Amortyzacja jednorazowa środków trwałych w polskim prawie podatkowym

Zakup sprzętu firmowego, którego wartość przekracza 10 000 zł (netto dla czynnych podatników VAT, brutto dla zwolnionych z VAT), a który jest kompletny, zdatny do użytku i będzie wykorzystywany w przedsiębiorstwie przez co najmniej rok, wiąże się z koniecznością wprowadzenia go do ewidencji środków trwałych i amortyzowania. Jednak nie zawsze jest to proces rozłożony w czasie poprzez comiesięczne odpisy. Istnieje możliwość dokonania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego, który pozwala zaliczyć całość wydatków poniesionych na środek trwały do kosztów w jednym okresie. W artykule przyjrzymy się, kiedy taka jednorazowa amortyzacja jest możliwa.

Środki trwałe powyżej 10 000 zł a jednorazowa amortyzacja

Przedsiębiorcy nabywający składniki majątku o wartości przekraczającej 10 000 zł (netto dla czynnych podatników VAT, brutto dla podatników zwolnionych z VAT) mogą skorzystać z dwóch głównych sposobów jednorazowej amortyzacji:

• Jednorazowa amortyzacja w ramach pomocy de minimis: Dostępna dla małych przedsiębiorców lub tych, którzy rozpoczęli działalność gospodarczą w danym roku podatkowym.
• Amortyzacja fabrycznie nowych środków trwałych: Z tej metody może skorzystać każdy przedsiębiorca.

Warto zaznaczyć, że środki trwałe o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł mogą być również jednorazowo zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 22f ust. 3 ustawy o PIT. W takim przypadku podatnik ma dwie opcje: dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w miesiącu oddania środka trwałego do używania lub w miesiącu następnym, albo ująć wydatek bez odpisów amortyzacyjnych bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodów.

Jednorazowa amortyzacja w ramach pomocy de minimis

Z pomocy de minimis mogą korzystać osoby fizyczne oraz osoby prawne, które w danym roku podatkowym założyły swoją działalność gospodarczą, a także mali podatnicy. Zgodnie z ustawą o PIT, za małego podatnika uznaje się podatnika, którego wartość sprzedaży (wraz z podatkiem VAT) w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła równowartości 2 000 000 euro.

Jednorazowe odpisy amortyzacyjne w ramach pomocy de minimis mogą być dokonywane do wysokości limitu, który wynosi 50 000 euro w danym roku podatkowym. Do limitu tego nie wlicza się składników majątku, których wartość nie przekracza 10 000 zł. Jeśli wartość środka trwałego przekracza wyznaczony limit, podatnik może zastosować amortyzację jednorazową do wysokości obowiązującego limitu, a niezamortyzowaną część należy amortyzować od następnego roku na zasadach ogólnych.

Które środki trwałe można amortyzować jednorazowo w ramach pomocy de minimis?

Jednorazowa amortyzacja w ramach pomocy de minimis jest możliwa wyłącznie dla środków trwałych z grup 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), z wyłączeniem samochodów osobowych. Obejmuje to:

• Grupa 3 - kotły i maszyny energetyczne
• Grupa 4 - maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania
• Grupa 5 - specjalistyczne maszyny, urządzenia i aparaty
• Grupa 6 - urządzenia techniczne
• Grupa 7 - środki transportu (z wyłączeniem samochodów osobowych)
• Grupa 8 - narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie

Należy pamiętać, że wartości niematerialne i prawne nie podlegają jednorazowej amortyzacji w ramach pomocy de minimis.

Zgłoszenie skorzystania z jednorazowej amortyzacji w ramach de minimis

Skorzystanie z jednorazowej amortyzacji w ramach pomocy de minimis jest przywilejem, a nie obowiązkiem. Przedsiębiorca, który zdecyduje się na tę formę, powinien spełnić wyżej opisane warunki. Chcąc skorzystać z tego prawa, można złożyć do urzędu skarbowego wniosek o wydanie zaświadczenia o skorzystaniu z jednorazowej amortyzacji de minimis. Choć nie jest ono obowiązkowe, umożliwia skorzystanie w przyszłości z innych form pomocy w ramach pomocy de minimis.

Do wniosku należy dodatkowo załączyć:

• Dokument potwierdzający zakup środka trwałego i dowód zapłaty.
• Potwierdzenie dokonania odpisów amortyzacyjnych (np. kopia KPiR).
• Ewidencję środków trwałych.
• Kopie zaświadczeń o uzyskanej pomocy de minimis (z okresu bieżącego roku kalendarzowego oraz dwóch poprzednich lat kalendarzowych) lub oświadczenie o wielkości otrzymanej pomocy de minimis w danym roku.

Należy pamiętać, że pomoc de minimis podlega limitom, które w ciągu 3 lat nie mogą przekroczyć łącznie 300 000 euro (zgodnie z nowymi zasadami unijnymi obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r.).

Fabrycznie nowe środki trwałe a jednorazowa amortyzacja

Fabrycznie nowe, zakupione środki trwałe, które należą do grup 3-8 KŚT (z wyłączeniem grupy 7 - środków transportu), mogą być amortyzowane jednorazowo w ramach ulgi na fabrycznie nowe składniki majątku do wysokości limitu 100 000 zł w danym roku podatkowym.

Według art. 22k ust. 14 ustawy o PIT, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej nabytych fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grup 3-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 000 zł. Kwota ta obejmuje sumę odpisów amortyzacyjnych oraz wpłaty na poczet nabycia środka trwałego, zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów.

Warunki jednorazowej amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych

Aby możliwe było skorzystanie z amortyzacji jednorazowej fabrycznie nowych środków trwałych, konieczne jest spełnienie dodatkowo jednego z dwóch warunków:

• Minimalna wartość początkowa środka trwałego wynosi 10 000 zł.
• Łączna wartość co najmniej dwóch nabywanych środków trwałych wynosi 10 000 zł, a minimalna wartość każdego z nich przekracza kwotę 3 500 zł.

Pojęcie "fabrycznie nowy środek trwały" oznacza składnik majątku, który nie był nigdy wcześniej eksploatowany ani amortyzowany przez żadnego podatnika.

Podsumowanie

Przedsiębiorcy mają możliwość dokonania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego środków trwałych o wartości większej niż 10 000 zł. Z ulgi dla fabrycznie nowych środków trwałych mogą skorzystać wszyscy podatnicy, natomiast z amortyzacji w ramach pomocy de minimis - wyłącznie mali podatnicy lub podatnicy, którzy w danym roku rozpoczęli działalność gospodarczą.

Jedną z zalet amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych jest fakt, że w odróżnieniu od amortyzacji w ramach pomocy de minimis, przedsiębiorca może dokonać jednorazowej amortyzacji również wartości niematerialnych i prawnych, o ile spełniają one kryteria dla tej grupy.

Amortyzacja jednorazowa w systemach księgowych

Nowoczesne systemy księgowe, takie jak wFirma.pl, ułatwiają proces jednorazowej amortyzacji zakupionych środków trwałych. Użytkownicy mogą intuicyjnie wprowadzać faktury zakupu, wybierać odpowiednią metodę amortyzacji (w tym jednorazową) i automatycznie księgować odpisy. W przypadku środków trwałych o wartości nieprzekraczającej 10 000 zł, system pozwala na wybór metody "Jednorazowa", co skutkuje przeniesieniem całej wartości początkowej do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu wprowadzenia.

Dla środków trwałych powyżej 10 000 zł, amortyzowanych z pomocy de minimis, system umożliwia wybór metody amortyzacji, która byłaby stosowana, gdyby wartość środka trwałego przekroczyła limit odliczenia, co pozwala na prawidłowe rozliczenie w ramach dostępnych ulg.

tags: #opryskiwacz #jednorazowa #amortyzacja