Wraz ze zbliżającą się zmianą przepisów, wymagającą zastąpienia przyczep naczepami, w polskich szkołach jazdy coraz częściej pojawiają się ciągniki siodłowe. Zwykle jest to po prostu używany sprzęt z tras międzynarodowych. Te zmiany mają na celu lepsze przygotowanie przyszłych kierowców zawodowych do realiów transportu drogowego.
Nowe Przepisy i Ich Wpływ na Szkolenia Kierowców C+E
Obecnie firma transportowa, przyjmując do pracy nowego kierowcę tuż po szkoleniu i egzaminie na prawo jazdy kategorii C+E, zazwyczaj musi od nowa szkolić tego pracownika z umiejętności kierowania i obsługi ciągnika siodłowego i naczepy. Nowe przepisy mają to zmienić, wprowadzając obowiązek prowadzenia szkoleń i egzaminowania kandydatów na kierowców kategorii C+E przy użyciu ciągników siodłowych z naczepą. Zmiana powinna przyczynić się do uzyskania lepiej przygotowanych do wykonywania pracy kierowców zawodowych, a więc do ograniczenia liczby i czasu szkoleń wewnętrznych, niezbędnych do rozpoczęcia pracy przez nowozatrudnionych kierowców.
Prezentowany zestaw wpisuje się w nowe polskie przepisy, pierwotnie mające wejść w życie 1 stycznia 2025 roku, choć mogące opóźnić się do początku 2027 roku (to jeszcze nie jest przesądzone). Ponadto zmiana długości zespołu pojazdów z 14 na 16 metrów ma na celu zagwarantowanie, aby taki zespół odpowiadał wymiarom zespołów pojazdów standardowo wykorzystywanych w przewozach drogowych.
MAN w Ośrodkach Szkolenia Kierowców
Ośrodek szkolenia „Artom” z Gdańska zdecydował się na ciągnik w bardzo lekkim, a przy tym niespotykanym wydaniu. Jest to MAN TGL 12.250, napędzany 6,9-litrowym silnikiem, stojący na 19,5-calowych kołach i wyposażony w dzienną kabinę o zaledwie 2,2-metrowej szerokości. Tak lekki ciągnik wymagał też lekkiej naczepy, wszak podpięcie pełnowymiarowej „firanki” byłoby tutaj po prostu niemożliwe. Dlatego też szkoła złożyła zamówienie w firmie Konar ze Stęszewa, gdzie wykonano idealnie dopasowaną naczepę na jednej osi. Konkretnie jest to naczepa Konar JG4 „L”, licząca 13,3 metra długości i pozwalająca stworzyć 20-tonowy zestaw.
Czy nauka na tak niespotykanej konfiguracji będzie z edukacyjnego punktu widzenia dobrym rozwiązaniem? Na ten temat niewątpliwie można dyskutować. Za to jedna rzecz jest pewna - eksploatacja prezentowanej ciężarówki będzie znacznie tańsza niż w przypadku pełnowymiarowego zestawu.
Popularność, Koszty i Zużycie Paliwa Ciągników MAN
Ciągniki siodłowe MAN cieszą się niesłabnącą popularnością wśród firm transportowych na całym świecie. Dlaczego? Są niezawodne, komfortowe i oferują mnóstwo opcji. Nie tylko moc silnika przyciąga kupujących. Cena używanego ciągnika siodłowego MAN waha się od około 50 000 złotych za modele z 2010 roku do około 1 miliona złotych za modele z 2023 roku. Bez wątpienia jest to świetna inwestycja dla firm transportowych.
Zużycie paliwa w ciągniku siodłowym MAN TGX 440 jest determinowane przez różne czynniki. Średnio, ten model zużywa około 30 litrów na każde przejechane 100 kilometrów. Pamiętaj, że podane wartości są orientacyjne.
Różnice w Prowadzeniu Zestawów: Ciągnik Siodłowy z Naczepą vs. Tandem
Już z początkiem 2020 r., jak wskazują przedstawiciele MAN Truck & Bus Polska, na razie szkoły jazdy mają wolną rękę, ale większość korzysta niestety z pojazdów tandemowych, czyli solówka plus przyczepa. Szkoły dopasowują się, bo takimi pojazdami dysponują ośrodki egzaminacyjne. Jednak nie jest wszystko jedno, co opanował przyszły kierowca, bo jest sporo różnic w prowadzeniu takich zespołów pojazdów.
- Pojazdem ciągnącym przyczepę w przypadku tandemu jest tzw. solówka (ciężarówka), a naczepę ciągnie ciągnik siodłowy.
- Występują też różnice w sposobie spinania pojazdów, manewrowania i technice jazdy, np. podczas pokonywania zakrętów, skrzyżowań czy śliskich odcinków dróg.
Zalety Zestawów Tandemowych:
- Tandem zazwyczaj jest dłuższy, ale jeździ się nim wygodniej, łatwiej, głównie ze względu na to, że ma większy rozstaw osi.
- Zazwyczaj w takim zestawie pojazd ciągnący jest obciążony ładunkiem, tak jak przyczepa, co poprawia stabilność zestawu.
- Łatwiej jest zapanować nad nim w trudnych sytuacjach, np. na śliskiej nawierzchni.
- W tandemie można unieść oś wleczoną ciężarówki, co jest łatwym sposobem na poprawienie przyczepności. Łatwiej wówczas ruszyć, np. na oblodzonej drodze, zwłaszcza na podjeździe.
Wyzwania w Prowadzeniu Ciągnika Siodłowego z Naczepą:
- Podczas jazdy z naczepą utrudnieniem jest przedni narożnik naczepy, ponieważ przy skrętach wysuwa się poza obrys ciągnika i ogranicza widoczność, ale też można nim zawadzić np. o drzewo.
- Zestawem z naczepą trudniej jest wyjechać z miejsca parkingowego, bo skręt powoduje zachodzenie naczepy i grozi uszkodzeniem innych pojazdów.
- Ogólnie manewrowanie tandemem jest prostsze niż ciągnikiem z naczepą, który potrzebuje więcej miejsca, np. żeby wjechać tyłem na miejsce postojowe, bo „łamie się” w innym miejscu.
- Przy cofaniu, gdy się „złamiemy”, róg naczepy zasłania nam widok po jednej stronie. Wystarczy skręcić kierownicą w lewo, by stracić widoczność w prawym lusterku. Przy cofaniu pod dok przeładunkowy w tandemie jest lepsza widoczność w lusterkach.
Program Wspierający Szkolenia: „L” jeździ MANem
MAN Truck & Bus Polska wspiera te zmiany, prowadząc akcję „L” jeździ MANem, jako projekt partnerski dla ośrodków egzaminacyjnych i szkół nauki jazdy. MAN TopUsed, specjalizujący się w sprzedaży pojazdów używanych, stworzył pojazd demonstracyjny na rok 2023, przygotowany jako pojazd do nauki jazdy i egzaminu na prawo jazdy kategorii C+E.
Zestaw demonstracyjny to ciągnik siodłowy MAN TGX 18.510 BLS w wersji Indywidual, z 2020 r., z naczepą typu firanka marki Kässbőhrer. Jest wyposażony w dodatkowe akcesoria, niezbędne do szkolenia oraz egzaminowania przyszłych kierowców. Są to m.in.: dodatkowy pedał hamulca dla instruktora/egzaminatora i oznakowania „L” na całym zestawie. W ciągniku zamontowano sześć kamer. Jedna z nich monitoruje obszar za ciągnikiem, co jest przydatne, gdy jeździmy samym „koniem”, a druga jest zamontowana z tyłu naczepy. Z nich obraz przekazywany jest na fabryczny monitor.
Ergonomia i Komfort Kabiny MAN TGX Truck Generation
Ciągnik MAN Truck Generation to pojazd dopracowany przez producenta pod względem ergonomii i funkcjonalności, a także designu.
- Wszystkie światła, łącznie z kierunkowskazami, wykonano w technologii LED. Diodowe reflektory świecą znacznie jaśniej niż reflektory z żarówkami H7, poza tym są trwalsze i zużywają mniej energii. Ponadto światło LED osiąga szerszy rozkład (stożek światła) i większy zasięg.
- Nowe owiewki na klapie przedniej poprawiają dopływ powietrza do chłodnicy i komory silnika. Dodatkowa owiewka na drzwiach (na przedłużeniu owiewek na klapie przedniej) stabilizuje przepływ boczny i zmniejsza zabrudzenie.
Kabina GX: Przestrzeń i Funkcjonalność
Wchodząc do kabiny zauważymy, że stopnie wejściowe są teraz szersze i umieszczone schodkowo, co ułatwia ich pokonywanie. W kabinie GX (dawna XXL) jest dużo przestrzeni. Wysokość wewnętrzna 220 cm pozwala swobodnie poruszać się czy przebrać wysokim osobom. Tunel silnika wystaje zaledwie na kilka centymetrów z podłogi, więc nie przeszkadza w poruszaniu się.
W nastrojowej kolorystyce wykończenia wnętrza, tzw. Desert Beige, dominują ciepłe odcienie, tworzące przytulną atmosferę. Dużo jest pojemnych schowków, więc jest gdzie upakować się na długą trasę. Rozbudowano je zwężając nieco szybę czołową.
Łóżko zaopatrzono w 7-strefowy stelaż z regulacją w obszarze głowy. Dzięki niej można dowolnie ustawić - unieść tę część leżanki, aby korzystać z niej jak z kanapy. Elektryczny klimatyzator postojowy umożliwia chłodzenie wnętrza kabiny przy wyłączonym silniku. Działa on bez zasobnika zimna, który podczas jazdy musiałby zostać naładowany, czyli w każdej chwili jest gotowy do użycia.
Zdalny panel sterowania przy łóżku, przy użyciu kolorowego 3,5-calowego wyświetlacza, umożliwia sterowanie różnymi funkcjami pojazdu. Automatyczne ustawianie pojazdu kartą kierowcy zapisuje ustawienia funkcji, np. ulubione stacje radiowe lub cele nawigacji w profilu kierowcy. Indywidualny profil jest aktywowany po włożeniu karty kierowcy do tachografu. Za pomocą pokrętła SmartSelect steruje się systemem Infotainment.
Niestety, siedzenie pasażera nie jest amortyzowane, ale za to jest obrotowe (Vario), z funkcją Cinema (poduszki składane do oparcia).
Nowość 2023 MAN TGX - WNĘTRZE (kabina)
Zaawansowana Elektronika i Systemy Wspomagające Kierowcę
Zestaw wskaźników z kolorowym wyświetlaczem 12,3-calowym jest całkowicie cyfrowy. Przyciski wielofunkcyjne pogrupowano w panelach, żeby kierowca nie musiał dużo machać ręką przy obsłudze. Skórzana wielofunkcyjna kierownica ma szeroki zakres regulacji. Systemem Infotainment MAN SmartSelect steruje się za pomocą touchpada i przyciskami. Można nawet wprowadzać palcem znaki alfanumeryczne. Podkładka pod dłoń stabilizuje rękę, poprawia wygodę obsługi. Jest to jednak element wystający wyraźnie w kokpicie i może trochę przeszkadzać na postoju.
Elektroniczny hamulec postojowy zwalnia się automatycznie po wrzuceniu biegu i zaciąga w momencie zgaszenia silnika. Skrzynię biegów oraz 6-stopniowy retarder obsługujemy dźwignią przy kierownicy. Można nią wybrać jeden z kilku trybów jazdy, z których dwa zapewniają jazdę ekonomiczną. Skrzynia biegów zmienia przełożenia niemal niezauważalnie, a retarder pozwala ograniczyć używanie hamulca zasadniczego do minimum. Za pomocą przycisku można też regulować zawieszenie naczepy.
Systemy Bezpieczeństwa i Wspomagania Jazdy
Elektroniczne systemy wspomagające kierowcę w MAN TGX to szereg rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo i komfort jazdy:
- Tempomat adaptacyjny ACC Stop&Go, oprócz utrzymywania prędkości, zapewnia stałą bezpieczną odległość od poprzedzającego pojazdu. Ciągnik także automatycznie zatrzymuje się, a następnie sam rusza i przyspiesza, jeśli pojazd przed nami zatrzyma się na moment.
- Asystent hamowania awaryjnego (EBA) informuje kierowcę o zbliżającej się kolizji za pomocą sygnałów optycznych i akustycznych oraz automatycznie hamuje w sytuacjach awaryjnych. Ulepszone monitorowanie obszaru ruchu za pomocą EBA odbywa się za pomocą radaru i kamery (podobnie jak ACC).
- Ostrzeżenie przed kolizją podczas skręcania za pomocą czujników radarowych monitoruje obszar obok pojazdu po stronie pasażera.
- Z kolei zadaniem systemu MAN EfficientCruise jest oszczędzanie paliwa. Ten asystent określa bieżącą pozycję i kierunek jazdy i łączy te informacje z zapisanymi danymi map i trasą zaplanowaną w systemie nawigacyjnym. Biorąc pod uwagę topografię trasy na odcinku najbliższych trzech kilometrów, oblicza optymalną prędkość i dobiera strategię przełączania biegów. Uwzględnia obciążenie pojazdu, prędkość obrotową silnika i odległość od poprzedzającego pojazdu.
Ciągnik MAN TGX z kabiną GX to typowy pojazd do długodystansowego transportu międzynarodowego, łączący w sobie zaawansowaną technologię, komfort i wydajność, co czyni go idealnym wyborem zarówno dla profesjonalistów, jak i dla ośrodków szkoleniowych, przygotowujących kierowców na przyszłość.