Siewniki do poplonów to kluczowe maszyny w nowoczesnym rolnictwie, umożliwiające efektywny wysiew roślin motylkowych lub strączkowych między głównymi plonami. Stosowanie poplonów ma na celu naturalne użyźnianie gleby lub produkcję paszy, np. na kiszonkę. Wybór odpowiedniego siewnika wpływa na oszczędność czasu, dokładność wysiewu i jakość uzyskanego plonu.
Zastosowanie siewników do poplonów
Siewnik do poplonu to sprzęt rolniczy dedykowany do wysiewu roślin motylkowych lub strączkowych pomiędzy dwoma głównymi plonami. Główną zaletą jego zastosowania jest oszczędność czasu, ponieważ urządzenia tego typu charakteryzują się wysoką wydajnością. Siewniki poplonów są skonstruowane w taki sposób, by zapewnić dokładność wysiewu, co przekłada się na plonowanie roślin sianych na poplon. Jest to ważne zarówno w przypadku, gdy poplon jest siany jako naturalny nawóz do przyorania, jak i wtedy, gdy zostanie przeznaczony np. na kiszonkę. Wysiew poplonów można przeprowadzić, używając zwykłego siewnika lub rozsiewacza nawozów, jednak bardziej efektywnym sposobem jest wykorzystanie do tego celu specjalnie przeznaczonego urządzenia.
Rodzaje siewników do poplonów
W sprzedaży dostępne są trzy podstawowe rodzaje siewników do poplonów:
- Siewniki mechaniczne
- Siewniki pneumatyczne
- Siewniki tarczowe
Siewniki mechaniczne
W siewnikach mechanicznych wysiew wykorzystuje zasady grawitacji, a ziarna wysiewane są bezpośrednio nad ziemią. Poszukujący prostych rozwiązań powinni zainteresować się konstrukcjami mechanicznymi. Ich zalety to dokładność siewu i umiarkowana cena. Wadą jest stała szerokość robocza i stosunkowo duże gabaryty.
Przykładem jest model Alfa oferowany przez Unia, który ma postać skrzyni nasiennej o szerokości równej szerokości siewu. Wyposażony jest w roweczkowe aparaty wysiewające napędzane od koła ostrogowego. Alfa dostępna jest w dwóch wariantach szerokości: 2,6 m i 3,0 m oraz w czterech wersjach pojemności skrzyni. W przypadku węższej wersji jej pojemność wynosi 170 l, a w wersji 3-metrowej można wybrać między trzema wielkościami: 220, 550 i 750 l. Zróżnicowana jest także liczba aparatów wysiewających, których w wersji 3-metrowej może być od 8 do 25. Pod aparatami znajdują się rozpraszacze nasion w postaci poziomych płytek, od których spadające nasiona odbijają się i w ten sposób mają zostać rozrzucone na pełnej szerokości roboczej maszyny. Dostępna jest też wersja z elastycznymi rurkami, którymi nasiona transportowane są grawitacyjnie bliżej gleby i tam dopiero rozrzucane, tak jak w prostszej wersji, czyli z wykorzystaniem rozpraszaczy - dzięki temu rozwiązaniu wiatr nie zniesie nasion. Siewnik może być przystosowany do montażu na narzędziach uprawowych lub do zawieszenia na przednim TUZ-ie.
Również Pöttinger oferuje siewnik mechaniczny pod nazwą Drillbox, dostępny w wersjach o szerokości 2,5 i 3 m. Siewnik ma konstrukcję podobną jak maszyny z Unii. Wyposażony jest w koło gwiaździste, z którego za pośrednictwem łańcucha przenoszony jest napęd na aparaty wysiewające. Ułatwieniem w przeprowadzaniu próby kręconej jest dołączana wanna.
Siewniki pneumatyczne
Siewniki pneumatyczne są w stanie wysiewać poplon nawet na szerokości do 12 metrów, za co odpowiadają specjalnie zaprojektowane dmuchawy i dyfuzory. Wykorzystują one zwykle do rozdziału nasion wałki wysiewające, po czym materiał siewny transportowany jest pneumatycznie do płytek rozpraszających, nazywanych też dyfuzorami. Zaletą siewników pneumatycznych jest równomierny wysiew nawet przy dużej szerokości roboczej oraz brak wrażliwości na wiatr. Ich główną wadą jest konstrukcja bardziej skomplikowana od pozostałych typów, a więc jednocześnie wyższa cena.
Bogatą ofertę siewników pneumatycznych ma firma APV, oferując siedem modeli tego typu maszyn ze zbiornikami o pojemności od 120 do 1600 l. Wyposażone są one w wymienne, napędzane elektrycznie wałki wysiewające oraz dmuchawę elektryczną lub hydrauliczną. Ta ostatnia polecana jest przy większej liczbie dyfuzorów, co równa się zazwyczaj większej szerokości roboczej. Najmniejszy model PS 120 M1 dzięki niskiej masie i niewielkim wymiarom polecany jest do współpracy z zawieszanymi narzędziami składanymi. Ma 8 przewodów i można nim wysiewać nasiona na szerokość do 6 m. Standardowo jego dmuchawa napędzana jest elektrycznie, opcjonalnie można zastosować dmuchawę hydrauliczną. W przypadku największego modelu dmuchawa z napędem hydraulicznym jest standardem. Nasiona transportowane są poprzez 16 lub opcjonalnie 32 przewody i rozrzucane nisko nad ziemią. Wszystkie modele wyposażone są w elektroniczne moduły sterujące. W podstawowej wersji pozwalają na regulację i monitorowanie wałka wysiewającego i dmuchawy. Najbardziej zaawansowany moduł pozwala na zapamiętywanie parametrów wysiewu różnych nasion, automatyczną próbę wysiewu, automatyczne dostosowanie dawki do prędkości jazdy i wiele innych rozbudowanych funkcji. Za dopłatą można zastosować także wiele różnych czujników, np. czujniki prędkości: radarowe, GPS lub kołowe, czyli odczytujące prędkość na podstawie obrotów magnesu zamontowanego na kole ciągnika.
W barwach Amazone oferowany jest siewnik do poplonów GreenDrill, montowany na narzędziach uprawowych tej firmy o szerokości do 6 m. Ma on wałek wysiewający z wymiennymi kółkami, który po podziale nasion transportuje je rurkami do dyfuzorów nazywanych przez Amazone talerzami odbojowymi. Te z kolei rozrzucają je przed wał maszyny uprawowej. Dmuchawa może być napędzana elektrycznie bądź hydraulicznie. Podstawowy sterownik pozwala włączyć dmuchawę i wałek oraz regulować liczbę obrotów tego ostatniego. Bardziej komfortowy komputer sterujący ułatwia wykonywanie próby kręconej, zlicza powierzchnię i czas pracy oraz pokazuje prędkość jazdy.
Oferowany przez Unię siewnik pneumatyczny ETA przeznaczony jest do współpracy z maszynami uprawowymi, które do pozycji transportowej składają się hydraulicznie. Dostępny jest w wersji ze zbiornikami o pojemności 200 i 500 l. Większa wersja standardowo ma hydraulicznie napędzaną dmuchawę i umożliwia wysiew nasion na szerokość do 12 m. W mniejszej wersji jest to opcja. Standardowy sterownik siewnika umożliwia regulację prędkości pracy wałka wysiewającego i dmuchawy. Opcjonalny, bardziej rozbudowany sterownik pozwala m.in. Pöttinger również oferuje pneumatyczne siewniki do poplonów pod nazwą Tegosem, ale w ich wypadku podział nasion następuje pneumatycznie przez blachy rozdzielające, co według producenta gwarantuje dokładny wysiew. Do szerokości roboczej 4 m napęd dmuchawy jest elektryczny, od 5 m - hydrauliczny. Maszyny ciągnione są oferowane wyłącznie z hydraulicznym napędem dmuchawy.
Kuhn oferuje trzy modele siewników do poplonów oznaczonych symbolem SH 201, SH 402 i SH 600. Dwa pierwsze różnią się jedynie zbiornikiem. Pierwszy wykonany jest z polietylenu i mieści 150 l nasion, drugi - stalowy - ma pojemność 380 l. Napęd zarówno aparatu wysiewającego, jak i dmuchawy jest elektryczny. Siewniki wyposażone są w 8 dysz, za pomocą których nasiona rozsiewane są na powierzchni gleby. Kontrolowanie parametrów pracy odbywa się za pośrednictwem sterownika znajdującego się w kabinie ciągnika. Siewniki te mogą współpracować z maszynami uprawowymi o szerokości do 6 m. Trzeci model SH 600 może współpracować z maszynami o połowę szerszymi.
POLSKI PNEUMATYCZNY SIEWNIK FORTUNE SEEDER - AMJ AGRO (Wywiad /Prezentacja)
Siewniki tarczowe
Siewniki tarczowe są najbardziej uniwersalne, a ich zaletą jest niezawodność, wydajność oraz prosta konstrukcja. Są najtańszym wyborem przy zakupie siewnika do poplonu. Takie siewniki mają zbiorniki o pojemnościach od 40 do 200 l i dostępne są z jedną lub dwiema tarczami rozrzucającymi. Standardem są elektryczny napęd tarcz i sterownik, który pozwala zmieniać prędkość obrotu tych ostatnich oraz otwierać i zamykać zasuwę dozownika. Dzięki łatwej zmianie prędkości obrotowej tarcz możliwa jest szybka zmiana szerokości roboczej w bardzo dużym zakresie. Dodatkowo regulacja może odbywać się poprzez przestawienie łopatek rozrzucających i punktu podawania nasion na tarczę. Tak jest np. w niektórych modelach APV: dwutarczowym ZS 200 M4, gdzie szerokość rozrzutu można regulować w zakresie od 1 do 31 m, i jednotarczowym ES 100 M3 Special z regulacją rozrzutu od 2 do 28 m. Górna granica podana przez producenta dotyczy jednak preparatów ślimakobójczych. Dla nasion roślin sianych jako poplon szerokość rozrzutu jest mniejsza i mocno uzależniona od gatunku (masa i kształt nasion).
Oprócz firmy APV siewnik tego typu oferuje również Akpil - jest on jedynym dostępnym w ofercie tego producenta urządzeniem do wysiewu roślin po zbiorze głównej rośliny. Urządzenie nosi nazwę „Poplon” i mieści 110 l nasion; rozsiewa je na szerokość od 2,5 do 15 m. Szerokość można łatwo regulować dzięki zmianom obrotów tarczy rozsiewającej (w zakresie od 300 do 3000 obr./min). Bardzo ważną zaletą w przypadku siewników tarczowych jest łatwość łączenia ich z różnymi narzędziami uprawowymi.
Lemken Solitair DT i siewnik MultiHub
Lemken Solitair DT to nowoczesny agregat uprawowo-siewny dostępny w szerokościach roboczych 4, 6 oraz 9 m (od tego roku). Maszyna wyposażona jest w podwójny zbiornik z możliwością jednoczesnego wysiewu nasion oraz nawozu. Sam wysiew w pierwszym etapie pracy przygotowany jest przez czołowy wał oponowy, który wstępnie zapewnia dobre zagęszczenie gleby. Następnie do akcji wkracza kompaktowa brona wyposażona w talerze o średnicy 465 mm, których praca amortyzowana jest za pomocą specjalnych resorów. Co ciekawe, jednostki dozujące nasiona do rozdzielacza są napędzane elektrycznie i wykonane z materiałów odpornych na działanie nawozów.
Niezwykle interesującym narzędziem, jakie można zamontować na agregacie Lemken Solitair DT, jest dodatkowy siewnik MultiHub. To wyspecjalizowana maszyna zarówno do wysiewu poplonów podczas uprawy ścierniskowej, jak i wysiewu trzeciego komponentu, np. mikrogranulatu bezpośrednio z wysiewem głównych nasion siewnika. MultiHub posiada zbiorniki o pojemności 200 lub 500 litrów, więc można go dopasować do indywidualnych warunków wymaganych zastosowań. Sterowanie sekcjami szerokości można obsługiwać bezpośrednio z kabiny ciągnika za pośrednictwem Isobus i oprogramowania maszyny. W przypadku sprzężenia z siewnikiem MultiHub ma taką samą liczbę sekcji jak sam siewnik główny, co na wyświetlaczu wskazane jest jako dodatkowa linia siewu.
Charakterystyka siewników do poplonów z kołem kopiującym
Siewnik zbożowy SR, zaprojektowany do wysiewu nasion zbóż, roślin motylkowych i rzepaku, umożliwia również siew poplonów. Może pracować jako maszyna samodzielna bądź w zestawie z różnego typu agregatami uprawowymi wyposażonymi w hydropak. Redlica została zestawiona z ułożyskowanym gumowym kołem kopiującym, które warunkuje poziom zagłębiania redlicy.
Solidna i zwarta budowa ramy połączona ze zbiornikiem ziarna o dużej pojemności, wykonanym w technologii połączeń spawanych ze stali gatunkowej, dodatkowo przetłaczanej, zapewnia wysoką trwałość i długą żywotność maszyny. Konstrukcja jest zaprojektowana tak, by siewnik mógł pracować jako maszyna samodzielna oraz w zestawie po sprzężeniu z agregatami wyposażonymi w hydropak.
Przekładnia bezstopniowa - serce siewnika - zbudowana jest w oparciu o układ krzywkowy ze sprzęgłami kierunkowymi. Nastawień dokonuje się w oparciu o dużą, wygodną skalę odwołującą się do wskazań tabeli wysiewu. Dla wygody siewniki AGRO-MASZ wyposażone są w talerzowe znaczniki śladów sterowane hydraulicznie, amortyzowane i dodatkowo zabezpieczone przed uszkodzeniem dzięki śrubom ścinalnym. Aparat dozujący podzielony jest na dwie komory: komorę z kołem wąskim i komorę z kołem szerokim.
Precyzja wysiewu z kołem kopiującym
Maszyna pozwala na rozsiewanie poplonów różnego rodzaju i wielkości granulatu. Układ wysiewający to jednostka elektryczna napędzająca uniwersalny wałek wysiewający o dużym zakresie regulacji prędkości. Ziarno dozowane jest ze zbiornika o pojemności 200 lub 400 litrów. Wałek wysiewający przenosi materiał siewny do ośmiokanałowego rozdzielacza, skąd pneumatycznie transportowany jest do elastycznych przewodów wysiewających, wykonanych z tworzywa sztucznego, zakończonych płytkami. Za transport ziaren odpowiedzialne są dwie elektryczne dmuchawy wspomagające. Wielką zaletą takiego sposobu rozprowadzania wysiewanego materiału jest pewność jego równomiernego rozłożenia na polu bez względu na warunki pogodowe (wiatr) panujące podczas wykonywania zabiegu agrotechnicznego.
Za dokładne dozowanie wysiewanego materiału odpowiada dedykowany komputer. Przyjazny użytkownikowi moduł umożliwia operatorowi kontrolę i regulację podstawowych parametrów siewu. System wymaga wprowadzenia do pamięci:
- Żądanej dawki ziarna, jaka ma zostać wysiana na hektar.
- Szerokości roboczej maszyny, na jakiej siewnik jest nabudowany.
- Dawki, jaką dozuje wałek wysiewający podczas jednego pełnego obrotu (tę informację operator może wyczytać z tabeli wysiewu bądź otrzymać ją z próby kręconej).
Dla właściwego funkcjonowania maszyny sterownik potrzebuje jeszcze jednego parametru - prędkości roboczej, o której informacje w czasie rzeczywistym przesyła do komputera czujnik z koła kopiującego bądź antena GPS.
Płytki rozsiewające mocowane są na specjalnej ramce. Mogą być rozmieszczane w różnych odstępach w zależności od tego, jaką szerokość roboczą ma maszyna, na którą nabudowano siewnik. Siewnik SP dedykowany jest dla agregatów o szerokości roboczej mieszczącej się w przedziale od 2 do 6 metrów.
Opcje sterowania i wyposażenie
Siewniki z kołem kopiującym oferują różne opcje sterowania dla zwiększenia precyzji i komfortu pracy:
- Sterowanie z koła kopiującego
- Sterowanie GPS
- Sterowanie z koła kopiującego + wentylator hydrauliczny
- Sterowanie GPS + wentylator hydrauliczny
Dodatkowe opcje obejmują:
- Sterowanie obrotami wentylatora
- Zewnętrzny panel sterujący
- Czujnik rezerwy ziarna (opcja do „zewnętrzny panel sterujący”)
Siewnik może zostać wyposażony w układ służący zakładaniu ścieżek technologicznych. Sterownik AM - PLUS jest automatycznym kontrolerem ścieżek, do siewników wykorzystujących elektrycznie sterowane mechanizmy tworzenia ścieżek technologicznych, także przedwschodowych. Ścieżki technologiczne wykonuje się na potrzeby późniejszych prac opryskiwaczem lub rozsiewaczem nawozów. Naliczanie przejazdów odbywa się automatycznie, z użyciem czujnika. Komplet spulchniaczy śladów (2 sztuki).
Maszyna wyposażona w komputer daje operatorowi najszerszy wachlarz możliwości, a zintegrowany z nim system czujników przesyła w czasie rzeczywistym dodatkowe informacje o parametrach siewu - między innymi alarmując operatora o niskim poziomie ziarna w skrzyni siewnika.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie siewnika do poplonu?
Decydując się na zakup siewnika do poplonu, należy wiedzieć przede wszystkim, że istotny jest nie tylko dobór odpowiedniego typu siewnika, ale również jakość sprzętu gwarantowana przez producenta. Przekłada się ona bowiem zarówno na jego niezawodność, jak i długą żywotność. Posiadanie własnego siewnika do poplonu jest uzasadnione ekonomicznie, ponieważ dzięki tego typu sprzętowi można nie tylko oszczędzić czas, ale również wysiać rośliny z odpowiednią dokładnością. Przekłada się to na jakość uzyskanego poplonu, a co za tym idzie, jakość wytwarzanej z niego kiszonki, czy odpowiednią dawkę naturalnego nawozu dostarczonego glebie. Śmiało można zatem stwierdzić, że własny siewnik do poplonu powinien posiadać każdy rolnik, niezależnie od wielkości posiadanego areału.
Jeżeli rozważasz siewnik do poplonów mechaniczny, zwróć uwagę na stabilność podawania materiału przy zmiennej granulacji i na to, czy ustawienia pozwalają utrzymać powtarzalną dawkę na całej szerokości roboczej.