Agregat uprawowy to wszechstronna maszyna rolnicza, łącząca w sobie funkcje głębokiej uprawy, mieszania gleby oraz jej wyrównywania w jednym przejeździe roboczym. Rynek oferuje szeroki wachlarz tych urządzeń, dostosowanych do różnorodnych potrzeb gospodarstw rolnych. Wśród nich wyróżniają się modele zębowe, które charakteryzują się specyficzną budową i wymagają odpowiedniej konserwacji, zwłaszcza w okresie posezonowym.
Typy i budowa agregatów uprawowych zębowych
Agregaty do uprawy głębokiej i mieszania gleby
Producent Nardi wyposażył agregat Fast 300+DSH/RF w dwa rzędy łap z zębami, które umożliwiają pracę na maksymalnej głębokości roboczej 25 lub 45 cm. Zęby te są wyposażone w boczne podcinacze i ustawione pod kątem siedmiu stopni w stosunku do pionu, a także zamontowane na dwóch belkach. Duży prześwit wynoszący 80 cm zapewnia wysoką przepustowość agregatu.
Za częścią łapową agregat ten posiada talerze o średnicy 610 mm, zamontowane również na dwóch belkach co 44 cm. Agregat Nardi Fast 300+DSH/RF może być wyposażony w nakładki elementów roboczych wykonane z węglików spiekanych, z szybkim, beznarzędziowym systemem mocowania. Agregat jest zawieszany na tylnym TUZ ciągnika i może pracować z różnymi wałami. Producent określił zapotrzebowanie na moc 3-metrowego agregatu na około 200 KM.
Agregaty uprawowo-siewne zębowe Hercules
Agregaty uprawowo-siewne zębowe Hercules przeznaczone są do jednoczesnego doprawiania gleby i siewu. Maszyny te mogą być wykorzystane do przedsiewnego doprawiania gleby po orce siewnej lub przedzimowej. Wyposażone są w uniwersalną ramę nośną, na której mocowany jest 2- lub 3-rzędowy kultywator oraz wał ugniatający. Kultywator 2-rzędowy posiada zęby proste, natomiast 3-rzędowy zęby sprężynowe. Zęby są zakończone wymienną redliczką, a głębokość pracy agregatu ustalana jest poprzez regulację wału doprawiającego w zakresie do 120 mm.
Maszyna wyposażona jest również w hydrauliczny sprzęg (dwa siłowniki) dla siewnika z II i III kat. zawieszenia.
Przygotowanie maszyn uprawowych na okres zimowy
Zabezpieczenie maszyn na zime! Co jest naszym obowiazkiem przed nadejsciem ziemy! Film nie jest mój
Po intensywnym sezonie i zebraniu plonów, gdy prace polowe zostały zakończone, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie maszyn uprawowych na czas zimy. Pozwala to na uniknięcie kosztownych napraw i przedłużenie żywotności sprzętu.
Czyszczenie
Elementy robocze maszyn uprawowych, takie jak zęby, talerze, lemiesze, są szczególnie narażone na korozję, gdyż pracują z agresywnym materiałem - wilgotną lub suchą glebą. Większość rolników regularnie oczyszcza sprzęt z resztek pożniwnych po każdym użyciu, ale przed zimą należy podejść do tego zadania ze szczególną uwagą.
- Mechaniczne oczyszczenie: Należy zacząć od usunięcia błota, starego smaru i pozostałości roślin. W przypadku niektórych części może okazać się konieczne zdemontowanie obudowy, aby dotrzeć do wszystkich zakamarków.
- Mycie: Następnie maszynę należy dokładnie umyć wodą. Myjka wysokociśnieniowa będzie skuteczniejszym rozwiązaniem, ponieważ dokładniej wypłucze pozostałości materii organicznej ze wszelkich łączeń i tulei. Można użyć wody letniej (ok. 20°C) lub gorącej, a także sięgnąć po środki chemiczne.
- Suszenie: Po myciu należy dokładnie wysuszyć i wytrzeć maszynę. Nawet niewielka ilość wody i błota pozostawiona w zbiornikach, zagłębieniach i łączeniach przyspiesza powstawanie ognisk korozyjnych.
Zabezpieczenie antykorozyjne
Kolejnym krokiem jest wizualne określenie stanu maszyny, przede wszystkim pod kątem oznak korozji. Jej pierwszy stopień widoczny jest na farbie w postaci bąbli czy pęknięć. To sygnał, że proces utleniania już się rozpoczął, ale rdza jeszcze nie wniknęła w metal. Jest to ostatni dzwonek na zabezpieczenie powłoki lakierniczej. Wówczas wystarczy usunąć odpryski, odtłuścić powierzchnię oraz nanieść nowe powłoki antykorozyjne i malarskie. Na dalszych etapach korozji rdza dosłownie zżera metal, a naprawa wymaga głębszej ingerencji w blachę, co pociągnie za sobą dodatkowe koszty.
Oprócz pomalowania, powierzchnie metalowe należy zabezpieczyć poprzez nałożenie preparatów ochrony tymczasowej, dostępnych są specjalistyczne preparaty i woski. Utrudni to osadzanie się wilgoci z powietrza i jej wnikanie głębiej. Do tego celu sprawdzi się również nowy smar, a nawet olej roślinny, który należy rozprowadzić po wszystkich wymienionych w instrukcji miejscach.
Smaru nie należy oszczędzać, szczególnie w przypadku łożysk i wszystkich elementów, w których zachodzi tarcie (tuleje, osie, wały, a także śruby). Nasmarowania wymagają również tłoczyska siłowników w układzie hydraulicznym. Zima to także dobry moment na sprawdzenie właściwości płynów w tym układzie, ich wymianę lub uzupełnienie, ewentualnie upuszczenie wody z przewodów pneumatycznych.
Przechowywanie maszyn rolniczych
Najlepiej, gdyby cały park technologiczny miał swój garaż, ponieważ wilgotność powietrza powyżej 60% bardzo przyspiesza korodowanie. Jeśli nie dysponuje się pomieszczeniem, w którym można trzymać maszyny, lepiej sprawdzi się wiata niż plandeka. Co prawda przykrywając urządzenie odgradza się je od wilgoci i opadów, jednak szczególnie w słoneczne dni woda z podłoża będzie parować bez możliwości ujścia i będzie osadzać się na sprzęcie.
W przypadku wiaty ważne jest, aby maszyna została ustawiona wyżej niż podłoże, co ochroni ją od wody i śniegu. Opony najlepiej przechowywać w suchym miejscu, o stałej temperaturze, daleko od źródeł ciepła, ponieważ guma nie lubi spoczynku, zimy i słońca. Jeśli nie ma takiej możliwości, można odciążyć koła, ustawiając maszynę na kobyłkach lub innych podporach. Wówczas wystarczy obniżyć w nich ciśnienie do 70-80%. Jeśli i to nie wchodzi w grę, ciśnienie należy zwiększyć o 0,5 bara, a same opony zabezpieczyć przed słońcem i innymi czynnikami atmosferycznymi, przykrywając je lub nakładając na nie pokrowce. Ważne jest, aby maszyny rolnicze wyposażone w cylindry hydrauliczne przechowywać w pozycji zamkniętej. Jeśli muszą być w pozycji rozłożonej, należy je zabezpieczyć przeznaczonym do tego smarem.
Przegląd i usuwanie awarii
Zaraz po czyszczeniu, a nawet w czasie schnięcia lub wycierania, należy jeszcze dokładniej obejrzeć maszynę. Z kartką w ręce można zanotować wszystkie elementy czekające na wymianę lub serwis. Warto przyjrzeć się również łożyskom, ponieważ w wyniku pracy na ciężkich glebach mogą być zniszczone. Koniecznie należy sprawdzać wszystkie połączenia śrubowe, stan sworzni maszyny, ich zabezpieczenia oraz spawy. Zima to dobry czas na serwis.
Warto wspomnieć o dodatkowej ochronie maszyn, czyli… psach i kotach. Nie zagrażają one maszynom uprawnym, a nawet są wskazane podczas ich przechowywania w okresie zimowym, stanowiąc skuteczną ochronę przed kunami, łasicami czy innymi gryzoniami lubiącymi przegryzać kable i gumowe elementy. Jeśli nie chce się trzymać w gospodarstwie naturalnych wrogów gryzoni, w celu ich odstraszenia można pozostawić w pobliżu maszyn kostkę do WC o silnym, chemicznym zapachu.
Podsumowanie korzyści z konserwacji
Konserwacja sprzętu uprawowego w okresie jesienno-zimowym i jego serwis zajmują sporo czasu i wiążą się z kosztami. Mimo że współczesne maszyny wykonane w najnowszych technologiach są bardzo dobrze zabezpieczone przed korozją, niektórzy twierdzą, że psują się one dwa razy szybciej, gdy stoją, niż gdy pracują. Szczególnie dotyczy to elementów gumowych. Warto więc zdobyć się na dodatkowy wysiłek i jak najszybciej po zakończeniu prac polowych właściwie przygotować maszynę na postój w okresie zimowym.
Dokładne oczyszczenie maszyn z wszelkich pozostałości roślin, gleby, oleju i innych zanieczyszczeń za pomocą szczotek, węża ciśnieniowego lub sprężonego powietrza jest kluczowe. Należy upewnić się, że wszystkie łożyska, elementy ruchome i punkty smarowania są odpowiednio naoliwione. Ważna jest również ogólna konserwacja maszyny, w tym sprawdzenie i naprawa wszelkich uszkodzonych lub zużytych części. Aby zapobiec korozji, metalowe części maszyn należy pokryć warstwą oleju lub specjalnym środkiem antykorozyjnym oraz sprawdzić stan lakieru i ewentualnie go poprawić.
Maszyny uprawowe powinny być przechowywane w suchym i zabezpieczonym miejscu, najlepiej w pomieszczeniu lub na zadaszonym stanowisku. Chroniąc urządzenia przed wilgocią i mrozem, uniknie się poważnych uszkodzeń. Warto zabezpieczyć maszyny przed gryzoniami, które mogą uszkodzić przewody elektryczne, węże i inne części, używając pułapek lub specjalnych środków odstraszających. Zachowanie dokładnej dokumentacji dotyczącej konserwacji i napraw maszyn pomoże w monitorowaniu stanu technicznego i planowaniu ewentualnych przeglądów przed sezonem wiosennym.