Najpopularniejszym siewnikiem używanym w wielu gospodarstwach jest mechaniczny siewnik zbożowy. Właściwe przygotowanie i ustawienie siewnika przed sezonem ma kluczowe znaczenie dla efektywności prac polowych.
Przegląd Przedsezonowy Siewnika
Wnikliwe sprawdzenie siewnika przed sezonem powinno odbywać się wiosną lub jesienią. Dobrze jest dokonać przeglądu, który da nam odpowiedź, czy w czasie poprzednich siewów nie doszło do zużycia się jakichś elementów roboczych maszyny i czy nie będzie potrzebna zmiana jego ustawień. Regularna kontrola siewnika, przynajmniej raz w sezonie, da pewność, że siew będzie wykonany prawidłowo.
Znaczenie Instrukcji Obsługi
Przegląd siewnika najlepiej rozpocząć od zapoznania się z jego instrukcją obsługi. Znajdziemy w niej najważniejsze informacje na temat kontroli danego modelu siewnika i jego przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu i wzornik ustawień. Posiadając szczegółowe dane na temat pracującego w gospodarstwie siewnika, mamy bowiem pewność dobrze wykonanej kontroli i że, na przykład, nie pominiemy żadnego punktu smarnego podczas smarowania.
Kontrola Elementów Roboczych
Sprawdzamy wszystkie elementy robocze siewnika, zwracając uwagę na stopień ich zużycia, a potem na poprawność działania. Kontroli powinny podlegać: tarcze, kółka dociskowe, znaczniki, zagarniacze, redlice itp. W przypadku redlic trzeba zwrócić uwagę na ich czubki, które zużywają się znacznie szybciej, jeżeli nie są prawidłowo ustawione względem talerzy. Aby nie dopuścić do takiej sytuacji, talerz powinien pracować na głębokości większej o 1-15 cm niż czubek redlicy.
Smarowanie i Ciśnienie w Oponach
W siewnikach, w których piasty redlic wysiewających wyposażone są w smarowniczki, należy pamiętać o podaniu smaru po przepracowaniu przez nie ok. 300 ha, zaś w przypadku innych elementów ruchomych, jak znaczniki, zaczep czy wahacze - po zasianiu ok. 100 ha.
Przy przygotowaniu siewnika do siewu bardzo ważne jest sprawdzenie stanu ogumienia w kołach i ciśnienia w nich. Prawidłowe ciśnienie pozwoli na ograniczenie poślizgu i utrzymanie założonej dawki wysiewu - także przez to, że koło będzie miało odpowiednią średnicę. Ważne jest również sprawdzenie ciśnienia w oponach wału zagęszczającego - jeszcze przed wyjazdem siewnika w pole. Jeżeli tego nie zrobimy, to na pewno nie osiągniemy równomiernego zagęszczenia.
Próba Wysiewu (Próba Kręcona)
Czynnością, której nie powinniśmy pominąć przy przygotowaniu siewnika mechanicznego do siewu, jest przeprowadzenie próby wysiewu, czyli tzw. próby kręconej. Choć sama próba zajmuje sporo czasu i często, aby uzyskać właściwy wynik, trzeba ją wykonać kilka razy, to warto się pomęczyć, aby uzyskać prawidłową obsadę roślin na 1 hektarze.
Przygotowanie do Próby
Wykonanie próby powinno poprzedzić ustalenie liczby obrotów koła siewnika, którą będziemy musieli wykonać w trakcie jej trwania. Przykładowo, przy szerokości roboczej siewnika 2,7 m, liczba obrotów korbą na 1 hektar wynosi 3290, a liczba obrotów koła jezdnego na 1 hektar - 1900.
Przystępując do próby kręconej, zasypujemy skrzynię ziarnem. W tym momencie należy zwrócić uwagę, by ziarno znajdowało się także w gniazdach wysiewających. Najlepiej zrobić to, obracając jednokrotnie wałek wysiewający, a następnie wsypać zboże z rynienek z powrotem do siewnika.
Wykonanie i Ocena Wyników Próby
Następnie należy wykonać odpowiednią liczbę kręceń, po czym zważyć zsypane z rynienek ziarno. Jeżeli uzyskana masa nie różni się o więcej niż 2% od zalecanej dawki, próbę należy uznać za udaną. Próba kręcona daje nam również możliwość obserwacji działania siewnika i wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziarników. Dobrze jest też sprawdzić przy tej okazji ustawienia gniazd, za pomocą wzornika.
Jak wykonać próbę kręconą w siewniku
Określanie Normy Wysiewu
Najważniejszą sprawą jest oczywiście określenie ilości materiału siewnego, jaki zamierzamy wysiać na hektar. Aby to prawidłowo określić, powinniśmy uwzględnić takie parametry jak MTN (masa tysiąca nasion) i zdolność kiełkowania.
Obliczanie Normy dla Zakupionego Materiału
Problem z wyliczeniem normy wysiewu pojawia się zwykle, gdy materiał siewny nabyliśmy w kilogramach, a norma wysiewu podana na etykiecie jest w sztukach ziaren na 1 m2. Z etykiety produktu trzeba spisać dane dotyczące MTN oraz zdolności kiełkowania. Następnie należy pomnożyć wartość zalecanej obsady roślin, którą podaje producent, przez MTN, a otrzymany wynik podzielić przez zdolność kiełkowania.
Norma dla Własnego Materiału Siewnego
Trudniej jest stwierdzić, jaka norma wysiewu będzie odpowiednia dla materiału siewnego pochodzącego z własnego gospodarstwa. W tym przypadku musimy sami wyznaczyć dane i zwrócić szczególną uwagę na czystość ziaren.
Korekta na Poślizg Koła
W praktyce jednak rolnicy bardzo rzadko wykonują tę czynność, więc do „wykręconej” ilości ziarna należy zawsze dodać około 5%, które będą uwzględniać poślizg koła na polu. Różnica w wysiewie często pojawia się również, gdy jest źle ustawiony znacznik lub siew jest wykonywany „na oko”.
Ustawienia na Polu i Technika Siewu
Głębokość Pracy Redlic i Zagarniaczy
Ostatnią czynnością, którą musimy wykonać już na polu, jest ustawienie głębokości pracy redlic wysiewających i zagarniacza. Parametry te dobieramy w zależności od warunków panujących na polu. W większości siewników jest możliwość indywidualnego ustawienia docisku redlic wysiewających, poprzez zmianę położenia sprężyn dociskowych.
Ustawienie Znaczników Bocznych
Każdy siewnik jest wyposażony w ręczny lub hydrauliczny przerzutnik znaczników bocznych, które służą do wyznaczenia trasy następnego przejazdu ciągnika. Znaczniki należy ustawić tak, aby odstępy między pasami siewnymi przy kolejnym przejeździe siewnika odpowiadały szerokościom międzyrzędzi. Pasem siewnym (Ss) nazywa się odległość między skrajnymi redlicami.
Przykład Ustawienia Znaczników:
Należy wykonać siew 25 redlicami przy szerokości międzyrzędzi d = 10,8 cm. Dla takiej szerokości międzyrzędzi i ilości redlic szerokość robocza wynosi: Sr = 25 x 10,8 cm = 270 cm, a rozstawienie kół przednich ciągnika t = 135 cm. Rozwiązanie: szerokość pasa siewnego wynosi: Ss = Sr - d = 270 - 10,8 cm = 259,2 cm.
Prędkość Jazdy Podczas Siewu
Aby zapobiec zapychaniu się redlic glebą, siewnik należy opuszczać do siewu w czasie jazdy ciągnikiem do przodu. Prędkość jazdy podczas siewu należy każdorazowo dostosować do aktualnych warunków glebowych i nie powinna ona przekraczać 10 km/h. Ważne jest, aby w czasie siewu utrzymać, w miarę możliwości, stałą prędkość, ponieważ wielkość wysiewanej dawki nasion nie zależy od prędkości jazdy, ale od jej stałości.
Specyficzne Zagadnienia Siewników Nodet
Identyfikacja Modeli i Przekładni
Często zdarza się, że użytkownicy siewników Nodet, zwłaszcza starszych modeli, mają trudności z identyfikacją konkretnego typu siewnika. Przykładowo, obecność klapki/drutów przeciw zapychaniu się redlic i dźwigni z zawleczką na przekładni może sugerować, że nie jest to model Nodet AS. Rozpoznanie, jaką przekładnię posiada siewnik (np. GC lub BS), jest kluczowe dla prawidłowego ustawienia maszyny, zwłaszcza gdy skrzynia zasypowa lub inne elementy mogły być wymienione. Brak instrukcji lub niezgodność z powszechnie dostępnymi danymi utrudnia precyzyjne określenie pozycji dźwigni do siewu zbóż.
Problemy z Nierównomiernym Wysiewem
W niektórych siewnikach, mimo jednego przełożenia, dawka wysiewu regulowana jest szerokością wysunięcia koła wysiewającego i dociskiem ziarna do tego koła. Problem polega na tym, że koło wysiewające raz zabiera więcej, raz mniej, czasem mieli ziarno, a czasami nie sieje nic. Może to prowadzić do znaczących różnic w wysiewie, np. raz 160 kg/ha, innym razem 110 kg/ha czy 220 kg/ha, nawet jeśli docelowo zakładamy inną, równomierną ilość. Duże luzy w mechanizmie nastawczym mogą powodować, że siewnik wysieje „tyle, ile zechce”.
Ustawienia dla Przerobionych Siewników Konnych Nodet
Użytkownicy przerobionych siewników konnych Nodet, posiadających numerację ustawienia siewu od 1 do 6, często napotykają na problem braku precyzyjnej rozpiski dla poszczególnych cyfr. Z doświadczenia wynika, że dla pszenicy zaleca się ustawienie w okolicach 3,75. Ogólnie dla zbóż, w zależności od tego, czy ziarno jest chude czy grube, sugerowane ustawienia to od 2,0 do 2,5. Ustawienia "wysiew dolny" i "górny" są często stosowane do roślin motylkowych.
W przypadku braku precyzyjnych danych, zaleca się wykonanie normalnej próby kręconej, aby obliczyć, ile razy obróci się koło napędzające mechanizmy siewnika na hektar. Następnie, kręcąc 100 razy mniej (na ar) lub 50 razy mniej (na 2 ary), należy zważyć wysiane nasiona, aby empirycznie ustalić optymalne ustawienie.
tags: #nodet #siewnik #ustawienia