Zakładanie nowego sadu to kluczowy moment dla każdego sadownika, decydujący o przyszłych plonach i efektywności pracy. Coraz częściej tradycyjne metody ustępują miejsca nowoczesnym technologiom, które gwarantują nie tylko oszczędność czasu, ale i precyzję wykonania. Podobnie jest w leśnictwie, gdzie mechanizacja prac odgrywa coraz większą rolę w procesie odnowienia lasu.
Zalety i Zastosowanie Sadzarek Mechanicznych
Sadzarka do rozsady drzew i krzewów to maszyna zawieszona na trzypunktowym układzie zawieszenia (TUZ), przeznaczona do współpracy z ciągnikami rolniczymi klasy 0,6 ÷ 0,9 T. Jej zastosowanie w znacznym stopniu przyspiesza sadzenie większych ilości drzew czy krzewów. Ustawienie stałej odległości sadzonych drzew, kąta zasypywania i przygniatania ziemi w dużym stopniu zmniejsza nakład pracy fizycznej człowieka, co przekłada się na zwiększoną efektywność i redukcję kosztów pracy.
Precyzja i Kontrola w Sadzeniu
Regulacja Parametrów Sadzenia
Sadzarka pozwala na dokładne ustawienie parametrów sadzenia. Głębokość sadzenia reguluje podnośnik ciągnika z EHR (Elektroniczna Regulacja Hydrauliki), a docisk kół zagniatających kontroluje cięgło hydrauliczne ciągnika. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne umieszczanie sadzonek w glebie, co jest kluczowe dla ich prawidłowego rozwoju.
Wyznaczanie Rzędów z GPS
Precyzja w wyznaczaniu rzędów jest równie ważna, co samo sadzenie. Najprostszą metodą jest użycie nawigacji GPS. Operator wyznacza tylko jeden rządek za pomocą punktu A i B na nawigacji i wpisuje szerokość roboczą, czyli odległość między rządkami. Istnieje również druga, bardziej zaawansowana metoda, szczególnie przydatna w sadach, gdzie planowane są konstrukcje wspierające, na przykład słupy. Czasami sadownicy mają rzędy powyznaczane przez geodetów. W takim przypadku wystarczy pobrać od geodety współrzędne geograficzne jednego rządka, a sadzarka podąży wytyczoną trasą.
Obliczanie Długości Rzędów
Ciekawą wartością dodaną nowoczesnych sadzarek jest możliwość precyzyjnego obliczenia łącznej długości wszystkich rzędów w sadzie. Jak podkreśla Michał Piejak, jest to "Super sprawa, [...] że mogę policzyć łączną długość rzędów, więc gospodarz podczas zamawiania rurek do nawodnienia nie musi ponownie mierzyć pola." To usprawnia planowanie i redukuje błędy.
Mechaniczne Sadzenie w Sadach - Studium Przypadku
Technologia mechanicznego sadzenia, z której korzysta Michał Piejak, pozwala na osiąganie imponujących prędkości. Jak sam relacjonuje, podczas zakładania sadu jabłoniowego, gdzie stosowano rozstawę 3,05 metra między rzędami i 80 centymetrów między drzewkami (dla materiału dwuletniego, o sporych rozmiarach), prędkość pracy wahała się między 600 a 750 metrów bieżących na godzinę. Takie tempo wymaga jednak sprawnej organizacji pracy. "Przy takich prędkościach do obsługi sadzarki potrzebne są 3 osoby," zaznacza Michał. Korzystanie z usług mechanicznego sadzenia drzew, takich jak te oferowane przez Michała Piejaka, to inwestycja w szybkość, precyzję i efektywność zakładania sadu.
Kalkulacja Kosztów
Michał Piejak zwraca uwagę, że dokładne wyliczenie kosztu zasadzenia hektara jest trudne ze względu na różnorodność czynników. Klienci mają różne rozstawy rządków, a długość pola również ma znaczenie na czas wykonanej usługi. Te zmienne wpływają na ostateczny koszt i wymagają indywidualnej oceny.
Sadzenie Mechaniczne w Leśnictwie
Przygotowanie Gleby
Najważniejszą czynnością przed posadzeniem młodych drzewek w lesie jest oczywiście przygotowanie gleby. To jedna z czynności, która musi być przemyślana i oparta jest na wieloletnim doświadczeniu leśniczego. W zależności od ilości wody, ukształtowania terenu i rodzaju gleby, leśniczy planuje różne sposoby przygotowania gleby. Teren, który jest płaski - względnie wyższy od przyległych do niego, czyli dobrze odprowadzający wodę, można przygotowywać przy pomocy frezu leśnego.
Zastosowanie Sadzarek Leśnych
Dla każdego leśnika wiosna kojarzy się przede wszystkim z sadzeniem nowego pokolenia lasu. Prace te należy zaliczyć do szczególnie ważnych i niewątpliwie wymagających skoordynowania wielu czynników. Oprócz sadzenia ręcznego, bardzo ciężkiego i pracochłonnego, stosuje się również sadzenie mechaniczne - sadzarkami. Sumiennie posadzone drzewko nie może mieć zawiniętych korzeni i musi być umieszczone w jamce (tak nazywa się dołek, który zostaje wykonany szpadlem) w taki sposób i tak głęboko, jak wcześniej rosło w szkółce. Nie jest zatem prawdą, że skoro drzewko posiada korzeń, wystarczy włożyć je do ziemi, a reszta to już sama się zrobi. Nowoczesne sadzenie lasu maszynami znacząco usprawnia ten proces.
Doświadczenia Nadleśnictwa Włoszakowice
W Polsce niewiele jest nadleśnictw preferujących mechaniczny sposób odnowienia powierzchni zrębowych, jednak Nadleśnictwo Włoszakowice jest pod tym względem wiodące. "Rocznie obsadzamy około 50 ha zrębów oraz kilkanaście hektarów gniazd, na których ręcznie wprowadzamy gatunki liściaste," informuje Marek Wąsowicz, Starszy Specjalista ds. leśnictwa. Na jednym hektarze sadzi się około 10 000 młodych drzewek, przy czym metodą mechaniczną (sadzarką) zajmuje to około 7-10 godzin roboczych. Za sadzarką podążają pracownicy Zakładu Usług Leśnych, których zadaniem jest udeptanie lub ewentualne poprawienie sadzonek. Muszą również uzupełnić miejsca, w których sadzarka sobie nie poradziła, na przykład z powodu pniaków czy korzeni. Skład gatunkowy, czyli gatunki jakie powinny znaleźć się na danej powierzchni, zależą głównie od jej żyzności oraz typu siedliskowego lasu (TSL). W tym roku na terenie Nadleśnictwa Włoszakowice zostanie posadzonych 980 tys. sztuk sadzonek na niespełna 130 hektarach powierzchni. W skali dyrekcji to już ponad 30 mln drzewek i 3 tys. ha, co oznacza, że wielkopolscy leśnicy obsadzą w tym roku obszar blisko 5 tys. boisk piłkarskich. Po posadzeniu młode drzewka wymagają szczególnej troski ze strony leśnika.
Przegląd Konstrukcji Sadzarek Mechanicznych
W Polsce w dążeniu do mechanizacji procesu sadzenia lasu, znane są aktualnie różne konstrukcje sadzarek.
Głębosz Multifunkcyjny (GZ/M) z Modułem do Sadzenia Drzewek MCMS WARKA
Ta maszyna zbudowana jest z korpusu przystosowanego na żurawiu maszyny wielooperacyjnej (lub koparki). Korpus zakończony jest ruchomą stopą, której końcówka służy do odgarnięcia i odwrócenia wierzchniej warstwy gleby, a cała stopa po jej poziomym ustawieniu do dociśnięcia utworzonego kopczyka. Stopa na środku posiada otwór, w którym porusza się rurowy kostur sadzący. Kostur wciskany jest w kopczyk hydraulicznie. Po wytworzeniu jamki jego stopa się otwiera i przez rurę z zasobnika tacowego podawana jest sadzonka z bryłką. Po kolejnym dociśnięciu stopy system korzeniowy sadzonki wraz z bryłką jest zaciskany. Zasobnik tacowy posiada 70 otworów, do których przed rozpoczęciem sadzenia sadzonki muszą być przełożone ręcznie z kaset. Potem cały proces sadzenia odbywa się już automatycznie. Maszyna porusza się po szlakach zrywkowych, a z jednego ustawienia maszyny bazowej można posadzić wiele sadzonek. Sadzarka posiada napędy hydrauliczne i mocowana jest w miejsce głowicy harwesterowej.
Sadzarka L-76
Nieco starsza konstrukcja, sadzarka L-76 z jednoosobową obsługą, znalazła ograniczone zastosowanie do sadzenia na niekarczowanych zrębach. Wyposażona w chwytakowy podajnik obrotowy, wymagała do obsługi dużej koncentracji uwagi w czasie pracy. Sadzarka ta miała również dużą awaryjność, co ograniczało jej praktyczne wykorzystanie.
Sadzarka GNK
Sadzarka GNK, stosunkowo niedawno skonstruowana, może być użyta do sadzenia zarówno sadzonek z odkrytym systemem korzeniowym, jak i sadzonek hodowanych w pojemnikach. Maszyna ta może efektywnie pracować na powierzchniach z pniakami, jeżeli ich liczba nie przekracza 500 sztuk/ha. Wymagana wysokość części nadziemnej sadzonek iglastych powinna się zawierać w granicach od 5 do 30 cm, liściastych od 10 do 60 cm, a sadzonek z bryłką do 50 cm. Długość korzeni (przy sadzonkach z bryłką wysokość pojemnika) nie powinna być większa niż 25 cm. Sadzarka wyposażona jest w podajnik tarczowy umożliwiający sadzenie w dowolnej więźbie lub podajnik chwytakowy z trzema chwytakami do sadzenia sadzonek pojemnikowych.
Sadzarka Leśna SZ (Forest Transplanter)
Sadzarka leśna SZ (Forest transplanter) przeznaczona jest do wykonywania nasadzeń w sposób mechaniczny na powierzchniach odnawianych o niedużym zapniaczeniu, jednakże jej konstrukcja umożliwia sadzenie również na powierzchniach porolnych. W tym roku zwiększono możliwości w zakresie starszych sadzonek; obecnie sadzarką SZ można sadzić sadzonki o systemie korzeniowym do 25 cm i wysokości do 60 cm. Wyposażenie sadzarki w krój przedni ma na celu zabezpieczenie konstrukcji sadzarki (głównie płużka) przed nadmiernymi przeciążeniami, a ukształtowanie płużka gwarantuje wykonanie poprawnej bruzdy, w którą sadzonki podawane są przy pomocy zespołu podającego złożonego z tarczy i uchwytów zaciskanych sprężynowo. Z uwagi na sposób przeniesienia napędu na tarcze sadzące, sadzarki SZ nie należy eksploatować na powierzchniach o stosunkowo luźnym podłożu. Zespół podający sadzonki ma możliwość montowania (lub wykorzystywania) od 1 do 6 uchwytów, co przekłada się na regulowany odstęp między sadzonkami w rzędzie.
tags: #sadzarka #mechaniczna #do #drzew