Ładowacz czołowy, odpowiednio dopasowany do ciągnika, stanowi nieocenione narzędzie w każdym gospodarstwie rolnym. Oparcie ładowacza czołowego na właściwym ciągniku to połowa sukcesu, natomiast drugą musi zapewnić samo urządzenie. W nowoczesnym rolnictwie czas to pieniądz - dosłownie. Każda minuta spędzona na załadunku nawozów, obornika czy płodów rolnych to potencjalna strata plonów, paliwa i cierpliwości. Dlatego rolnicy coraz częściej stawiają na inteligentne rozwiązania technologiczne, które pozwalają zyskać nie tylko wydajność, ale też wygodę.
Ładowacz czołowy to urządzenie montowane bezpośrednio do ramy ciągnika rolniczego. Dzięki niemu możliwe jest szybkie, precyzyjne i bezpieczne przemieszczanie szerokiej gamy materiałów - od sypkich, takich jak piasek czy żwir, przez organiczne, jak obornik czy wapno, aż po produkty rolnicze, np. ziemniaki, ziarno czy bele siana. Dzięki możliwości szybkiej wymiany osprzętu - łyżki, chwytaki, widły - ładowacz czołowy staje się uniwersalnym narzędziem wielozadaniowym, które z powodzeniem może zastąpić kilka innych maszyn.
Kluczowe aspekty wyboru ładowacza czołowego
Przy wyborze ładowacza czołowego należy w pierwszej kolejności określić wymagany udźwig i wysokość podnoszenia, które są ściśle powiązane z wielkością ciągnika, z jakim ma współpracować ładowacz. Urządzenia przeznaczone do ciągników o mocy 80-90 KM są w stanie podnosić maksymalnie 1,5-2 t i unieść ładunek na wysokość 3,5-4 m.
Udźwig i wysokość podnoszenia
Wspomniany udźwig i wysokość podnoszenia mierzone są zwykle w punkcie obrotu osprzętu. Dlatego, przykładowo, teoretyczna wysokość podnoszenia ładowacza wynosząca 3,7 m nie oznacza, że takim narzędziem można swobodnie załadować np. wysoką przyczepę. Z praktycznego punktu widzenia kluczowe znaczenie ma wysokość przeładunkowa, czyli wysokość, na jakiej znajduje się najniższy punkt narzędzia przy jego poziomym ustawieniu. Pozwala ona ocenić, czy ładowacz będzie w stanie załadować np. posiadany rozrzutnik obornika - czy widły ładowacza zmieszczą się nad jego burtą. Na różnicę wysokości podnoszenia do punktu obrotu i wysokości przeładunkowej wpływa zastosowane narzędzie - zwykle różnica pomiędzy tymi dwoma sposobami mierzenia przekracza 20 cm na niekorzyść wysokości przeładunkowej.
Warto pamiętać, że wartość podawana przez producentów określa poziom mierzony do punktu obrotu oprzyrządowania, zmienia się ona prawie o metr w przypadku wysokości wyładunkowej - z maksymalnie odchylonym w dół oprzyrządowaniem. Jest to bardzo ważne przy korzystaniu na przykład z wysokich rozrzutników obornika czy przyczep, dlatego należy poświęcić wysokości szczególną uwagę.
Mniej ważny wydaje się być udźwig, jakim cechuje się urządzenie, ponieważ w rolnictwie raczej nie jest on w pełni wykorzystywany. Najczęściej przewożone ładunki nawet nie zbliżają się wagą do możliwości udźwigu urządzeń.
Rodzaje poziomowania narzędzi
Jedną z podstawowych różnic konstrukcyjnych między ładowaczami jest sposób poziomowania narzędzi. Najprostszym rozwiązaniem jest brak automatycznego poziomowania osprzętu (NSL), a korektę jego nachylenia wykonuje traktorzysta przy pomocy siłownika hydraulicznego. Brak poziomowania pozwala obniżyć koszty i masę ładowacza oraz poprawia widoczność, dzięki pozbawieniu wysięgnika wystających elementów. Takie rozwiązanie sprawdza się przy przeładunku materiałów sypkich.
Dlatego nowoczesne ładowacze są wyposażone w układ prostowodowy, który zapewnia podczas pracy utrzymanie narzędzi roboczych w poziomie. Istnieją dwa rozwiązania:
- Mechaniczne poziomowanie (MSL): Najprostsze i najczęściej stosowane, oparte na zasadzie równoległoboku. W przypadku systemu mechanicznego narzędzie jest prowadzone z dokładnością do 5 stopni.
- Hydrauliczne poziomowanie (HSL): Zapewnia dokładniejsze poziomowanie i lepszą widoczność niż przy zastosowaniu prostowodów (brak elementów nabudowanych na ramie). To rozwiązanie jest zalecane przy przeładunku palet, gdzie istotna jest duża dokładność utrzymania poziomu ładunku, oraz ułatwia przenoszenie materiałów sypkich przy pomocy szufli.
Wybór rodzaju poziomowania ma również wpływ na możliwości podnoszenia ramion.
Hydraulika i sterowanie
Aktualnie większość ładowaczy wyposażonych jest we własny rozdzielacz, którym operator steruje za pomocą joysticka. Występuje kilka rozwiązań:
- Joystick mechaniczny: Najprostsze rozwiązanie, połączone z rozdzielaczem za pomocą linek (cięgien Bowdena). Jest to rozwiązanie tanie i bezawaryjne.
- Joystick elektroniczny: Dostępny w bardziej zaawansowanych seriach, pozwala na w pełni proporcjonalne podnoszenie i opuszczanie ramion oraz sterowanie narzędziami. Umożliwia także uruchomienie funkcji wytrząsania czy konfigurację czwartej funkcji hydraulicznej.
W wyposażeniu ciągnika bardzo ważny jest również rewers przełączany bez wciskania sprzęgła, który zdecydowanie usprawnia pracę. Hydraulika ładowacza może być podłączana bezpośrednio do magistrali olejowej ciągnika, co pozwala zachować wolne gniazda dla innych maszyn oraz poprawić płynność i szybkość działania ładowacza.
Wyposażenie dodatkowe i funkcje
Wyposażenie poszczególnych modeli ładowaczy czołowych w podstawowych wersjach jest dość podobne. Większe możliwości dopasowania maszyny otwierają się, jeśli zdecydujemy się skorzystać z opcji. Tu prym wiodą firmy zagraniczne, których listy wyposażenia dodatkowego są dość długie, ale oferowane przez nie ładowacze są wyraźnie droższe od produktów krajowych.
Amortyzacja i multizłącza
Urządzenia często są standardowo wyposażone w układ amortyzacji SoftDrive, który pozwala na większą stabilność podczas przejazdów transportowych, a tym samym poprawę komfortu i bezpieczeństwa. Wpływa też pozytywnie na zmniejszenie zużycia podzespołów ciągnika. SHOCK ELIMINATOR - akumulator wypełniony azotem absorbuje wstrząsy i chroni ciągnik, operatora oraz ładowacz czołowy przed przeciążeniami. Wynik to mniej zmęczenia, większa koncentracja i wyższa efektywność przez cały dzień. Do specjalnych zastosowań można po prostu wyłączyć SHOCK ELIMINATOR.
Ładowacze mogą być wyposażone w multizłącze (np. MC4, Faster), które pozwala na szybkie podłączenie wszystkich przewodów hydraulicznych i elektrycznych. Warto również pomyśleć o odciążeniu ciągnika pracującego z ładowaczem i rozważyć zakup np. ładowacza zamocowanego na ramie wsporczej z mechanizmem umożliwiającym szybki demontaż, gdy ładowacz jest niepotrzebny.
Zaawansowane systemy i funkcje
Niektóre ładowacze oferują systemy takie jak Q-companion, który umożliwia realizację szeregu zaawansowanych funkcji. Składa się on z licznych czujników oraz sterownika z wyświetlaczem. Jedną z funkcji systemu jest układ kontroli położenia osprzętu i ładunku, który umożliwia zapamiętanie tego położenia i jego przywołanie w pożądanej chwili - pozwala to na zwiększenie wydajności pracy dzięki wyeliminowaniu ciągłego korygowania ustawienia elementów ładowacza. System Q-companion obejmuje również funkcje ważenia - można go skalibrować i zapisać ustawienia dla 10 rodzajów osprzętu. Dane zebrane podczas pracy można eksportować do pamięci USB lub do smartfona. System przypomina również o konserwacji ładowacza.
Ciekawą opcją jest funkcja RPT (funkcja przywracania położenia), która umożliwia zapamiętanie i automatyczny powrót do danego ustawienia ładowacza. Ułatwia to pracę, która najczęściej składa się z sekwencji powtarzalnych ruchów. Funkcja automatyki kąta narzędzia automatycznie przywraca narzędzie do zapamiętanego kąta. Skoordynowane sterowanie łyżką i chwytakiem - uruchamianie dwóch funkcji. Dzięki funkcji skoordynowanego sterowania łyżką i chwytakiem można przeładowywać większe ilości materiału. Podczas napełniania i opróżniania operator musi niemal jednocześnie obsługiwać nachylenie narzędzia i trzecią funkcję. Dzięki inteligentnej synchronizacji tych dwóch ruchów wystarczy tylko nacisnąć przycisk. Chwytak zamknie się podczas nachylania, a otworzy podczas wychylania.
Bezpieczeństwo i konserwacja
Ze względów bezpieczeństwa ładowacz powinien posiadać zawór hamowania i blokadę położenia ramion w przypadku pęknięcia przewodu hydraulicznego. W ładowaczach John Deere spotkamy także przydatny głównie podczas prac konserwacyjnych zawór odcinający odpływ oleju z siłowników podnoszących, co blokuje je w żądanym położeniu. Blokada ta służy jednak przede wszystkim do wykonania bieżących czynności konserwacyjnych.
Zakładanie i demontowanie ładowacza z ciągnika jest proste dzięki systemowi Lock&Go. Pozwala on na przeprowadzenie tych operacji bez użycia jakichkolwiek narzędzi i bez pozostawiania luźnych elementów. Rekordowo szybka gotowość do działania. Dzięki kombinacji FITLOCK i MACH przy dołączaniu ładowacza czołowego operator musi wyjść z ciągnika tylko raz. Podjeżdża ciągnikiem pod ramiona ładowacza. Gdy system FITLOCK zostanie wstępnie zaryglowany, operator wychodzi, dołącza szybkozłącze i chowa wsporniki pod ramię. To wszystko. Dzięki systemowi szybkozłącza MACH, można dołączać wszystkie przewody hydrauliczne i elektryczne tylko jednym ruchem, również pod ciśnieniem. Wystarczy założyć szybkozłącze na konsolę ciągnika, nacisnąć uchwyt i wszystko jest przyłączone.
Przegląd ofert producentów ładowaczy czołowych
Montaż ładowacza czołowego na Zetor Proxima od A do Z. Część 1/3.
Quicke
W ofercie firmy Quicke znajdziemy dwie serie ładowaczy: profesjonalną - Q oraz półprofesjonalną serię X. Modele Q4S oraz X4S wyposażone są w mechaniczne poziomowanie. Mogą one unieść odpowiednio: 1,99 i 2,17 t, a maksymalna wysokość podnoszenia to: 3,79 i 3,70 m. Oba modele wyposażone są w systemy hydrauliczne własnej konstrukcji, łącznie ze specjalnie stworzonymi na potrzeby ładowaczy czołowych rozdzielaczami hydraulicznymi.
Urządzenia Quicke są standardowo wyposażone w układ amortyzacji SoftDrive, który w przypadku serii X jest aktywowany za pomocą ręcznego zaworu, a w ładowaczach Q - elektrycznie. Ładowacze firmy Quicke mogą być wyposażone w multizłącze MC4 oraz czwartą funkcję hydrauliczną. Ładowacze serii Q mogą być wyposażone w system Q-companion.
Standardem jest joystick z mechanicznym połączeniem z rozdzielaczem za pomocą linek. W serii Q dostępne są także dwie wersje joysticków elektronicznych.
Spaw-Met (Solid)
Produkowane przez firmę Spaw-Met ładowacze Solid wyróżniają się budową ramion w kształcie odwróconej litery „U”, zamkniętych od spodu usztywniającym płaskownikiem. We wgłębieniu ramion od spodu ukryte są przewody hydrauliczne, co zapewnia lepszy design i łatwy dostęp do elementów hydrauliki.
Pod marką Solid dostępnych jest 6 modeli. Najmniejszy z nich, Solid 500 Strong, może pochwalić się udźwigiem blisko 1,5 t i wysokością podnoszenia 3,4 m. Poziomowanie narzędzi realizowane jest przez prostowody w kształcie odwróconej litery „U”. Standardowo ładowacze Solid zasilane są z gniazd hydrauliki zewnętrznej ciągnika, opcjonalnie można je podłączyć bezpośrednio do układu hydraulicznego. Na liście wyposażenia dodatkowego znalazły się także: joystick elektroniczny, układ tłumienia drgań z jednym lub dwoma akumulatorami oraz hydrauliczne ryglowanie osprzętów. Cztery oddzielne złącza hydrauliczne opcjonalnie można zastąpić multizłączem hydraulicznym Faster.
John Deere
Ładowacze John Deere są przeznaczone jedynie do własnych ciągników. Do traktorów z interesującej nas klasy mocy dostępne są 3 modele z serii H. W modelach H240 i H260 istnieje wybór pomiędzy mechanicznym systemem poziomowania MSL a jego całkowitym brakiem (NSL), natomiast w modelu H310 można również zdecydować się na układ poziomowania hydraulicznego HSL.
Udźwig prezentowanych modeli wynosi od nieco ponad 1,6 t do 2,5 t, mierzone w punkcie obrotu łyżki w położeniu 1,5 m nad ziemią. Najwyższa wartość dotyczy modelu H310 NSL, czyli wersji bez poziomowania. Jeśli zdecydujemy się na wersję tego ładowacza z którymkolwiek z systemów utrzymujących stały kąt ustawienia łyżki względem podłoża, to jego udźwig spadnie do 2,1 t. Ładowacz czołowy 603R firmy John Deere przeznaczony do ciągników o mocach 90-115 KM podnosi na wysokość 3,9 m (w punkcie obrotu) i podniesie ciężar 1938 kg mierzone ze standardową łyżką na maksymalnej wysokości podnoszenia (800 mm przed punktem obrotu).
Ciekawą opcją jest funkcja RPT, która umożliwia zapamiętanie i automatyczny powrót do danego ustawienia ładowacza. W ładowaczach John Deere’a spotkamy także zawór odcinający odpływ oleju z siłowników podnoszących, co blokuje je w żądanym położeniu, przydatny podczas prac konserwacyjnych. Bogatszą ofertą wyróżnia się John Deere, którego wszystkie ładowacze serii R oferowane są bez samopoziomowania oraz z samopoziomowaniem mechanicznym lub hydraulicznym, zależnie od potrzeb operatora. By poprawić wygodę i dokładność, ładowacze bez samopoziomowania lub z samopoziomowaniem mechanicznym można wyposażyć w układ ESL, który obejmuje funkcję przywracania położenia (RTP).
Metal-Fach
W ofercie Metal-Fachu znajduje się 5 modeli ładowaczy spełniających nasze kryteria. Mają one udźwig od 1,3 do 2 t oraz wysokość załadunku od 3,43 do 3,98 m. Wszystkie wyposażone są w mechaniczny system poziomowania z profilowanej blachy w kształcie odwróconej litery „U” oraz sterowanie za pomocą mechanicznego joysticka połączonego z rozdzielaczem za pomocą linek. Rozdzielacz jest z kolei podłączony bezpośrednio do ciągnika, dzięki czemu nie zajmuje gniazd hydraulicznych i według producenta zapewnia szybszą pracę ładowacza. Obsługa ładowacza jest zminimalizowana dzięki zastosowaniu samosmarujących tulei łożyskowych.
Modele T241 i T241/1 o udźwigu odpowiednio 1,6 i 1,3 t oraz T248 o udźwigu maksymalnym 2 t pracują przy ciśnieniu roboczym 18 MPa i są standardowo wyposażone w amortyzator antywstrząsowy. W ładowaczach tych zastosowano również upowszechniony wśród producentów sposób poprowadzenia przewodów hydraulicznych we wnętrzu ramienia ładowacza. Rozwiązanie to zapobiega zbieraniu się brudu i zabezpiecza przewody przed uszkodzeniem oraz zwiększa nieco widoczność z kabiny ciągnika. Do realnej poprawy widoczności bardziej przyczynia się jednak niskie umiejscowienie belki środkowej. Modele T229 i T229/1 o udźwigu 1,6 i 1,3 t mają przewody poprowadzone na zewnątrz ramion od strony maski ciągnika.
Sonarol
W ofercie producenta z Narwi dostępne są trzy modele przeznaczone do ciągników o mocy 80-90 KM. Łączy je prosta konstrukcja z poziomowaniem za pomocą prostowodów wykonanych z kwadratowej rurki. Najmniejszy z nich, model ŁC1650, ma udźwig 1,65 t przy stosunkowo wysokiej masie własnej - 670 kg. Model ten jest też przystosowany do pracy przy dość niskim maksymalnym ciśnieniu roboczym 15 MPa, więc dobrze będzie współpracował ze starszymi ciągnikami. Kolejny model - LC3 należy już do nowszej serii i posiada udźwig 1,82 t przy masie własnej 406 kg. Największe możliwości spośród urządzeń przeznaczonych do interesującej nas wielkości ciągników ma jednak LC4 o udźwigu 2,08 t i o imponującej wysokości podnoszenia równej 4,12 m.
Standardem we wszystkich modelach jest sterowanie za pomocą joysticka z trzecią sekcją uruchamianą elektrycznie za pomocą przycisku. W obu modelach LC dopłaty nie wymaga również amortyzacja dwustronna wysięgnika.
Ursus
W ofercie Ursusa znajdują się 3 modele, które moglibyśmy wykorzystać do współpracy z ciągnikami o rozpatrywanej mocy. Tur 4 ma udźwig nominalny 1,2 t (1,5 t udźwig maksymalny), a ładunek może podnieść na wysokość do 3,3 m. Większy od niego Tur 6 sięga do 3,6 m z ładunkami o masie 1,65 t. Udźwig maksymalny osiągany przy podłożu to w jego przypadku 2,15 t. Hydraulika ładowacza podłączana jest bezpośrednio do magistrali olejowej ciągnika, co pozwala zachować wolne gniazda dla innych maszyn oraz poprawić płynność i szybkość działania ładowacza.
Hydramet
Hydramet proponuje do ciągników o mocy ponad 80 KM ładowacz Xtreme 1. Jego udźwig nominalny to 1,6 t (maksymalny 2,07 t). Ładowacz jest wyposażony w poziomowanie mechaniczne z wykorzystaniem cięgieł w kształcie odwróconej litery „U”. Wszystkie połączenia ruchome zabezpieczono tulejami samosmarującymi.
Hydrometal
Do współpracy z ciągnikami w zakresie mocy 80-90 KM Hydrometal oferuje ładowacze czołowe AT-20 i AT-30. Mniejszy model dysponuje udźwigiem 1,2 t mierzonym 0,8 m od punktu obrotu ramki w całym zakresie podnoszenia wynoszącym do 3,6 m przy ciśnieniu 16 MPa. Rurki hydrauliczne i amortyzator drgań znajdują się na zewnątrz wysięgnika. Ładowacz AT-30 potrafi unieść 1,6 t na wysokość 3,70 m i 2,2 t na wysokość do 1 m. Za dopłatą oba modele można doposażyć w szybkosprzęg hydrauliki oraz czwartą sekcję hydrauliczną. Model AT-30 firmy Hydrometal pozwala na udźwig 1600 kg w całym zakresie wysokości podnoszenia. Wartość ta wzrasta jednak nawet o 200 kg w przypadku podnoszenia na wysokość 1 m.
CLAAS
Ładowacze czołowe CLAAS są idealnie dostosowane do współdziałania z ciągnikami oraz do codziennych zadań w rolnictwie. Trzy serie i 20 modeli spełniają wszelkie potrzeby - od klasycznych zastosowań w rolnictwie i leśnictwie aż do zastosowań specjalnych w technice komunalnej. Liczne opcje sterowania zapewniają odpowiednie rozwiązanie dla każdego ciągnika, użytkownika i zastosowania. Dzięki FITLOCK i MACH operator musi tylko raz wysiąść z maszyny, aby dołączyć ramię ładowacza czołowego.
- FL E: Prosta, solidna konstrukcja, duża moc. Do ciągników o mocy od 45 do 120 KM, z mechanicznym poziomowaniem i zintegrowanymi przewodami hydraulicznymi pod ramieniem.
- FL C: Innowacyjna konstrukcja zapewnia doskonałą widoczność i zwiększa produktywność. Do ciągników o mocy od 45 do 200 KM, z mechanicznym poziomowaniem zintegrowanym z ramionami ładowacza czołowego.
- FL: Wyżej, dokładniej i szybciej. Do ciągników o mocy od 100 do 300 KM, z hydraulicznym poziomowaniem.
Wszystkie serie oferują zintegrowane przewody hydrauliczne, system FITLOCK z automatycznym zaryglowaniem ładowacza, trzecią (a w FL C i FL także czwartą) funkcję hydrauliczną dla narzędzi, MACH 2 do podłączenia funkcji hydraulicznych, mechaniczne automatyczne ryglowanie narzędzi (lub hydrauliczne FASTLOCK w FL C i FL) oraz składane wsporniki.
Dostępne są także dodatkowe opcje zwiększające produktywność i komfort: automatyka kąta narzędzia, zintegrowane oświetlenie robocze LED, synchroniczne sterowanie łyżką z chwytakiem (w FL) oraz SPEEDLINK - automatyczne połączenie wszystkich przyłączy hydraulicznych i elektrycznych z systemem hydraulicznego ryglowania z kabiny.
Konsole ładowaczy czołowych CLAAS zbudowano specjalnie do ciągników CLAAS, przenosząc obciążenia mechaniczne na całą ramę. Idealne dopasowanie gwarantuje dobry dostęp do wszystkich punktów konserwacji i nie ogranicza zwrotności ciągnika. Dzięki dużemu szklanemu dachowi typu FOPS (Falling Object Protective Structure) ciągniki CLAAS są optymalnie dostosowane do bezpiecznej pracy z ładowaczem czołowym.
ELECTROPILOT w ARION 400 to joystick zintegrowany z prawym podłokietnikiem, który oprócz obsługi ładowacza czołowego pozwala równocześnie sterować przekładnią QUADRISHIFT/HEXASHIFT.
Ważne wskazówki przy zakupie
Wybierając ładowacz, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na jego udźwig i wysokość podnoszenia. Ponadto, przed zakupem warto zwrócić uwagę na elementy, które mają istotny wpływ na wygodę obsługi, funkcje użytkowe i oczywiście cenę. Do ważnych należy zaliczyć również: możliwość szybkiego montażu i demontażu, wyposażenie w różne elementy robocze. Coraz istotniejsze staje się wyposażenie ładowacza w hydraulikę trzysekcyjną, dzięki czemu można zainstalować chwytaki do bel kiszonki lub balotów słomy. Ładowacz, który będzie wykorzystywany rzadko, nie warto uzbrajać w kosztowne dodatki. Jeśli ma on być wykorzystywany niemal codziennie, wtedy nawet najdrobniejsze wyposażenie staje się bezcenne.
Ładowacz czołowy dobrze dopasowany do ciągnika to nieocenione narzędzie pomocne w każdym gospodarstwie. Wielu rolników nie wyobraża sobie bez nich pracy w gospodarstwie, ponieważ ładowacze można wszechstronnie wykorzystywać.
tags: #poziomowanie #mechaniczne #co #to #jest #ladowacz