Siewniki konne, często nazywane "drylami", po odpowiedniej adaptacji mogą być efektywnie wykorzystywane jako siewniki ciągnikowe. Artykuł ten koncentruje się na szczegółach ich ustawienia, zwłaszcza w kontekście siewu kukurydzy i facelii, a także porusza kwestie nawożenia i zwalczania chwastów.
Historia i Ewolucja Siewników
Siewniki rzędowe, będące podstawą współczesnych maszyn, zaczęto produkować w Polsce już w XIX wieku, głównie na potrzeby folwarków. Po II wojnie światowej produkcję zintensyfikowano w Kutnie, gdzie początkowo wytwarzano siewniki konne. Dopiero w latach 60. XX wieku pojawiły się siewniki ciągnikowe. Lata 70. przyniosły wprowadzenie do Polski precyzyjnych siewników do buraków i kukurydzy, znacząco usprawniając prace rolne.
Ustawienie Siewnika Konnego do Siewu Kukurydzy
Przestawienie na wysiew górny
Do zasiewu kukurydzy, która jest rośliną o grubych nasionach, kluczowe jest przestawienie siewnika na tzw. wysiew górny. Osiąga się to poprzez zmianę przełożenia kół zębatych, co powoduje, że wałek wysiewający obraca się w odwrotną stronę niż normalnie, a nasiona wylatują górą nad wałkiem, a nie dołem. Taki mechanizm zapobiega "wyprzedzaniu" wałka przez drobne nasiona podczas jazdy i siewu.
Dźwignia do zmiany kierunku obrotów wałka wysiewającego jest kluczowym elementem. Schemat działania wysiewu siewników, np. KR-15, KR-25, ilustruje ten proces: przy wysiewie dolnym zastawka jest zamknięta, a wał kręci się w kierunku jazdy siewnika; przy wysiewie górnym zastawka jest otwarta, a wał kręci się odwrotnie do kierunku jazdy siewnika. W praktyce, zazwyczaj trzeba pociągnąć specjalny "wichajster" (oznaczony zieloną strzałką), aby przestawić tryby na wysiew górny.
Rozstaw rurek i nasion
Aby siać kukurydzę w odpowiednich odstępach, należy zamknąć klapki na poszczególne rurki. Jeśli planuje się siew na tylne rurki, optymalny rozstaw zależy od przeznaczenia kukurydzy i metody koszenia:
- Dla kukurydzy na zielonkę dla bydła, szczególnie jeśli będzie koszona ręcznie lub maczetą, zaleca się sianie co 40 cm. Sianie co drugą redlicę może być zbyt gęste, co utrudni koszenie i wpłynie na wzrost roślin.
- Jeśli kukurydza będzie koszona maszynowo (np. rotacyjną), a jej wzrost nie przekroczy metra, rozstaw rzędów powinien wynosić około 70-75 cm. Zbyt gęsty siew (np. co drugą redlicę) może sprawić, że kukurydza nie wyrośnie zbyt duża.
- W przypadku konieczności zmniejszenia ilości wysiewu na hektar (np. z 20 kg na 10 kg), można zamknąć co drugą rurkę, uzyskując prawidłowy rozstaw i zmniejszając wysiew.
W rzędzie odstępy między ziarnami powinny wynosić około 30 cm. Przy siewie na zielonkę, gdzie celem jest uzyskanie około 100 roślin na metr kwadratowy (zakładając 80% wschodów), należy wysiać około 120 roślin na metr kwadrat, co daje odstęp około 8 cm między ziarnami w rzędzie.
Nawożenie Kukurydzy
Przed siewem kukurydzy zaleca się rozsianie odpowiedniego nawozu. Mocznik jest dobrym wyborem, często stosuje się również polifoskę. Ważne jest, aby nawóz został równomiernie rozprowadzony na polu przed zasianiem nasion. Jeśli planuje się uprawę na zielonkę dla byków, odpowiednie nawożenie wspomoże szybki i bujny wzrost roślin.
Zwalczanie Chwastów w Kukurydzy
Kwestia zwalczania chwastów jest kluczowa dla prawidłowego wzrostu kukurydzy. Istnieje kilka metod i preparatów:
- Przed siewem: Można zastosować herbicydy takie jak Dual Gold, które należy przemieszać z glebą broną.
- Po siewie, przed wschodami (do 3 dni): Niektóre preparaty, jak Afalon dypresyjny, mogą być użyte. Jednak popularny Chwastox Turbo, choć skuteczny na owies, nie jest zalecany do oprysku kukurydzy na "gołą ziemię" i może być zbyt słaby na specyficzne chwasty kukurydzy.
- Po wschodach (2-5 liści): Po wzejściu kukurydzy, w fazie 2-5 liści, można zastosować preparaty takie jak Adengo czy Pendigan.
- Po wschodach (do 8 liści): Gdy kukurydza osiągnie fazę do 8 liści, skutecznymi herbicydami są Mocarz lub Mustang. Wybór zależy od rodzaju chwastów występujących na danym polu. Mocarz i Mustang są polecane na chwasty takie jak owies głuchy, trawica czy perz. Sprzedawca oprysków może doradzić najlepszy preparat.
Należy unikać opryskiwania chwastoxem w kukurydzy, ponieważ jest to ryzykowne i może nie przynieść oczekiwanych rezultatów. Zawsze warto skonsultować się ze sprzedawcą oprysków lub doświadczonym rolnikiem.
Jakie herbicydy do zwalczania chwastów w kukurydzy? | Nowe Herbicydy II AR #92
Siew Facelii Siewnikiem Konnym
Zakup siewnika konnego przerobionego na ciągnikowy za 400 zł, zwłaszcza na niewielki areał (ok. 1,5 hektara), jest często rozważany przez rolników. Siewnikiem można wysiać każde nasiono przeznaczone do upraw rolnych, pod warunkiem jego sprawności technicznej i możliwości prawidłowego ustawienia.
Wymagania dla siewu facelii
Facelia, podobnie jak inne drobnonasienne rośliny, wymaga specjalnych ustawień:
- Głębokość siewu: Facelia lubi być wysiana jak najpłycej. Siewniki konne mogą mieć problem z precyzyjną regulacją głębokości, zwłaszcza na nierównym gruncie (np. raz glina, raz piasek), co może skutkować zapadaniem się siewnika na piasku i nierównym wysiewem.
- Rolki do drobnych nasion: Do siewu facelii potrzebne są specjalne rolki do drobnego wysiewu. Jeśli siewnik ich nie posiada, wysiew może być utrudniony lub niemożliwy do osiągnięcia odpowiedniej precyzji. Niektórzy rolnicy radzą sobie bez tych rolek, odpowiednio ustawiając przekładnie zębate, jednak wymaga to doświadczenia.
- Mieszanie nasion: W przypadku problemów z wielkością ziaren facelii, dla ułatwienia można je wymieszać z mocznikiem (dokładnie) i taką mieszanką obsiać pole. Na przykład, można zmieszać 20 kg facelii z 30 kg mocznika w betoniarce, a następnie zasypać zasobnik siewnika.
- Ilość nasion na hektar: Siewnik konny może wysiewać około 20 kg facelii na 1 hektar przy wszystkich otwartych rurkach i minimalnych ustawieniach. Jeśli ta ilość jest zbyt duża, można zamknąć co drugą rurkę, co zmniejszy wysiew do około 10 kg na hektar i zapewni prawidłowy rozstaw.
Po siewie facelii siewnikiem konnym, konieczne jest zabronowanie pola, aby przykryć nasiona. Jest to podobne do siewu zwykłym "poznaniakiem", który również nie ma rolek czy kół dociskowych.
Problemy z siewnikami i rozwiązania
Nierównomierny siew i przerwy
Jeśli po siewie zboża pojawiają się dwie przerwy o szerokości około 15 cm, często na szerokości kolein ciągnika, problem leży w ugniataniu gleby przez koła. Rozwiązaniem może być dorobienie z przodu siewnika, za każdym kołem ciągnika, po dwie zęby brony redlicowej (np. M20). Powinny być przymocowane do profilu z regulowaną głębokością za pomocą wsuwania profilu w profil. Dodatkowo, za siewnikiem można dorobić listwę ze sprężynami od przewracarki widełkowej, która ładnie przykryje nasiona. Przed siewem ważne jest również dobre uprawienie pola.
Problemy z wysiewem nasion
Jeśli nasiona nie spadają w leje, a mieszacz kręci się, ale nasiona wydają się "namagnetyzowane", może to wynikać z niewłaściwego ustawienia siewnika (brak górnego wysiewu dla drobnych nasion) lub braku specjalnych rolek do drobnych nasion. Upewnienie się, że siewnik jest prawidłowo ustawiony na górny wysiew, jest kluczowe, zwłaszcza dla drobnonasiennych roślin. Warto również sprawdzić, czy wszystkie rurki były otwarte podczas próby kręconej i czy ustawienia regulowane wajchą przesuwającą rolkę z zębatkami są odpowiednie.