Siewniki rolnicze są niezastąpionymi maszynami w nowoczesnym rolnictwie, a ich obecność na polach jest bardzo często widoczna. Są to maszyny różnego typu, o zróżnicowanej konstrukcji, przeznaczone do precyzyjnego wysiewu nasion i ziaren roślin, takich jak zboża, trawy, kukurydza, buraki, czy rośliny międzyplonowe. Charakteryzują się różnymi szerokościami roboczymi i zastosowanymi rozwiązaniami, dostosowanymi do rodzaju uprawy gleby i specyfiki samego siewu.
Rys Historyczny Siewników
Za wynalazcę siewnika uważa się Anglika Jethro Tulla, który w 1701 roku stworzył maszynę posiadającą lej na nasiona pełniący rolę zbiornika. Z przodu maszyny znajdował się element przypominający pług, tworzący bruzdę do wysiewu. Wynalazek Tulla był odpowiedzią na potrzebę ograniczenia marnowania wysiewanego ziarna, co w tamtych czasach było znaczącym problemem. Jethro Tull jest także uznawany za twórcę pierwszych pielników, służących do usuwania chwastów z pola.
Klasyfikacja Siewników Rolniczych
Można dokonać różnych podziałów siewników polowych, zależnie od ich funkcji i sposobu działania.
Podział ze względu na sposób umieszczania materiału siewnego
- Siewniki rzędowe - umieszczają materiał siewny bezpośrednio w glebie. Posiadają redlice wysiewające, które mogą być stopkowe lub talerzowe.
- Siewniki rzutowe - wysiewają materiał siewny rzutowo, czyli na powierzchnię gleby.
Główne kategorie siewników rzędowych
Siewniki rzędowe można dodatkowo podzielić na:
- Siewniki zbożowe (uniwersalne) - przeznaczone przede wszystkim do zbóż, a także do nasion drobnonasiennych (np. rzepak) oraz grubonasiennych (np. groch, bobik).
- Siewniki punktowe (precyzyjne) - specjalnie zaprojektowane do punktowego wysiewu roślin upraw rzędowych, takich jak kukurydza czy buraki.
Siewniki Zbożowe - Budowa i Charakterystyka
Siewniki zbożowe są kluczowymi maszynami w uprawie zbóż. Ich konstrukcja i mechanizm działania ewoluowały, oferując różne rozwiązania.
Konstrukcja Mechanicznych Siewników Zbożowych
Jako przykład typowego siewnika zbożowego zawieszanego, z mechanicznym napędem aparatów rozdzielających ziarno, można wskazać bardzo popularny w Polsce siewnik POZNANIAK. Jest on zbudowany na ramie i posiada zbiornik zasypowy na ziarno. Elementem rozdzielającym i dawkującym ziarno są aparaty kołeczkowe oraz przekładnia bezstopniowa, na której ustawia się dawkę wysiewu. Napęd na przekładnię jest przenoszony z koła jezdnego siewnika. Ze zbiornika podzielone ziarno trafia do rurek prowadzących, które doprowadzają materiał siewny do redlic, które w zależności od wersji siewnika mogą być stopkowe lub talerzowe. Regulacja na ramie siewnika umożliwia ustawienie głębokości roboczej.
Siewniki Nabudowane Mechaniczne
W przypadku siewnika nabudowanego mechanicznego zasada działania jest bardzo podobna. Różnicą natomiast jest fakt, że w trakcie jednego przejazdu następuje jednocześnie uprawa gleby oraz zasiew.
Siewniki Zbożowe Pneumatyczne
Siewniki zbożowe można podzielić na mechaniczne i pneumatyczne. Te drugie charakteryzują się większą pojemnością zbiornika głównego oraz zastosowaniem centralnego dozownika lub kilku dozowników. Producenci coraz częściej proponują siewniki z dozownikiem napędzanym elektrycznie oraz siewniki z dzielonymi zbiornikami. Te ostatnie pozwalają na przykład na posiadanie osobnej komory na materiał siewny i osobnej komory na nawóz granulowany lub inny materiał siewny, co umożliwia tworzenie mieszanek siewnych (np. trawy z lucerną).
Specjalistyczne Siewniki: Bezorkowe i do Poplonów
Dla specyficznych metod uprawy dostępne są również siewniki przeznaczone do siewu z głęboką uprawą strip-till, których przykładami mogą być maszyny Mzuri lub Czajkowski. Przykładem siewnika bezorkowego jest SKY EasyDrill. Jako uzupełnienie kategorii siewników można potraktować siewniki do poplonów. Ciekawym siewnikiem do poplonów jest model Unia ETA. Są to siewniki pneumatyczne do poplonów o pojemności zbiornika 200, 300 lub 500 litrów. Wałek wysiewający zasilany jest przez 12 V silnik elektryczny, a regulacja odbywa się przy pomocy sterownika, z kabiny operatora.
Siewniki Punktowe - Klucz do Precyzyjnego Wysiewu
Pośród siewników należy oczywiście wyróżnić kategorię precyzyjnych siewników punktowych, które są niezbędne do uprawy roślin wymagających dokładnego rozmieszczenia nasion.
Różnorodność Siewników Punktowych
Siewniki punktowe (siewniki precyzyjne) można podzielić ze względu na podział i dystrybucję ziarna. W ten sposób uzyskamy podział na:
- Siewniki punktowe mechaniczne - najczęściej stosowane do punktowego wysiewu buraka otoczkowanego, rzepaku otoczkowanego i cykorii.
- Siewniki punktowe pneumatyczne (podciśnieniowe lub nadciśnieniowe) - są bardziej uniwersalne i służą do wysiewu upraw rzędowych, takich jak kukurydza, słonecznik, burak cukrowy, fasola, soja, rzepak, sorgo, groch, bobik.
Budowa i Mechanizm Działania
Siewniki punktowe pneumatyczne posiadają wiele ciekawych rozwiązań. Sercem siewnika punktowego jest aparat rozdzielający ziarno. Ustawienie siewnika punktowego Monosem jest łatwe. Dużą rolę odgrywa tutaj instalacja pneumatyczna. Z jednej strony podciśnienie przysysa ziarno do otworów tarczy wysiewającej (np. w siewnikach punktowych Monosem, Gaspardo, Arbos, Matermacc), a z drugiej strony zapewnia również transport podzielonego ziarna do gleby (np. w siewnikach punktowych Vaderstad).
Siewniki Punktowe do Warzyw
Na siewnikach punktowych oprócz mechanicznych rozwiązań znajdziemy wiele nowatorskich propozycji, w tym precyzyjne siewniki punktowe do wysiewu warzyw, takie jak Monosem MS, przeznaczone do siewu cebuli, marchwi, pietruszki, pasternaku, buraczka czerwonego i innych.
Nowoczesne Technologie i Rolnictwo Precyzyjne
Pierwsze produkowane siewniki opierały się na zasadzie zamontowania układu dozującego, najczęściej napędzanego przez koło maszyny, który napędzał część rozdzielającą ziarno. Dzięki odpowiednim przełożeniom łańcucha na kołach zębatych, a w późniejszych wersjach dzięki zastosowaniu przekładni mechanicznych, bezstopniowych, krzywkowych, systemy te stawały się coraz bardziej zaawansowane.
Współczesne siewniki (siewniki zbożowe) są oczywiście dostępne w wersjach z przekładnią dawkującą, ale coraz częściej rolnicy inwestują w siewniki z dozownikami napędzanymi elektrycznie, mającymi zastosowanie na przykład w pneumatycznych siewnikach zbożowych lub z aparatami rozdzielającymi ziarno w przypadku siewników punktowych. W przypadku siewników punktowych od jakiegoś czasu dostępne są również podsiewacze nawozów i aplikatory do mikrogranulatów napędzane elektrycznie.
Nowoczesne siewniki dają również dostęp do funkcji Rolnictwa Precyzyjnego dzięki zaawansowanej elektronice w standardzie ISOBUS. Na wyświetlaczu terminala uniwersalnego ISOBUS jest wyświetlana aplikacja (oprogramowanie) z modułu ECU siewnika, co umożliwia dostęp do dodatkowych funkcji. Dzięki nim materiał siewny zostaje wysiany tam, gdzie powinien być i w dawce, którą określił użytkownik. Jethro Tull, twórca pierwszego siewnika, byłby zadowolony widząc, jak bardzo zostały rozwinięte technicznie siewniki XXI wieku.
Siew Kukurydzy Siewnikiem Zbożowym - Czy To Możliwe?
Często pojawia się pytanie, czy siewnikiem zbożowym, takim jak siewnik o szerokości 3m, możliwe jest efektywne wysianie kukurydzy i uzyskanie należytego plonu. Mimo że w niektórych tabelach siewów można znaleźć informację o możliwości siewu kukurydzy, eksperci są zgodni, że standardowym siewnikiem zbożowym nie da się tego zrobić dobrze. Dla kukurydzy niezbędny jest siewnik punktowy. W przeciwnym razie, w jednym miejscu mogą pojawić się skupiska nasion, podczas gdy w innym będą braki. Taki nierównomierny wysiew negatywnie wpływa na wschody i finalny plon, dlatego w przypadku braku odpowiedniego sprzętu często lepszym rozwiązaniem jest wynajęcie profesjonalnej usługi siewu precyzyjnego.