Odsnieżarka spalinowa na dach bezpieczeństwo

W grudniu, przy padającym śniegu, jego nadmiar na dachu może spowodować zawalenie, a śnieg i lód na krawędziach mogą zagrażać przechodniom. Dlatego tak ważne jest odśnieżanie dachów obiektów budowlanych. Nadmierna ilość śniegu lub lodu na dachach może prowadzić do naruszenia bezpieczeństwa konstrukcji budynku, a w konsekwencji bezpieczeństwa jego użytkowania.

Niezignorowanie tego zadania może mieć poważne skutki prawne i materialne, prowadząc do wypadków wśród mieszkańców i przechodniów. Już kilka godzin po opadach waga świeżego śniegu może wzrosnąć nawet dwukrotnie. Chwilowe ocieplenie powoduje topnienie śniegu, ale ponowne ochłodzenie i zamarzająca woda znacznie zwiększa ciężar pokrywy śniegowej.

Podstawy prawne i obowiązki właścicieli budynków

Zgodnie z obowiązującym prawem, właściciel lub zarządca budynku mieszkalnego, przemysłowego czy korporacyjnego jest obowiązany zapewnić bezpieczeństwo osobom przebywającym wewnątrz obiektu, jak też przechodniom. Obowiązek ten dotyczy utrzymania obiektu w stanie niezagrażającym bezpieczeństwu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych związanych z działaniem siły natury. Jest on zapewniony m.in. poprzez systematyczne odśnieżanie dachów w sposób gwarantujący bezpieczeństwo konstrukcji obiektu budowlanego. Właściciele budynków muszą regularnie usuwać śnieg i lód z dachów, ponieważ nierespektowanie tego przepisu grozi surowymi konsekwencjami, takimi jak grzywny czy kary administracyjne.

Obiekt należy poddawać okresowej kontroli w czasie użytkowania, w tym dwa razy do roku: w terminie do 31 maja oraz do 30 listopada w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m² oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m². Dodatkowo, wymagana jest każdorazowa kontrola bezpiecznego użytkowania w przypadku wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt. Właściciel lub zarządca ma także obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego, w której zanotowane są wszystkie kontrole techniczne budynku.

Jeżeli stan techniczny dachu wzbudza wątpliwości, a budynek nie przeszedł okresowej kontroli technicznej, nie wolno dopuścić pracowników do pracy, gdyż może to zagrozić ich życiu i zdrowiu. Aby nie dopuścić do uszkodzenia konstrukcji budynku, właściciel powinien określić w porozumieniu z uprawnionym konstruktorem sposób odśnieżania dachu, zawsze upewniając się, jakie jest dopuszczalne obciążenie dachu oraz czy odśnieżanie nie uszkodzi jego pokrycia.

Obowiązkowe kontrole okresowe

Regularne sprawdzanie dachów jest kluczowe dla bezpieczeństwa i długiego użytkowania obiektu. Inspekcje pomagają dostrzec problemy, zanim stworzą większe zagrożenia, chroniąc budynek i ludzi. W Polsce prawo wymaga regularnych inspekcji dachów. Art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowi, że budynki, w tym dachy, muszą być kontrolowane co najmniej raz do roku. Systematyczne kontrole pomagają zmniejszyć przyszłe wydatki na naprawy, umożliwiając szybką naprawę małych szkód.

Kwalifikacje i obowiązki pracowników oraz organizacja pracy

Odśnieżanie to praca na wysokości, zaliczana do prac szczególnie niebezpiecznych, ponieważ jest wykonywana powyżej metra nad poziomem ziemi. Aby zmniejszyć do minimum ryzyko wypadku, należy dopuszczać do odśnieżania tylko osoby posiadające:

• aktualne badania lekarskie do pracy na wysokości;
• odbyte szkolenie bhp ogólne i stanowiskowe oraz szkolenie z zakresu ochrony przed upadkiem.

Osoba odpowiedzialna za pracę przy odśnieżaniu powinna:

• sprawować bezpośredni nadzór nad pracownikami i przygotować dla nich imienny podział zadań;
• wyposażyć pracowników w stosowne środki ochrony indywidualnej;
• opracować plan ratowniczo-ewakuacyjny.

Pracodawca ma obowiązek zapewnienia odpowiednich środków ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości. Dodatkowo, pracownicy widoczni dla siebie oraz dla innych osób to zdecydowane ograniczenie możliwości wystąpienia niektórych zagrożeń, dlatego zaleca się wyposażenie ich w odzież bhp o podwyższonej widoczności, np. kamizelki odblaskowe.

Typy dachów a bezpieczeństwo odśnieżania

Można wyróżnić dwa rodzaje dachów: płaskie i strome. W przepisach prawa brak jest definicji dachu płaskiego czy stromego, jednak powszechne jest posiłkowanie się Polską Normą - PN-B-10425:1989, z której wynika, że dach płaski to dach o kącie nachylenia połaci dachowych nie większym niż 12°.

W przypadku dachów stromych, ze względu na ciągłe ryzyko poślizgnięcia i upadku, odśnieżanie powinno być organizowane z nadzwyczajną ostrożnością, a wymagania w stosunku do osób wykonujących te prace muszą być szczególnie wysokie. Przy odśnieżaniu dachów stromych należy używać bardziej zaawansowanych środków ochrony indywidualnej, a posługiwanie się nimi wymaga wiedzy i odpowiedniego przeszkolenia. Na tego typu dachach pracownicy muszą być zabezpieczeni przed upadkiem z wysokości w każdym miejscu.

Zasady bezpiecznego dostępu i pracy na dachu

Do obowiązków właściciela budynku należy także zapewnienie bezpiecznego wejścia na dach. Jedyną bezpieczną drogą takiego wejścia jest obarierowana klatka schodowa. Na dach można również dostać się, korzystając z drabin, drabin z koszem ochronnym czy drabin przystawnych rusztowania. W takich przypadkach należy zapobiegać ryzyku upadku z wysokości, stosując odpowiednie środki ochrony.

Wyznaczenie strefy niebezpiecznej

Ważną kwestią przy tego typu pracach jest wyznaczenie strefy niebezpiecznej. W trakcie odśnieżania dachów występuje zagrożenie spadaniem z wysokości zwałów śnieżnych, w tym zlodowaciałego śniegu i sopli lodu. W związku z tym należy odpowiednio wyznaczyć i ogrodzić strefę niebezpieczną. Teren wygrodzony powinien obejmować obszar o szerokości 1/10 wysokości budynku, jednak nie mniej niż 6 m. W przypadku braku możliwości zagrodzenia wymaganego obszaru należy zastosować inne środki zapewniające bezpieczeństwo osobom znajdującym się w sąsiedztwie odśnieżanego obiektu, np.:

• zablokowanie przejazdu jedną stroną ulicy;
• zagrodzenie przyległego do budynku chodnika;
• kierowanie ruchem pieszych i samochodowym przez osobę znajdującą się na dole, np. w przypadku zablokowania chodnika lub jezdni.

Usuwanie sopli i nawisów lodowych

Sople i nawisy lodowe tworzą się na rynnach i pasie przyrynnowym, najczęściej nad przechodniami. Dlatego bardzo ważne jest zabezpieczenie miejsca przed rozpoczęciem prac oraz kierowanie ruchem pieszym w ich pobliżu. W miejscach szczególnie niebezpiecznych, jeżeli jest to możliwe, należy usuwać sople, korzystając z podnośnika koszowego. Sople z dachu można też zbijać, ale należy zachować przy tym szczególną ostrożność, ponieważ grozi to uszkodzeniem rynien, a spadające sople mogą zranić przechodniów i uszkodzić znajdujące się w pobliżu samochody.

Środki ochrony osobistej i zbiorowej podczas odśnieżania dachów

Pracodawca ma obowiązek zapewnienia odpowiednich środków, których zadaniem jest ochrona pracowników przed upadkiem z wysokości. Zalicza się do nich:

• Balustrady składające się z poręczy ochronnych umieszczonych na wysokości co najmniej 1,1 m i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 m. Pomiędzy poręczą i krawężnikiem powinna być umieszczona w połowie wysokości poprzeczka lub przestrzeń ta powinna być wypełniona w sposób uniemożliwiający wypadnięcie osób.
• Środki ochrony indywidualnej spełniające wymagania dotyczące oceny zgodności oraz oznakowane znakiem CE, np. szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa przymocowaną do stałych elementów konstrukcji, amortyzatorem lub urządzeniem samohamownym, hełmy ochronne oraz obuwie zabezpieczające przed poślizgiem.

Prawidłowe zakotwienie środków ochrony indywidualnej może sprawiać trudności zwłaszcza na dachach płaskich. Aby rozwiązać ten problem, należy zakotwić się do:

• solidnych kominów spalinowych i wentylacyjnych;
• podstaw klimatyzatorów;
• konstrukcji stalowych (np. reklam).

Możliwe jest również zastosowanie tymczasowych punktów asekuracyjnych, tzw. bezwładnych mas kotwiczących. Należy jednak wziąć pod uwagę ich dużą masę i przed zastosowaniem sprawdzić wytrzymałość dachu.

Systemy asekuracji na dachu

Niektóre dachy budynków mają na stałe zainstalowane systemy asekuracji. Przed korzystaniem z nich należy się jednak upewnić:

• czy system posiada ważny przegląd techniczny - informuje o tym tabliczka znamionowa umieszczona na początku systemu;
• czy system został zaprojektowany w celu ograniczenia czy powstrzymania spadania (jest to informacja przydatna podczas doboru środków ochrony indywidualnej);
• dla ilu pracowników zaprojektowano system - informacja ta znajduje się w dokumentach i na tabliczce znamionowej;
• z jakim urządzeniem (wózkiem) pracuje system - taka informacja znajduje się w dokumentacji. Najczęściej nie dopuszcza się używania wózków i zatrzaśników innych producentów niż system zainstalowany na dachu.

Inne dachy mogą być również wyposażone w punkty asekuracyjne. Najczęściej są to słupki z „uchem”, zamontowane do powierzchni dachu lub ściany. Przed ich użyciem konieczne jest sprawdzenie, czy są przeznaczone do ochrony przed upadkiem.

Warunki pracy w niskich temperaturach

Praca na dachu przy dużym mrozie lub niskiej temperaturze i silnym wietrze powoduje ryzyko powstania odmrożeń. Osoby pracujące w takich warunkach powinny posiadać:

• odpowiednią odzież ochronną zapewniającą komfort cieplny, ochronę przed nadmiernym poceniem się i wilgocią;
• obuwie z podeszwą antypoślizgową (ze względu na ryzyko odmrożeń palców u nóg nie stosuje się obuwia z metalowymi podnoskami);
• rękawice;
• kask, hełm ochronny (gdy jest zimno, pod kask należy założyć kominiarkę), chroniący głowę przed urazami.

Oprócz wymienionych obowiązków pracodawca powinien zapewnić pomieszczenie, gdzie pracownik będzie mógł zjeść posiłek, ogrzać się i odpocząć. Pracownikom odśnieżającym dach przysługują też ciepłe napoje bez ograniczeń oraz posiłek regeneracyjny.

Wybór i zastosowanie narzędzi do odśnieżania

Bezpieczne odśnieżanie dachów wymaga używania odpowiednich narzędzi, co wpływa na efektywność i bezpieczeństwo pracy. Przy wyborze trzeba uwzględnić wiele czynników, jak rodzaj i rozmiar dachu oraz preferencje użytkownika. Najważniejsze sprzęty do bezpiecznego odśnieżania to: łopaty do śniegu (niezbędne, dostępne w wielu rozmiarach) oraz zgarniacze śniegu (snow rakes), które są świetne do płaskich dachów.

Odśnieżarki: elektryczne a spalinowe

Jeśli odśnieżanie podjazdu przed garażem i ciągów pieszych jest uciążliwe, można rozważyć zakup odśnieżarki. Wybór odśnieżarki zależy od wielkości powierzchni, którą ma ona obsługiwać. Odśnieżarki mogą mieć napęd elektryczny lub spalinowy.

• Odśnieżarki elektryczne: mają szerokość odśnieżania około 40-50 cm i możliwość usuwania pokrywy śnieżnej do 30 cm grubości. Posiadają niższą moc niż spalinowe i wymagają korzystania z przedłużacza, który już przy długości 30 m może powodować spadek napięcia.
• Odśnieżarki spalinowe: sprawdzają się lepiej na bardzo dużych terenach. Mogą być większe i mają zdecydowanie lepsze parametry. Ich silniki doskonale nadają się do ciężkiej pracy, choć wymagają wielu czynności serwisowych. Przydatnym wyposażeniem może być reflektor oświetlający teren przed maszyną oraz podgrzewane uchwyty.

Moment obrotowy z silnika przekazywany jest na wirnik (lub dwa wirniki w droższych maszynach), który zbiera śnieg i wyrzuca go przez komin. Komin jest obrotowy, co pozwala zdecydować o kierunku odrzucania śniegu. W większych maszynach wirnik ma też zdolność „frezowania” przymarzniętego śniegu i lodu. Drugi wirnik, stosowany w dużych maszynach, wspomaga wyrzut śniegu. Napęd z silnika może być też przenoszony na koła lub podwozie gąsienicowe.

Ważne jest właściwe przygotowanie terenu. Dobrze jest jeszcze przed wystąpieniem opadów, np. późną jesienią, oznaczyć trasę, po której maszyna będzie mogła się poruszać, np. wstawiając w ziemię patyki. Przed uruchomieniem maszyny należy sprawdzić, jak ustawiony jest prześwit między podłożem a wirnikiem, aby uniknąć uszkodzeń. Wysokość ustawienia zależy od nierówności terenu - na dobrze wykonanym podjeździe z kostki brukowej wirnik można ustawić nisko, ale na ścieżkach z luźno ułożonych płyt betonowych lub płaskich kamieni takie ustawienie jest niewskazane.

Zagrożenia związane z zalegającym śniegiem i lodem na dachach

Zalegający śnieg i lód na dachu to nie tylko kwestia wyglądu, ale także poważne zagrożenie. Nadmierne nagromadzenie śniegu może prowadzić do przeciążenia konstrukcji dachu i groźby jej zawalenia. Kiedy śnieg i lód zalegają na dachu, zagrożenie dla ludzi jest dużo większe, gdyż nagłe zejście śniegu może skrzywdzić kogoś. Pamiętać należy, że niewłaściwe wykonywanie prac związanych z usuwaniem śniegu z dachu może stwarzać zagrożenie zarówno dla budynku, jak i dla osób wykonujących te prace.

Podstawa prawna

Powyższe zasady i obowiązki regulują m.in.:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r., poz. 1650 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. poz. 401).
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. poz. 279).

tags: #odsniezarka #spalinowa #na #dach