobnionymi resztkami pożniwnymi. Do siewu w mulcz najczęściej stosowane są siewniki z zespołem wysiewającym wyposażonym w system tarcz rozcinających. Często zamiast podwójnych tarcz rozcinających glebę przed redlicą stosuje się także redlice dłutowe.

Jak uprościć uprawę bez zakupu nowego zestawu?
Uprawę gleby i siew można połączyć, niekoniecznie kupując cały nowy zestaw. W sprzedaży dostępnych jest wiele nowych i używanych agregatów uprawowych przystosowanych do sprzęgu z typowymi siewnikami rzędowymi. Mają one zwartą budowę i mogą być wyposażone w TUZ z siłownikiem hydraulicznym, dzięki któremu siewnik podczas unoszenia przesuwa się do przodu nad agregat, co redukuje zapotrzebowanie na siłę udźwigu w transporcie i na uwrociach. Ceny najprostszych, nowych agregatów zaczynają się od 6-7 tysięcy.