Przyczyny Gaśnięcia Silników Perkins i JCB

Problemy z gaśnięciem silnika w maszynach budowlanych i rolniczych, takich jak ładowarki teleskopowe JCB czy ciągniki z silnikami Perkins, są jednymi z najbardziej frustrujących usterek dla operatorów. Mogą one prowadzić do przestojów w pracy, spadku wydajności i generowania dodatkowych kosztów. Zrozumienie potencjalnych przyczyn i metod diagnostyki jest kluczowe dla szybkiego rozwiązania problemu.

Wprowadzenie do Problemów z Gaśnięciem Silnika

Maszyna JCB 532 w czasie pracy gaśnie tak, jakby brakowało jej paliwa, mimo że w zbiorniku jest paliwo. Problem może objawiać się gaśnięciem silnika po krótkim czasie pracy, na przykład po około 30 sekundach, lub po minucie. Czasami maszynę można zapalić bez problemu po około 10-15 minutach przerwy, lecz po ponownej pracy pod obciążeniem silnik ponownie gaśnie. Zauważalne jest także wolniejsze gaśnięcie silnika, nawet przy próbie dodania gazu. Aby ponownie uruchomić silnik, trzeba go trochę pokręcić.

W przypadku silnika Perkins 4-cylindrowego w traktorze, który gaśnie po około 30 sekundach pracy, mimo że pali dobrze, a poziom oleju oraz filtry są w normie, użytkownik zauważył, że zapala się kontrolka oleju tuż przed zgaśnięciem silnika. Po odłączeniu czujnika ciśnienia oleju silnik działał, co sugeruje problem z tym czujnikiem lub z pompą paliwa.

Zanim zacznie się podejrzewać poważną awarię pompy wtryskowej czy instalacji elektrycznej, warto sprawdzić mniejsze, ale kluczowe elementy.

Najczęstsze Przyczyny Gaśnięcia Silnika

Problemy z Układem Paliwowym

Jedną z najczęstszych przyczyn gaśnięcia silnika jest niewłaściwe funkcjonowanie układu paliwowego.

• Zapowietrzanie się układu paliwowego: Jeżeli silnik gaśnie powoli, nawet przy próbie dodania gazu, a po ponownym uruchomieniu trzeba długo kręcić, może to wskazywać na zapowietrzanie się. Chociaż w przypadku zapowietrzenia zazwyczaj rano silnik paliłby ciężko. Problem z zapowietrzeniem układu paliwowego może występować w maszynach takich jak CAT 428c. Po zregenerowaniu pompy silnik chodził dobrze jakąś godzinę, później zgasł. Przepompowanie ręczną pompką powodowało, że silnik odpalał od razu, pochodził 15 sekund i ponownie gasł.
• Nieszczelności w układzie paliwowym: Nieszczelny przewód od pompki membranowej do filtra może powodować zaciąganie powietrza. Należy dokładnie dokręcić wszystkie połączenia.
• Uszkodzona lub zawieszona pompka paliwa: W silnikach Perkins może być zastosowana pompka mechaniczna lub elektryczna. JCB stosuje zazwyczaj pompki mechaniczne. Elektryczna pompka ma wadę, że czasami się zawiesza i wymaga wymiany. Jeżeli pompowanie ręczną pompką utrzymuje silnik w pracy, a po zaprzestaniu silnik gaśnie, pomimo szczelności filtrów i separatora, wskazuje to na problem z pompką lub dopływem paliwa.
• Zanieczyszczenia w układzie paliwowym:
  • Zapchane sitko w pompce zasilającej: Może prowadzić do pulsowania obrotów i gaśnięcia silnika, zwłaszcza po dłuższej pracy, np. 45 minut tylną łyżką.
  • Zanieczyszczony smok paliwa w zbiorniku: Brud lub śmieci nagromadzone na wyjściu ze zbiornika paliwa (np. w kolanku) mogą ograniczać dopływ paliwa, powodując gaśnięcie maszyny podczas jazdy lub podnoszenia ramienia, podczas gdy praca tyłem (mniej obciążająca) może być możliwa.
  • Filtry paliwa: Nawet po wymianie końcówek wtryskiwaczy i filtra paliwa, silnik Perkins 3-cylindrowy może odpalić i po minucie zgasnąć, co powtarza się po krótkiej przerwie. W takim przypadku zanieczyszczenia mogą szybko blokować nowy filtr lub być dalej w układzie.
• Problemy z pompą wtryskową:
  • Zacieranie się pompy po rozgrzaniu: W niektórych przypadkach (np. w czterocylindrowych Perkinsach z pompami rotacyjnymi) silniki gasły po nagrzaniu, ponieważ pompa zacierała się. Nawet jeśli testy pompy w serwisie nie wykazały usterki przy niższych temperaturach paliwa (np. 40°C), problem może pojawić się w warunkach pracy.
  • Niewłaściwe ustawienie wyprzedzenia zapłonu: Luźne śruby mocujące pompę mogą spowodować jej przesunięcie od drgań, zmieniając wyprzedzenie zapłonu. Nieprawidłowo ustawiony zapłon może prowadzić do przegrzewania się silnika i jego gaśnięcia.
  • Uszkodzony lub źle złożony regulator: Po kapitalnym remoncie silnika Perkins, jeśli silnik ciężko pali i nie reaguje na dźwignię gazu, a po wyłączeniu zapłonu zachowuje się normalnie i reaguje na gaz, może to wskazywać na nieprawidłowe złożenie regulatora.

Awarie Elektryczne i Czujniki

Cewka gaszenia, potocznie nazywana "gaszakiem" lub "stop solenoidem", jest prostym elektromagnesem, którego zadaniem jest poruszanie dźwignią na pompie wtryskowej, odcinającą dopływ paliwa do silnika. Znajduje się zazwyczaj bezpośrednio przykręcona do korpusu pompy wtryskowej.

Typy Cewek Gaszenia:

• "Energize-to-Run" (Prąd do Pracy): Najpopularniejszy typ. Po przekręceniu kluczyka w pozycję zapłonu, cewka otrzymuje napięcie, które wciąga trzpień i otwiera dopływ paliwa.
• "Energize-to-Stop" (Prąd do Zgaszenia): Rzadszy typ. Trzpień jest w pozycji otwartej (umożliwiającej pracę) bez napięcia. Aktywacja cewki powoduje zgaszenie silnika.

Objawy Uszkodzenia Cewki Gaszenia:

• Silnik nie odpala, mimo że rozrusznik kręci energicznie: Jest to typowe dla gaszaków typu "Energize-to-Run". Jeśli cewka jest spalona lub nie otrzymuje napięcia ze stacyjki, trzpień nie cofnie się, a dźwignia na pompie pozostanie w pozycji "stop". Pompa wtryskowa, mimo że jest napędzana przez silnik, nie poda paliwa do wtryskiwaczy. Aby to sprawdzić, należy położyć rękę na gaszaku, podczas gdy druga osoba przekręca kluczyk na zapłon - powinno być słychać i czuć wyraźne "kliknięcie".

• Silnik nie gaśnie po wyłączeniu zapłonu: Jeżeli posiadasz gaszak typu "Energize-to-Run", oznacza to, że trzpień z jakiegoś powodu zaciął się i nie wrócił do pozycji wyjściowej (np. z powodu brudu lub uszkodzonej sprężyny). Problem z silnikiem MF 255, który nie gaśnie poprawnie, również może wskazywać na uszkodzony "gaszak".

Dodatkowe informacje o Cewkach Gaszenia:

• Awaryjne gaszenie: Najpewniejszą metodą awaryjnego zgaszenia silnika, gdy gaszak nie działa, jest mechaniczne przesunięcie dźwigni "stop" na pompie wtryskowej ręką. W większości maszyn jest do niej dostęp po podniesieniu maski.
• Naprawa: Cewki gaszenia to elementy nierozbieralne i zalane żywicą, dlatego nie można ich naprawić - wymagają wymiany.
• Silniki Common Rail: W nowoczesnych silnikach Common Rail gaszenie odbywa się elektronicznie - komputer (ECU) po prostu przestaje wysyłać sygnały otwarcia do wtryskiwaczy, więc nie posiadają one fizycznej cewki gaszenia.

Inne elektryczne aspekty:

• Czujnik ciśnienia oleju: Jak wspomniano, w przypadku silnika Perkins, zapalająca się kontrolka oleju tuż przed zgaśnięciem silnika, a następnie jego działanie po odłączeniu czujnika, sugeruje problem z samym czujnikiem lub układem smarowania.
• Elektrozawór: Warto zainteresować się elektrozaworem w pompie lub na zasilaniu paliwa, który gasi silnik.
• Maszyny LPG: W wózkach widłowych z silnikami Perkins przerobionymi na LPG, problem z zapłonem, gdzie silnik gaśnie po poruszeniu układu zapłonowego (np. puszki z systemem mikroprocesorowym), wskazuje na luźne połączenie lub uszkodzenie w układzie elektrycznym zapłonu.

Problemy Mechaniczne i Ustawienia

• Przegrzewanie się maszyny: Maksymalna eksploatacja maszyny w trudnym terenie może prowadzić do przegrzania. Przegrzewanie może być powiązane z nieprawidłowo ustawionym wyprzedzeniem zapłonu, gdzie silnik "pali od strzała", ale po krótkim czasie przegrzewa się i gaśnie.
• Uszkodzone wtryskiwacze: Mimo że pompa i wtryskiwacze mogły być robione niedawno, ich stan ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej pracy silnika.
• Spadek ciśnienia oleju: W silniku Perkins 3-cylindrowym, spadek ciśnienia oleju może być przyczyną gaśnięcia.

Szczegółowe Scenariusze i Diagnostyka

Problem z ładowarką teleskopową JCB 532, która po uruchomieniu pracuje bez problemu na wolnych obrotach, ale podczas pracy łyżką przednią po około 2 minutach silnik gwałtownie gaśnie, a następnie można go zapalić po 10-15 minutach przerwy, jest złożony. Objawy te bywają poprzedzone sytuacją podobną do braku paliwa. Co ciekawe, przy pracy tylną łyżką koparka nie gaśnie, a podczas jazdy na odcinku 10 km potrafiła zgasnąć 8 razy. W tym przypadku pompa wstępnego ciśnienia i zawór ESOS były nowe, a instalacja sprawdzona pod kątem wycieków. Należy zastanowić się, czy coś nie było ruszane z pompą bezpośrednio przed wystąpieniem usterki.

Podsumowując, niezależnie od tego, czy problem dotyczy silnika Perkins czy maszyny JCB, kluczowe jest systematyczne podejście do diagnostyki, począwszy od najprostszych przyczyn związanych z układem paliwowym, aż po bardziej złożone kwestie elektryczne i mechaniczne.

Dostępność Danych Diagnostycznych

W przypadku maszyn JCB, istnieje możliwość sczytywania błędów z komputera, podobnie jak w samochodach osobowych. Dostęp do tych danych może znacząco przyspieszyć diagnozę problemu.

tags: #perkins #jcb #gasnie #silnik