Rozsiewacze nawozów – precyzja i wydajność w rolnictwie

Nowoczesne rolnictwo wymaga wydajnych maszyn do nawożenia, a wybór odpowiedniego rozsiewacza ma kluczowe znaczenie dla efektywności i precyzji prac polowych. Niemalże 80% pól uprawnych w Polsce wymaga wapnowania, a odkwaszanie gleby jest bardzo ważne dla rozwoju większości roślin. Rozsiewacze nawozów dzielą się na zawieszane i przyczepiane, a ich pojemności i funkcje są dostosowywane do potrzeb różnej wielkości gospodarstw.

Typy rozsiewaczy i ich zastosowanie

Rozsiewacze zawieszane

Rozsiewacze nawozów zawieszane, takie jak serie DX i X+ w ofercie Sulky, są popularnym wyborem. Jednak pojemność zbiorników takich rozsiewaczy, wynosząca maksymalnie 4000 litrów, może okazać się zbyt mała dla większych gospodarstw, wymagających większej autonomii pracy. W ofercie firmy Amazone, modele ZA-TS są wyposażone w podstawowe, głęboko tłoczone zbiorniki o pojemności 700 litrów, bez narożników i spawów. Taki kształt umożliwia stały i równomierny spływ nawozu oraz ułatwia opróżnianie rozsiewacza z resztek materiału i jego mycie.

Dla całkowitej pojemności rozsiewacza 1700 i 2000 litrów, Amazone oferuje wąskie nadstawki o szerokości napełniania 2,22 m. Rozsiewacze ZA-TS Super, przy masie użytkowej 3200 kg i szerokości roboczej do 36 m, mogą być łączone z nadstawkami od 1700 do 3200 litrów. Wszystkie modele posiadają mechanizm rozsiewający TS z układem rozsiewu granicznego Auto TS, w całości wykonany z nierdzewnej stali.

Rozsiewacz zawieszany ZA-V firmy Amazone, o pojemności zbiornika od 1400 do 2000 litrów, charakteryzuje się wysokimi prędkościami roboczymi dochodzącymi do 30 km/h oraz dużą przepustowością do 390 kg/min, co pozwala na uzyskanie wyjątkowo dużych wydajności powierzchniowych przy szerokości roboczej do 36 m.

Sipma oferuje dwutarczowe rozsiewacze zawieszane Boryna N-049 i N-060, o pojemności zbiornika od 500 do 2000 litrów. Model N-060 występuje w dwóch wersjach: N-060 o pojemności 500 litrów i N-060/1 o pojemności 750 litrów, z szerokością rozsiewu 10-18 m i zapotrzebowaniem mocy 60 KM. Większe rozsiewacze (1000, 1500 i 2000 litrów) z serii N-049 wymagają większej mocy (80 KM dla N-049 i N-049/1, blisko 100 KM dla N-049/2), ale zwiększają szerokość roboczą do 24 m.

Rozsiewacz Axera M firmy Kuhn ma minimalną pojemność zbiornika 1100 litrów, którą po zamontowaniu nadstawki można zwiększyć do 3200 litrów. Dwie tarcze wysiewające z osłonami ze stali nierdzewnej mogą rozrzucać nawóz nawet na szerokość 42 m, z możliwością regulacji wysiewu ręcznie lub elektronicznie za pomocą komputera Quantron M.

Rozsiewacze przyczepiane

W przypadku dużych areałów lepszym rozwiązaniem są maszyny przyczepiane. Rozsiewacze przyczepiane SULKY XT zapewniają wysoką wydajność i, w zależności od zamontowanego zestawu roboczego, mogą rozsiewać nawozy granulowane, wapno każdego rodzaju (pyliste, sypkie, wilgotne), nawozy wilgotne, luzem, pomiot kurzy, materiały organiczne oraz środki pyliste.

W zależności od modelu, rozsiewacze przyczepiane SULKY XT mogą być wyposażone w belkę do rozsiewu wapna pylistego i środków pylistych. Dostępne szerokości robocze belek to: 9 m (dla XT 100 i XT 130), 12 m (dla XT 160) lub 14 m (dla XT 210H i 240H). Belka o średnicy 160 mm, napędzana mechanicznie wałkiem napędowym (W.O.M.), zawiera ślimaki rozprowadzające środki pyliste. Belki te są składane hydraulicznie z automatyczną blokadą, co eliminuje potrzebę wychodzenia z kabiny ciągnika.

Wydajność tych maszyn w przypadku belki 9 m wynosi od 760 l/ha do 2000 l/ha, a maksymalny rozsiew to 3 tony/ha na szerokość roboczą 12 metrów (przy prędkości 8 km/h). Wzmocnione przeguby z automatycznym zabezpieczeniem chronią belkę przed uszkodzeniami. Tarcze rozsiewające ze stali nierdzewnej HARTOWANEJ, o średnicy 700 mm z 5 łopatkami Epsilon System, zapewniają wysoką równomierność rozsiewu. Dwupiętrowe łopatki tworzą 8 strumieni nawozu, co zapewnia dokładniejsze rozłożenie granulatu na powierzchni pola. Prostota obsługi pozwala na zmianę szerokości roboczej poprzez regulację miejsca spadania granulatu względem środka tarczy.

Plandeka rozsiewacza jest całkowicie zwijana, co zapewnia szeroki i wygodny dostęp do zbiornika. Możliwość transportu na pole na określoną godzinę eliminuje potrzebę magazynowania materiału, a rozsiewacz przyczepiany może dojechać do cysterny, co umożliwia załadunek na stabilnym podłożu, zwłaszcza gdy gleba jest podmokła lub drogi dojazdowe nie są utwardzone. Odpowiednio zaplanowane załadunki nie generują dodatkowych kosztów ani nie wymagają dodatkowych maszyn do załadunku wapna.

Jednym z najciekawszych wielkogabarytowych rozsiewaczy zaczepianych jest ZG-B firmy Amazone. Oferowane są cztery modele: Super, Special, Drive i Precis, z pojemnościami zbiorników 5500 litrów i 8200 litrów. Ze względu na duże wymiary i możliwości, te rozsiewacze są przeznaczone dla dużych gospodarstw. Aby zmniejszyć ugniatanie pola (dopuszczalna masa wersji z większym zbiornikiem wynosi od 8 do 12 ton), zastosowano wielkowymiarowe ogumienie. Wytrzymałe podwozie i mocny układ jezdny gwarantują bezpieczną jazdę maszyny nawet z prędkością 60 km/h. Dwie solidne tarcze wysiewające rozrzucają nawóz na szerokość od 10 do 36 m. Modele ZG-B Drive i ZG-B Precis są wyposażone w komputer Amatron+, przystosowany do pracy w systemie ISOBUS.

Przeliczanie pojemności: siewnik 2000 litrów ile to ton?

Masa nasypowa nawozów mineralnych waha się od 700 kg/1000 l (mocznik) do blisko 1300 kg/1000 l (superfosfat wzbogacony). Dla popularnej saletry amonowej można przyjąć w zaokrągleniu, że 1000 litrów odpowiada 1000 kilogramów, czyli 1 tonie. Zatem siewnik o pojemności 2000 litrów może pomieścić około 2 tony saletry amonowej, a w zależności od rodzaju nawozu, ta wartość może się zmieniać. Przykładowo, w przypadku mocznika będzie to ok. 1,4 tony, natomiast dla superfosfatu wzbogaconego - ok. 2,6 tony. Ważne jest, aby dobierać wielkość skrzyni rozsiewacza, uwzględniając możliwości ciągnika. Przy pełnym napełnieniu rozsiewacza o pojemności 3400 litrów, masa maszyny z ładunkiem może przekroczyć 4,5 tony.

Kluczowe czynniki przy wyborze rozsiewacza

Przed zakupem rozsiewacza należy brać pod uwagę kilka bardzo ważnych czynników, które wpływają na wydajność, trwałość i precyzję pracy.

Materiał wykonania i ochrona przed korozją

Ze względu na środowisko pracy, dużą rolę odgrywa materiał, z jakiego wykonany jest zbiornik i inne elementy maszyny. W przypadku gorzej zabezpieczonych maszyn często pojawia się zjawisko korozji. Ważne jest, jaką technologię lakierowania stosuje producent. Obecnie najpopularniejszym sposobem zabezpieczenia rozsiewaczy jest malowanie metodą kataforezy, gdzie przedmiot jest zanurzany w wodorozcieńczalnej farbie, a jego powierzchnia pokrywana jest naładowanymi elektrycznie cząsteczkami farby (stosowane m.in. przez Sulky i Amazone). Inną popularną metodą jest malowanie proszkowe, gdzie na powierzchnię nakładane są naelektryzowane cząstki farby proszkowej, a następnie wypalane w temperaturze 140-200°C. Obie technologie zapewniają dość trwałą powłokę, pod warunkiem, że nie dojdzie do jej mechanicznego uszkodzenia. Dlatego większość producentów wykonuje najbardziej narażone elementy ze stali nierdzewnej (INOX). Niektórzy, jak Unia Group, oferują również skrzynię ładunkową ze stali nierdzewnej, co w przypadku modelu MXL wiąże się z dopłatą 5,9 tys. zł.

Pojemność i możliwość rozbudowy

Odpowiednie dostosowanie pojemności rozsiewacza do powierzchni pola jest kluczowe. Nie zawsze trzeba kupować wersję z największym zbiornikiem - w razie potrzeby jego pojemność można zwiększyć za pomocą nadstawek. Głównym czynnikiem ograniczającym rozbudowę zbiornika jest wytrzymałość ramy, dlatego warto sprawdzić jej parametry na etapie wyboru maszyny.

• W rozsiewaczu Amazone ZAM 1501 (standardowo 1500 l) pojemność można powiększyć do 3000 l (nadstawka 1000 l to koszt 4676 zł).
• Bogballe M2 Base (standardowo 1250 l) można rozbudować do 2500 l.
• Sulky DX 30 (standardowo 900 l) osiąga maksymalnie 2700 l.
• Kverneland Exacta CL (podstawa 1100 l) po rozbudowie może mieć 2000 l.
• Unia Group MXL (minimalna 1200 l) po dodaniu nadstawki zwiększa pojemność do 1600 l.

Parametry wysiewu i równomierność rozprowadzenia

Wybierając rozsiewacz, warto skupić się na parametrach wysiewu, takich jak zakres szerokości i prędkości pracy. Czynnikiem decydującym jest szerokość stosowanych w gospodarstwie ścieżek technologicznych. Kluczowa jest również równomierność rozprowadzenia nawozu na całej szerokości roboczej.

• Większość producentów stosuje systemy wysiewu oparte na tarczach rozsiewających z dwiema łopatkami. Nielicznym wyjątkiem są rozsiewacze Kverneland, w których zastosowano 8 łopatek na jednej tarczy.
• Rauch Axis 30.2 jest wyposażony w system Granusafe, zapewniający wysoką precyzję rozrzutu i niezuszkadzanie nawozu. Ruchome dno zbiornika umożliwia zmianę punktu padania nawozu na tarcze, a mieszadło w kształcie gwiazdy stabilizuje przepływ. Tarcze wysiewające obracają się z prędkością 900 obr./min, a zasuwy regulujące przepływ są otwierane i zamykane niezależnie po lewej i prawej stronie, manualnie lub elektronicznie.
• W rozsiewaczach Sulky nawóz jest wysypywany ze zbiornika w określonym miejscu na tarcze wysiewające za pośrednictwem rynienki, która przyspiesza zsuwanie się nawozu. System nie wymaga zmiany prędkości obrotowej tarczy ani kąta ustawienia łopatek. Starszy system Fertiway został zastąpiony rozwiązaniem Tribord 2D, sterowanym ręcznie lub elektrycznie.
• W rozsiewaczach Bogballe (system Trend) tarcze obracają się do siebie podczas normalnego wysiewu, a przy siewie granicznym kierunek ich obrotu jest zmieniany, co pozwala prawej tarczy rzucać nawóz tylko do granicy pola. System Trend wykorzystuje przednią i tylną stronę łopatek i może być sterowany ręcznie lub elektrycznie za pomocą komputera Calibrator.
• Unia Group, w systemie SDS, wykorzystuje dwa napędzane hydraulicznie podajniki ślimakowe do dostarczania nawozów na tarcze. Dawka wysiewu jest regulowana poprzez zmianę obrotów ślimaka, a urządzenie jest sterowane elektronicznie za pomocą sterownika MSR 10, polskiego komputera Superior lub terminala UTS.
• W systemie SBS Soft Balistic System firmy Amazone, nawóz jest podawany blisko osi tarczy wysiewającej, co minimalizuje uszkodzenia granul. Zmiana szerokości wysiewu odbywa się poprzez wymianę tarcz i regulację ustawienia łopatek.
• Kverneland Exacta z systemem CentreFlow wysypuje nawóz do tulei na środku tarczy z 8 łopatkami. Regulacja szerokości wysiewu odbywa się za pomocą wymiennych łopatek o różnej długości, a dawki za pomocą dźwigni.

Rozsiew graniczny i jego systemy

Dokładny wysiew nawozów przy krawędziach pól jest bardzo ważny ze względów ekonomicznych i środowiskowych. Producenci oferują różne rozwiązania:

• Bogballe zmienia kierunek obrotu tarcz wysiewających.
• Kverneland oferuje opuszczaną hydraulicznie płytę do wysiewu krawędziowego lub limiter Exact Line.
• Kuhn proponuje systemy GSE 30/60 (manualny/hydrauliczny) lub zaawansowany Telimat T25 (limiter, 6550 zł).
• Sulky DX 30 ma trzy rozwiązania: osłonę ze stali nierdzewnej, specjalną łopatkę Ecobord lub elektrycznie sterowany system Tribord 2D, eliminujący rozbijanie nawozu i pylenie.
• Unia Group MXL może być wyposażony w tarczę wysiewu skrajnego lub załączany ręcznie (3 tys. zł) lub hydraulicznie (4,7 tys. zł) limiter.

Płyty i przysłony sprawdzą się przy rozsiewaniu nawozu bezpośrednio po granicy pola bez wykorzystania ścieżek technologicznych, oferując niższe ceny. Limitery są idealne przy jeździe w ścieżkach technologicznych, skutecznie zawężając tor lotu granul.

Elektroniczne sterowanie i rolnictwo precyzyjne

Rolnicy coraz częściej sięgają po rozsiewacze z elektronicznym sterowaniem, które poprawiają wydajność, komfort i precyzję rozsiewu. Systemy pozwalające utrzymać stałą dawkę wysiewu na jednostkę powierzchni, niezależnie od prędkości jazdy, są bardzo przydatne.

• W rozsiewaczu Amazone ZA-M stałą dawkę można utrzymać dzięki opcjonalnemu terminalowi Amados+ (8368 zł) z pakietem Control, który pozwala na zmianę ilości wysiewanego nawozu i utrzymanie stałej dawki. Zasuwy dozujące są sterowane elektrycznie, a zamykające dopływ nawozu - hydraulicznie.
• Kuhn Axis 30.2 z komputerem sterującym Quatron A i elektrycznie sterowanymi zasuwami dozującymi (droższa wersja o 5055 zł od modelu z zasuwami hydraulicznymi) oferuje podobne rozwiązania. Monitor Quantron pozwala na kontrolę 4 sekcji szerokości roboczej, otwieranie i zamykanie zasuw, zmianę dawki (także oddzielnie dla prawej i lewej strony) oraz redukcję dawki przy wysiewie granicznym. Terminal obsługuje również aplikacje dla rolnictwa precyzyjnego i dokumentuje dane eksploatacyjne dla 200 pól.
• Bogballe M2 Basic może być wyposażony w komputer sterujący Icon, który wraz z elektrycznymi zasuwami dozującymi i zamykającymi dba o prawidłową dawkę wysiewu (koszt systemu 13,8 tys. zł).
• Sulky DX 30 również ma możliwość zastosowania opcjonalnego terminala sterującego i elektrycznych zasuw dozujących. Do korzystania z systemu nawożenia precyzyjnego niezbędny jest system wagi i komputer sterujący Vision WPB.
• Maszyna MXL Unii Group oferuje szeroki wybór opcji sterowania. Najprostsze, hydrauliczne sterowanie z poziomu ciągnika, można zastąpić wielofunkcyjnym komputerem Superior (cena od 9,2 tys. zł).

Wyposażenie rozsiewacza w nowoczesne systemy znacznie zwiększa jego cenę, jednak takie inwestycje poprawiają komfort pracy, ale przede wszystkim przyczyniają się do zwiększenia plonów dzięki większej precyzji rozprowadzenia nawozów. Rolnicy szukający wydajnych rozsiewaczy w przystępnej cenie wciąż mają duży wybór.

tags: #siewnik #do #nawozow #2000 #litrow #ile