Pojawienie się wody w oleju pompy opryskiwacza to sygnał poważnej awarii, która może prowadzić do dalszych uszkodzeń i kosztownych napraw. Zazwyczaj objawia się to mętnym, mlecznym kolorem oleju. Szybka i precyzyjna diagnoza jest kluczowa, aby uniknąć przestojów w pracy i zminimalizować koszty. W poniższej artykule przedstawiamy szczegółowy przewodnik po objawach, przyczynach i metodach naprawy tego problemu.
Wstępna Diagnostyka i Objawy
Pierwszym krokiem jest dokładne sprawdzenie oleju w pompie. Jeżeli jest w nim woda, to zazwyczaj wskazuje na uszkodzenie membrany. Jeśli olej jest czysty, należy sprawdzić, czy woda w nadmiernej ilości nie trafia na mieszadło podczas opryskiwania. Jeżeli idzie jej zbyt dużo, winny jest prawdopodobnie rozdzielacz.
Charakterystycznym objawem problemów z pompą lub rozdzielaczem są wahania ciśnienia podczas pryskania, nawet przy równych obrotach. Takie objawy, które pojawiają się i znikają, są najtrudniejsze do zlokalizowania. Jeżeli belki są zamknięte, a cała ciecz idzie na przelew, ciśnienie na zegarze rośnie. Jednak gdy tylko ciecz zostanie skierowana na belki, przez chwilę wszystko jest w porządku, po czym ciśnienie zaczyna "wachlować". Pamiętaj, że nic nie dzieje się bez przyczyny, a każda awaria ma swoje źródło.
Potencjalne Przyczyny Zanieczyszczenia Oleju Wodą
Uszkodzone Membrany
Membrany są najczęstszą przyczyną przedostawania się wody do oleju. Jeżeli w oleju jest woda, uszkodzenie membrany jest bardzo prawdopodobne. Już jedna pęknięta membrana, nawet jeśli pozostałe są sprawne, może powodować opisane objawy i wahania ciśnienia. Po rozebraniu pompy zawsze należy sprawdzić membrany, czy nie kwalifikują się do wymiany. Zdarza się, że po latach intensywnej pracy, na przykład 10 latach i 1500 ha, na sześciu membranach tylko jedna pozostaje bez uszkodzeń.
Warto zwrócić uwagę na jakość i rodzaj membran - na rynku dostępne są różne typy, np. z gładkimi i zaokrąglonymi bokami lub o ostrych krawędziach. Nawet drobne różnice mogą mieć znaczenie, a ich niewłaściwe ułożenie (np. o 90 czy 180 stopni) może wpłynąć na szczelność. Bardzo ważne jest również prawidłowe dokręcenie - zbyt słabe może spowodować, że olej trafi do wody.
Problemy z Zaworami
Jeśli zarówno olej jest czysty, jak i nie ma nadmiernego przepływu wody na mieszadło, a objawy wciąż występują, problemem mogą być zaworki w pompie. Jest to dość częsta przyczyna awarii pompy. W pierwszej kolejności warto zdjąć górną część pompy i obejrzeć zawory. Zdarzają się sytuacje, że wypadnięte kółko z zaworka może zatkać wyjście z pompy, prowadząc do poważniejszych uszkodzeń, takich jak wyrwanie powietrznika.
Nieszczelności w Układzie Ssawnym lub Rozdzielaczu
Rozdzielacz to kolejny element, który może być źródłem problemów. Jeżeli podczas opryskiwania zbyt dużo wody idzie na mieszadło, winny jest właśnie rozdzielacz. Coś mogło się do niego dostać, dlatego warto go sprawdzić przed rozbieraniem pompy. Należy również zwrócić uwagę na zawór stałociśnieniowy w rozdzielaczu.
Przyczyną problemów może być także zasysanie powietrza przez pompę po stronie ssącej. Może to być spowodowane pękniętą obudową filtra cieczy lub pękniętym króćcem na przewodzie ssącym. Należy również obejrzeć filtr ssawny i upewnić się, że jest prawidłowo osadzony w kołnierzu, aby nie przepuszczał niefiltrowanej wody.
Kamień z twardej wody studziennej lub muł mogą osadzać się w rozdzielaczu lub zacierać ruchome elementy pompy, prowadząc do nieszczelności i nieprawidłowego działania.
Inne Możliwe Problemy
- Łożyska: Uszkodzone łożyska mogą prowadzić do wycieku oleju z pompy, choć niekoniecznie do jego zanieczyszczenia wodą. Jednak podczas kompleksowego przeglądu pompy warto je sprawdzić.
- O-ringi i podkładki: Czasem przyczyną problemu jest brak lub uszkodzenie O-ringów lub podkładek, które nie zostały wymienione podczas wcześniejszych napraw.
Szczegółowa Diagnostyka i Testy
Zanim przystąpisz do demontażu, przeprowadź szczegółowe testy, aby precyzyjnie zlokalizować usterkę. W ciemno nie rozbieraj nic, gdyż szkoda czasu i nerwów.
Inspekcja Oleju
Ponownie, sprawdź olej. Jeżeli jest w nim woda, najprawdopodobniej problem leży po stronie membran.
Testy Rozdzielacza
Aby dokładnie sprawdzić działanie rozdzielacza, możesz podpiąć do niego wodę z wodociągu. W ten sposób wyraźnie widać jego poprawne lub niepoprawne działanie. Regulując rozdzielaczem, obserwuj, co się dzieje i czy idzie nadmiar wody na mieszadło/przelew. Jeśli masz plastikowy rozdzielacz, jego demontaż może być wyzwaniem. Pamiętaj, że samo kręcenie zaworem ciśnieniowym może nie przynieść żadnych rezultatów.
Testy Pompy
Zamknij wszystkie belki opryskiwacza. Następnie, obracając WOM pompy kluczem 32, zaobserwuj opór pompy i sprawdź, czy ten opór nie „ucieka” przez wewnętrzne nieszczelności, na przykład przez zaworki. Jeżeli wszystko jest w porządku, nawet kręcąc kluczem powinieneś uzyskać założone ciśnienie (przy wyłączonych belkach). W trakcie tej procedury zaobserwujesz również, czy jest odpowiedni skok na mimośrodzie.
Nie zapomnij również sprawdzić wszystkich filtrów w układzie opryskiwacza, w tym filtra ssawnego.
Naprawa i Montaż
Po zdiagnozowaniu usterki przystąp do naprawy. Jeśli już rozbierzesz pompę, warto dokładnie ją przeglądnąć i wymienić wszystkie elementy kwalifikujące się do tego, aby zapobiec innym problemom w przyszłości.
Wymiana Membran i Zaworów
Gdy membrany boczne i zaworki zostały wymienione na nowe, należy upewnić się, że zakupione membrany są dobrej jakości i odpowiedniego typu. Sposób montażu membran i zaworów ma kluczowe znaczenie. Ważny jest prawidłowy sposób skręcania, podobnie jak w przypadku głowicy. Zwróć uwagę na to, jak włożone zostały membrany - czy otworem do góry, czy do dołu, gdyż ma to znaczenie dla szczelności. Podkładki i O-ringi również powinny być wymienione, aby zapewnić pełną szczelność. Upewnij się, że zaworki są prawidłowo osadzone i głowica odpowiednio je dociska - niewłaściwy montaż lub zbyt słabe dokręcenie może spowodować, że ciśnienie wypchnie je przy pierwszym użyciu, a olej trafi do wody.
Po złożeniu pompy i wymianie kompletu naprawczego, upewnij się, że wlałeś odpowiednią ilość oleju. Warto sprawdzić w specyfikacji pompy, jaką dokładnie pojemność ma układ olejowy.
Awaryjne Płukanie w Terenie
Jeśli problem z wahaniem ciśnienia lub zacięciem zaworu pojawi się w trakcie pracy na polu, możesz spróbować awaryjnie przepłukać zawór. Zamknij belki i na przemian stosuj wysokie obroty, a następnie zatrzymuj pompę przy skrajnych nastawach ciśnienia. Jeżeli zawór jest tylko zacięty, może chwilowo puścić, co pozwoli na dokończenie oprysku. Należy jednak pamiętać, że po powrocie z pola pompę i tak trzeba będzie rozebrać i dokładnie wyczyścić.
Konserwacja i Zapobieganie Problemom
Regularna konserwacja i prawidłowe przygotowanie opryskiwacza do sezonu oraz do zimowania znacząco zmniejszają ryzyko awarii.
- Zimowanie opryskiwacza: Na przyszłość zaleca się wymontowywanie pompy na zimę i przechowywanie jej w ciepłym pomieszczeniu, np. w piwnicy. Niektórzy użytkownicy spuszczają wodę, a następnie uruchamiają pompę na kilka minut bez cieczy. Inni zalewają pompę płynem chłodniczym, co jest dobrym rozwiązaniem, choć należy upewnić się, że można go spuścić w 100%.
- Płukanie po chemikaliach: Po zastosowaniu niektórych substancji, takich jak chlormazon, należy natychmiast przepłukać opryskiwacz, ponieważ mogą one bardzo źle wpływać na membrany i inne elementy gumowe.
- Rodzaj oleju/smaru: Zawsze upewnij się, czy do danej pompy stosuje się olej czy smar, i używaj tylko odpowiedniego środka smarnego.