Pojazdy asenizacyjne: budowa, zastosowanie i specyfikacja

Pojazd asenizacyjny to specjalistyczny pojazd ciężarowy przeznaczony do wywozu nieczystości ciekłych, takich jak fekalia i ścieki, bezpośrednio z szamb bezodpływowych do punktów zlewnych. Popularnie nazywane są one szambowozami, pszczółkami lub szambiarkami. W zależności od zastosowanego wyposażenia, pojazdy te mogą być również wykorzystywane do usuwania awarii w sieciach kanalizacyjnych, na przykład do udrażniania rur kanalizacyjnych.

Asenizacja jest niezbędna w miejscowościach pozbawionych sieci kanalizacyjnej lub w przypadku awarii istniejącej infrastruktury. Podstawą działania pojazdu asenizacyjnego jest zasysanie nieczystości do jego zbiornika za pomocą podciśnienia wytwarzanego przez kompresor. Proces ten odbywa się za pomocą elastycznego przewodu ssawno-spustowego zakończonego szybkozłączem. Średnica przewodu ssawnego, zazwyczaj około 110 mm, pozwala na zasysanie również frakcji stałych zawartych w nieczystościach. Opróżnianie cysterny następuje pod wpływem nadciśnienia generowanego przez pompę lub grawitacyjnie, dzięki pochyłemu ustawieniu zbiornika na podwoziu.

Schemat działania pojazdu asenizacyjnego: zasysanie i opróżnianie zbiornika

Budowa i wyposażenie pojazdu asenizacyjnego

Pojazdy asenizacyjne składają się z podwozia samochodu ciężarowego oraz specjalistycznej zabudowy. Podwozia mogą pochodzić od renomowanych producentów, takich jak MAN, DAF, Volvo, Mercedes, Scania czy Renault. Nowoczesne pojazdy, takie jak oferowany model Volvo FE 6x2 z 2016 roku, spełniają normę emisji spalin EURO 6 i są napędzane silnikiem diesla o mocy 210 kW.

Cechy podwozia:

  • Dopuszczalna masa całkowita (DMC) do 26000 kg.
  • Zawieszenie pneumatyczne osi tylnej i mechaniczne osi przedniej.
  • Ogranicznik prędkości do 90 km/h.
  • Hamulce tarczowe.
  • Opony w rozmiarze 315/70R 22,5.
  • Blokada mostu.
  • Trzecia oś skrętna, wleczona.

Specyfikacja zabudowy:

Zabudowy pojazdów asenizacyjnych, takie jak całkowicie nowa zabudowa o pojemności 16000 litrów z 2025 roku, obejmują:

  • Zbiornik: cylindryczny, wykonany z blachy stalowej o grubości 6 mm, wzmocniony pierścieniami zewnętrznymi. Zbiornik jest ustawiony pod kątem 4-5 stopni, co ułatwia opróżnianie. Wyposażony jest w dwie przegrody wewnętrzne zwiększające stabilność.
  • Kompresor: ssąco-tłoczący z napędem mechanicznym, produkowany w 2025 roku. Zapewnia głębokość zasysania do 8 metrów od poziomu jezdni.
  • Dennica tylna: otwierana i ryglowana ręcznie, wyposażona w przyłącze oraz zasuwę z zaworem pływakowym.
  • Wskaźnik poziomu: płynowskaz w przedniej części zbiornika, wykonany z poliwęglanu i wyskalowany.
  • Wyposażenie dodatkowe: manowakuometr, wychwytacz oleju smarującego, tłumik hałasu, ergonomiczna obsługa beczki przez jedną osobę, maksymalne ciśnienie robocze 0,5 bar.
  • Systemy bezpieczeństwa: lampa sygnalizacyjna typu kogut w tylnej części zbiornika oraz lampa halogenowa do oświetlania miejsca pracy.
Zbiornik pojazdu asenizacyjnego z widocznymi przegrodami i dennica

Systemy i opcje dodatkowe w pojazdach asenizacyjnych

Nowoczesne pojazdy asenizacyjne oferują szereg rozwiązań zwiększających ich funkcjonalność i komfort pracy operatora:

  • Podnośnik: solidny, wbudowany podnośnik umożliwia montaż różnego osprzętu, w tym najszerszych elementów do nawożenia.
  • Sterowanie hydrauliczne kompresorem: opcjonalna funkcja ułatwiająca sterowanie kompresorem, szczególnie w połączeniu z urządzeniami takimi jak ramię czy wysięgnik.
  • Mieszadło hydrauliczne: służy do mieszania gnojowicy w zbiorniku, działając jak mikser.
  • Hydrauliczna centrala rozdzielcza: wyposażona w elektrozawory umieszczone na jednolitej podstawie, chronione przed czynnikami zewnętrznymi. Zapewnia odpowiednią wydajność dla wielu funkcji hydraulicznych pojazdu.
  • Ramię ssawne: dostępne w średnicach 6” lub 8", zapewnia dobrą wydajność pompowania. Może być montowane po lewej lub prawej stronie pojazdu. Wyposażone w siłownik dwustronnego działania umożliwiający podnoszenie i opuszczanie z kabiny ciągnika.

Pojazdy typu GAMVAC

Pojazdy typu GAMVAC są specjalnie zaprojektowane do odsysania i transportu nieczystości płynnych oraz innych zastosowań wymagających podciśnieniowego załadunku. Kluczowe cechy tych pojazdów to:

  • Załadunek i opróżnianie: załadunek odbywa się przez króciec ssąco-spustowy. Opróżnianie zbiornika może być realizowane ciśnieniowo za pomocą zaworu czterodrogowego lub przez wywrot zbiornika.
  • Materiały wykonania: dostępne wersje ze zbiornikiem ze stali węglowej lub kwasoodpornej.
  • Konstrukcja zbiornika: cylindryczny zbiornik osadzony na ramie pośredniej, montowany na podwoziach czołowych producentów.
  • Wyposażenie dodatkowe: rynny boczne otwarte na składowanie węży ssawnych, opcjonalne zamykane na klucz szafki i skrzynki boczne. Standardowo wyposażone w skrzynki narzędziowe zamykane na klucz.
  • Dennice: w zależności od potrzeb klienta, pojazd może być wyposażony w dennicę stałą (z włazem inspekcyjnym DN600) lub otwieraną (hydraulicznie lub z włazem inspekcyjnym DN600). Na dennicy znajdują się króciec ssąco-spustowy, króciec dopełniający oraz wskaźnik pływakowy.
  • Systemy bezpieczeństwa: wielostopniowy układ zabezpieczający kompresor przed zalaniem. Zbiornik wyposażony jest w zawór bezpieczeństwa ustawiony na ciśnienie graniczne 0,05 MPa, zgodnie z wymogami UDT.
  • Kompresor: wydajny i mocny kompresor napędzany hydraulicznie jest kluczowym elementem systemu.
  • Powłoka lakiernicza: spełnia surowe wymogi antykorozyjne, zapewniając trwałość i estetyczny wygląd. Kolor zabudowy można dobrać z palety RAL.
  • Panel kontrolny: intuicyjna obsługa wszystkich systemów zabudowy, z możliwością sterowania radiowego.
  • Opcje dodatkowe: tylna kamera najazdowa, sterowanie radiowe, system pomiaru ścieków, system GPS, pompa szlamowa oraz inżektor ssawny ze stali kwasoodpornej.

15 Next Level Truck Innovations You Must See!

Wymagania prawne i techniczne dotyczące pojazdów asenizacyjnych

Postępowanie z nieczystościami ciekłymi musi być zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Pojazdy asenizacyjne muszą spełniać wymagania określone w przepisach dotyczących warunków technicznych pojazdów.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r., pojazdy asenizacyjne powinny być wyposażone w:

  • Pływakowy zawór regulacyjny.
  • Odstojnik.
  • Zawór czterodrożny.
  • Zawór bezpieczeństwa zabezpieczający przed nadmiernym wzrostem ciśnienia w zbiorniku.
  • Zawór zwrotny i dolnego ssania.
  • Zestaw węży ssawnych i elastycznych.
  • Manowakuometr.
  • Wskaźnik płynu ze skalą do określenia ilości pobranych ścieków.

Pojazdy asenizacyjne muszą posiadać szczelną instalację i zbiornik, a także sprawny układ sterowania systemem napełniania i opróżniania zbiornika. Zbiornik nie może być napełniany nieczystościami zawierającymi:

  • Odpady stałe i płynne niemieszające się z wodą.
  • Substancje palne i wybuchowe, których punkt zapłonu jest poniżej 85°C.
  • Substancje żrące i toksyczne.
Infografika przedstawiająca elementy obowiązkowego wyposażenia pojazdu asenizacyjnego

Używane pojazdy asenizacyjne i oferta serwisowa

Na rynku dostępne są również używane pojazdy asenizacyjne, często pochodzące z sieci dealerskich renomowanych producentów. Takie pojazdy, jak te oferowane przez dystrybutorów pojazdów Mercedes-Benz, są zazwyczaj sprawne technicznie, po przeglądzie w autoryzowanych stacjach obsługi i mogą być objęte gwarancją.

Do oferowanych pojazdów często dołączona jest kompleksowa obsługa, obejmująca:

  • Obsługę finansową: preferencyjny leasing, kredyt, ubezpieczenie, z możliwością wpłaty początkowej od 0%.
  • Obsługę serwisową: pełny serwis, w tym wydłużony okres gwarancyjny.
  • Wynajem: krótko- i długoterminowy wynajem pojazdów w różnych konfiguracjach.

tags: #pojazd #asenizacyjny #dennica