Przejazd ciągnika rolniczego po drodze gruntowej, a następnie wjazd na drogę publiczną, może pozostawić ślady błota i ziemi, które stanowią potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Problem ten budzi wiele kontrowersji i dyskusji, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności rolników za utrzymanie czystości dróg.
Przypadek wypadku drogowego z udziałem ciągnika i motocykla
W dniu 1 października 2017 roku doszło do tragicznego wypadku drogowego w miejscowości W. na drodze krajowej (...), na 87,8 kilometrze. Słupek heksametryczny wskazujący na tę wartość podczas oględzin miejsca zdarzenia przyjęto za stały punkt odniesienia.
Okoliczności zdarzenia
Pokrzywdzony B. M., wspólnie z kolegami T. S. (1) i P. O., udali się motocyklami na zlot motocyklistów. Po zakończonej mszy, przed godziną 15:00, postanowili wracać do S., jadąc drogą krajową (...) z B. w kierunku P. „rozciągnięci” na odcinku około 400 metrów. Pierwszy jechał B. M., za nim T. S. (1) w odległości 100-200 metrów, a następnie P. O. w podobnej odległości. Przed B. M. jechał inny uczestnik zlotu.
Oskarżony K. K. (1) przed godziną 15:00 postanowił udać się na swoje pole. W tym celu wsiadł do ciągnika rolniczego marki N. (...), do którego załączona była przyczepka jednoosiowa typu (...), na której znajdowały się worki ze zbożem. Oskarżony dojechał drogą gruntową ze swojego miejsca zamieszkania do drogi krajowej (...), w którą zamierzał skręcić w lewo. Przy dojeździe do drogi zatrzymał swój pojazd i przepuścił nadjeżdżający z prawej strony z dużą prędkością motocykl.
W tym czasie od strony P. nadjeżdżał samochód osobowy, którego kierującym był S. S. (1), z pasażerem P. G. (1). Po minięciu miejscowości (...), mężczyźni zbliżali się do kolejnej miejscowości, tj. W., gdzie ukształtowanie drogi (...) powodowało, iż znajdowali się na szczycie niewielkiego wzniesienia.
Przebieg wypadku
Ciągnik oskarżonego K. K. (1) rozpoczął wjazd na drogę (...). W tym czasie motocykl pokrzywdzonego znajdował się w odległości 345-360 metrów od wjazdu i poruszał się z prędkością około 171-177 km/h. Mimo, że kierujący motocyklem mógł znajdować się w polu widzenia oskarżonego, to ocena jego prędkości i odległości motocykla była znacznie utrudniona.
Ciągnik oskarżonego wraz z przyczepką wjechał na drogę (...), na jej prawy pas (patrząc w kierunku P.) i zdążył pokonać odcinek około 10 metrów od wjazdu na skrzyżowanie. Na widok ciągnika pokrzywdzony podjął manewr hamowania motocykla i zdołał zredukować jego prędkość do około 88-94 km/h. Pomimo tego manewru nie udało mu się uniknąć zderzenia i motocykl uderzył w prawe koło przyczepki jednoosiowej. Na skutek uderzenia B. M. spadł z motocykla, przeleciał przez przyczepkę, łamiąc jej burty oraz elementy metalowe, i upadł na jezdnię obok lewego tylnego koła ciągnika rolniczego.
Na skutek uderzenia worki z ziarnem wiezione na przyczepce „wybuchły”, zaś znajdujące się w nim ziarno rozsypało się. Motocykl pokrzywdzonego po uderzeniu odrzuciło do prawego przydrożnego rowu, tam też znalazł się kask ochronny B. M.
Ujawnione ślady na miejscu zdarzenia
- W odległości 60,4 metra od miejsca zdarzenia, na szerokości 3,4 metra i długości 8,7 metra, ujawniono plamę koloru czarnego.
- W odległości 61,5 metra od miejsca zdarzenia, na prawym pasie jezdni, ujawniono przerywane ślady żłobienia, pokryte częściowo rozrzuconymi ziarnami zboża. Ślady te biegły na długości 8,2 metra.
- W odległości 62,6 metra od miejsca zdarzenia, na prawym poboczu oraz w przydrożnym rowie, znajdowały się plastikowe elementy motocykla, rozrzucone na długości 6 metrów i szerokości 5,8 metra.
- Trzy metry dalej, na prawym pasie jezdni, stał zestaw pojazdów, na który składał się ciągnik rolniczy marki N. (...) nr rej. (...) z przyczepą typu (...). Ciągnik stał na kołach z przodem zwróconym w kierunku wschodnim, równolegle do krawędzi drogi (...), zaś przyczepa pod skosem z lewym przednim narożnikiem oddalonym o 3,2 metra od południowej krawędzi drogi (...), zaś prawym przednim narożnikiem oddalonym o 2 metry od tej krawędzi.
- W odległości 66,4 metra od miejsca zdarzenia, w prawym przydrożnym rowie, znajdował się motocykl marki B. o nr rej. (...), leżący na prawym boku przodem skierowany w kierunku północnym w odległości 4 metrów od południowej krawędzi drogi (...).
- W odległości 62,8 metra od miejsca zdarzenia i 5,8 metra od południowej krawędzi drogi (...), ujawniono kask motocyklowy.
- Wjazd z drogi podporządkowanej, którą poruszał się ciągnik rolniczy oskarżonego, znajduje się w odległości 50 metrów od miejsca zdarzenia z lewej strony drogi (...).
Uszkodzenia pojazdów i obrażenia ofiary
Ciągnik rolniczy marki N. (...) nr rej. (...) nie miał widocznych uszkodzeń. Natomiast przyczepka jednoosiowa, o wymiarach 260 cm x 180 cm i kołach o wymiarach 650/R16/180, nie posiadała urządzeń oświetleniowych. Uszkodzony był prawy bok przyczepki, tj. dyszel, przekrzywiony do przodu i częściowo wyrwany element zabezpieczający przemieszczanie się ładunku (burta przednia), rozcięta opona prawa z wgniecioną obręczą koła. Ładunek przyczepki składał się z 11 worków ziarna po 25 kilogramów każdy.
Na skutek zdarzenia drogowego u pokrzywdzonego B. M. stwierdzono m.in. uraz wielonarządowy, rozejście spojenia łonowego z niestabilnością miednicy i krwiakiem miednicy mniejszej, złamanie kręgosłupa szyjnego. Pokrzywdzony B. M. zmarł w dniu 25 listopada 2017 roku o godz. 14:40. Przyczyną śmierci stały się obrażenia wielonarządowe, w szczególności śródmózgowe oraz kręgosłupa szyjnego z uciskiem na rdzeń kręgowy i następowym porażeniem kończyn dolnych, powikłane obustronnym zlewnym odoskrzelowym zapaleniem płuc oraz narastającą niewydolnością oddechowo-krążeniową.
Obowiązki rolników a bezpieczeństwo na drogach
Zanieczyszczenia dróg publicznych błotem i ziemią przez pojazdy rolnicze są częstym problemem. Wielu rolników uważa, że sprzątanie dróg jest ich obowiązkiem, jednak w praktyce bywa z tym różnie. Często pojawiają się głosy, że "rolnicy tylko brudzą", a inni użytkownicy dróg, tacy jak kierowcy pojazdów terenowych (off-road), również przyczyniają się do zanieczyszczenia. Istnieje powszechne przekonanie, że każdy, kto nabrudził na drodze, powinien to posprzątać, niezależnie od wykonywanego zawodu.
Sprzątanie dróg po przejeździe maszyn rolniczych
Wielu rolników podchodzi do kwestii sprzątania dróg bardzo poważnie. Niektórzy z nich wskazują, że wystarczy przejechać kilka metrów po asfalcie, zjechać na pobocze i posprzątać to, co spadło z opon. Wskazują, że to kwestia kultury i odpowiedzialności za bezpieczeństwo wszystkich użytkowników drogi. W wielu społecznościach wiejskich mentalność w tej kwestii się zmienia, zwłaszcza po tragicznych wypadkach spowodowanych błotem na drodze.
Inni rolnicy bronią się, twierdząc, że czasem deszcz zaskakuje ich na polu i nie mogą czekać, aż wszystko obsechnie. Podkreślają również, że często to właśnie rolnicy dobrowolnie oddają część swoich pól na budowę dróg, aby poprawić dojazd, a później spotykają się z pretensjami.
Odpowiedzialność za wypadki
Kwestia odpowiedzialności za wypadki spowodowane zanieczyszczeniem dróg jest kluczowa. Rolnicy, którzy nie sprzątają po sobie, ryzykują konsekwencje prawne w przypadku wypadków. Zdrowie i bezpieczeństwo innych użytkowników drogi powinno być priorytetem, a nie tylko własny zysk. Mandat za zanieczyszczenie drogi to jedno, ale odpowiedzialność za czyjeś zdrowie lub życie to zupełnie inna sprawa. Jeśli przez lenistwo i brudactwo dojdzie do wypadku, odpowiedzialność ponoszą ci, którzy zanieczyścili drogę.
Aspekt fizyczny - wózek w rezonansie na drodze gruntowej
Po drodze gruntowej przejechał ciągnik, pozostawiając ślady w postaci wgłębień w odległości 30 cm od siebie. Przez tę drogę przejechał wózek o ciężarze 100 N, mający dwa resory, z których każdy ugina się o 2 cm pod wpływem siły 10 N.
Jeśli wózek wpadł w rezonans, oznacza to, że napotkał kolejne wgłębienia w odstępach czasu równych okresowi drgań własnych wózka. Resory wózka tworzą układ równoległych sprężyn, stąd wynika, że \(k = 2k_0\), gdzie \(k_0\) jest współczynnikiem sprężystości pojedynczego resora.
Współczynnik sprężystości pojedynczego resora można obliczyć jako: \(\displaystyle{k_0 = \frac{F_0}{x_0} }\), gdzie \(F_0\) to siła, a \(x_0\) to ugięcie.Masa wózka wynosi \(\displaystyle{m=\frac{P}{g} }\), gdzie \(P\) to ciężar, a \(g\) to przyspieszenie ziemskie.
Jeśli wózek jechał ze stałą prędkością \(v\), to kolejne wgłębienia, odległe o \(l\), będzie napotykać w odcinku czasu równych \(l/v\).
tags: #po #drodze #gruntowej #przejechal #ciagnik #pozostawiac