Siewnik Poznaniak: Ewolucja, Funkcje i Ustawienia dla Optymalnego Siewu

Polski siewnik Poznaniak jest nieocenionym narzędziem dla każdego, kto pracuje w polu. Od momentu powstania w Polsce, w latach 60. XX wieku, ten sprzęt agrarny zrewolucjonizował sposób uprawy zbóż. Postęp dokonany w tym czasie pozwolił rolnikom zwiększyć produkcję przy jednoczesnym obniżeniu kosztów pracy. Kiedyś siewnik Poznaniak był dostarczany do wszystkich krajów dawnego RWPG, stając się symbolem niezawodności i wydajności. Choć przez lata przeszedł wiele modyfikacji, nadal jest chętnie używany przez rolników.

Charakterystyka Techniczna i Zalety

Poznaniak to prosta, ale wydajna maszyna, która pomaga wysiewać nasiona na całym polu. Jest to wydajna i niezawodna maszyna, która może pomóc rolnikom zaoszczędzić czas i energię podczas pracy w polu.

Kluczowe Zalety

• Precyzja: Umożliwia precyzyjny wysiew nasion na jednakową głębokość i odległość, a także siew różnych roślin na różnych głębokościach.
• Wydajność: Pozwala na wydajny i precyzyjny wysiew nasion na dużych powierzchniach.
• Ograniczenie pracy ręcznej: Zmniejsza ilość pracy ręcznej związanej z wysiewem nasion na polach, co pomaga obniżyć koszty pracy.
• Uniwersalność: Siewnik ten nadaje się do siewu na dowolnym rodzaju odpowiednio przygotowanej gleby - najlepiej zaoranej, wyrównanej i lekko ugniecionej. Jest przeznaczony do siewu nasion nie tylko zbóż, lecz również nasion strączkowych, oleistych, traw i innych.
• Lekka konstrukcja: Siewnik Poznaniak charakteryzuje się bardzo lekką konstrukcją, dzięki czemu może współpracować z zawieszanymi agregatami uprawowymi. Niska masa siewnika jest szczególnie ważna, gdy jest on agregowany z agregatem zawieszanym, ponieważ zestawy te są dość długie, a główny ciężar, czyli siewnik z załadowaną skrzynią nasienną, jest najbardziej oddalonym od ciągnika elementem zestawu.

Budowa Siewnika Poznaniak

Budowa siewnika Poznaniak opiera się na ramie nośnej, do której mocowane są redlice siewne oraz skrzynia nasienna z aparatami wysiewającymi.

Skrzynia Nasienna i System Załadunku

Wersja podstawowa siewnika posiada skrzynię nasienną z podestem, kratę ułatwiającą załadunek ziarna. Sprężyny gazowe ułatwiają podniesienie pokrywy skrzyni nasiennej. Wewnątrz skrzyni zamontowane są zsypy kierunkujące ziarno do aparatu wysiewającego, co jak podaje producent, pozwala wysiewać do „ostatniego ziarna”.

Aparaty Wysiewające i Skrzynia Przekładniowa

Napęd aparatów wysiewających jest mechaniczny i uzyskuje napęd poprzez przekładnię łańcuchową od prawego koła siewnika. Bezstopniowa skrzynia przekładniowa znajduje się w obudowie z żeliwa, co umożliwia precyzyjne mocowanie elementów przekładni i podnosi żywotność oraz dokładność jej działania. W nowej wersji siewnika obraca się ono z lekkim oporem, więc przy dojeździe do uwroci można podnieść maszynę w trakcie jazdy, bez obawy o wysiewanie nasion w powietrzu. Do ustawienia normy wysiewu w przekładni służy wygodne jarzmo z pokrętłem blokującym i dobrze widoczną skalą wyciętą laserowo.

Mocowanie precyzyjnych elementów przekładni w takiej obudowie podnosi żywotność i dokładność jej działania, przekładając się na jeszcze wyższą dokładność utrzymywania normy wysiewu. Aby wydłużyć żywotność skrzynki i długo cieszyć się jej bezawaryjną pracą, należy pamiętać o „zerowaniu skrzynki” przy zmianie dawki. Zmieniając pozycję dźwigni skrzynki, najpierw wybiera się pozycję „zero”, a dopiero potem płynnie ustawia nową wartość na skali.

Redlice Siewne

Siewnik Poznaniak ma redlice umieszczone w dwóch rzędach, a głębokość siewu może być regulowana w zakresie 0-7 cm. Rozstaw pomiędzy pierwszym a drugim rzędem redlic wynoszący 20 cm ułatwia pracę na polu z dużą ilością resztek pożniwnych. Wyróżniamy dwa rodzaje redlic:

• Redlice stopkowe: Bardziej wrażliwe na niewyrównany teren.
• Redlice dwutalerzowe: Radzą sobie z nieoczyszczonymi resztkami pożniwnymi.

Maszyna może mieć zamontowane lekkie redlice stopkowe lub cięższe dwutalerzowe, przemienne typu Shell (rozstawione co 12 cm). Redlice Shell idealnie sprawdzą się w każdych warunkach glebowych, a pracujące za nimi kółko kopiujące gwarantuje, że ziarno będzie położone na jednakowej głębokości nawet na polach mozaikowatych. Maksymalny docisk redlic Shell wynosi 25 kG i jest regulowany indywidualnie lub centralnie. Redlice tego typu pracują na łożyskowaniu, które jak zapewnia producent, jest odporne na pracę w trudnych warunkach. Nowy rodzaj redlic V-TECH posiada dodatkowo kółko kopiująco-dogniatające w rozmiarze 250x42mm (lub 250×50 mm dla redlic „Shell”), co zapewnia ułożenie materiału siewnego na identycznej głębokości i gwarantuje wyrównane wschody.

Pozostałe Elementy Wyposażenia

Wersja podstawowa zawiera hydraulicznie sterowane znaczniki przejazdów (dwa siłowniki), wysokie koła z protektorem rolniczym, oświetlenie drogowe oraz ruchomą belkę zaczepową do zmiany głębokości pracy redlic siewnych. Ostatnim elementem roboczym siewnika Poznaniak jest tzw. zagarniacz klawiszowy, którego sprężyny są dociskane indywidualnie.

Modernizacja i Nowe Wersje Unia Poznaniak

Poznaniak przeszedł gruntowną modernizację. Z okazji 140-lecia firmy Unia, która rozpoczęła produkcję siewnika pod koniec lat 60., powstała nowa wersja tej kultowej maszyny. Unia Poznaniak 550 to mechaniczny siewnik zbożowy przeznaczony do siewu wielu rodzajów nasion. W czasie pracy i transportu bardzo łatwo manewruje się tą maszyną, ze względu na to, że jest ona zawieszana na trzypunktowym układzie zawieszania ciągnika. Można je stosować w agregatach uprawowo-siewnych z biernym lub aktywnym agregatem. Modele te występują w wersji z redlicami stopkowymi (Poznaniak) i dwutalerzowymi (Poznaniak D).

Modele i Szerokości Robocze

Unia zaprezentowała 3 nowe modele mechanicznego siewnika Poznaniak, dostępne w trzech szerokościach roboczych:

• 2,5 m (pojemność skrzyni 470 dm³)
• 2,7 m (pojemność skrzyni 470 dm³)
• 3,0 m (pojemność skrzyni 510 dm³)

Pozwala to dobrać do danego modelu agregat uprawowy i pracować zestawem uprawowo-siewnym. Po skompletowaniu takiego zestawu o szerokości roboczej 3 m można uzyskać zestaw zawieszany na TUZ ciągnika o masie wynoszącej zaledwie 1345 kg. Niska masa siewnika jest szczególnie ważna, gdy jest on agregowany z agregatem zawieszanym.

Zapotrzebowanie na Moc

Unia określa zapotrzebowanie na moc samego siewnika Poznaniak o szerokości roboczej 3 m na 60 KM. Natomiast w przypadku zagregowania tego siewnika z agregatem uprawowo-siewnym Ceres, do pracy powstałego zestawu potrzebny jest ciągnik o mocy minimum 100 KM i tylnym układzie zawieszenia dźwigającym 3000 kG.

Sterowanie i Opcjonalne Wyposażenie

W nowej wersji siewnika Poznaniaka dostępne są dwa pakiety wyposażenia, które znacząco zwiększają funkcjonalność maszyny:

• Pakiet STARTER SEED: Zawiera ścieżki technologiczne oraz hydrauliczne znaczniki przejazdu. Automatycznie zlicza przejazdy oraz zamyka i otwiera ścieżki technologiczne pod przejazdy opryskiwaczem lub rozsiewaczem. Sterownik Starter Seed służy głównie do automatycznego zliczania przejazdów oraz zamykania i otwierania ścieżek technologicznych.
• Pakiet PILOT SEED: Posiada nowoczesny komputer, który zlicza dzienne i sumaryczne hektary, sygnalizuje minimalny poziom nasion w skrzyni, sygnalizuje czas pracy, wydajność pracy, prędkość jazdy oraz błędy (np. awarie czujników). Może również przechowywać dane z zasiewów dla 10 pól.

Nowe Poznaniaki otrzymały również znaczniki przejazdowe z zabezpieczeniami przeciążeniowymi, które chronią ich ramiona przed uszkodzeniami w przypadku zaczepienia o przeszkodę. Znaczniki przejazdowe są wyposażeniem opcjonalnym siewnika, jednak są niezbędne, gdy chcemy zakładać ścieżki technologiczne z pomocą sterownika - czujniki zliczające przejazdy siewnika montowane są właśnie przy ramionach znaczników.

Części Zamienne i Konserwacja

Części do siewnika Poznaniak to niezbędne elementy, które umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie siewnika. Począwszy od podstawowych części, takich jak rama, koła jezdne, czy redlice stopkowe, po większe elementy, takie jak zbiornik, najnowszy komputer Pilot Seed i jednostkę napędową. Przy wyborze części należy wziąć pod uwagę przeznaczenie siewnika oraz ilość pól, na jakich pracuje. Różne części mogą być potrzebne w zależności od tego, czy siewnik będzie wykorzystywany w rolnictwie na małą, czy dużą skalę. Dodatkowo niektóre elementy mogą wymagać wymiany lub modernizacji w związku z ich zużyciem w czasie.

Kontrola jakości jest również ważna przy wyborze części zamiennych. Należy upewnić się, że wszystkie elementy pochodzą z wiarygodnych źródeł z gwarancjami, które obejmują wszelkie potencjalne wady, problemy z dopasowaniem lub wydajnością. Regularna kontrola siewnika jest kluczowa. Wnikliwe sprawdzenie siewnika przed sezonem powinno odbywać się nie tylko wiosną - dobrze jest dokonać jego przeglądu także jesienią.

Przygotowanie Siewnika do Pracy

Przegląd siewnika najlepiej rozpocząć od znalezienia instrukcji obsługi danego modelu, która zawiera najistotniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu. Chcąc przygotować siewnik do siewu, należy zwrócić uwagę na liczbę redlic oraz odległość między nimi, głębokość, na jakiej pracują, a także długość znaczników.

Kontrola Techniczna i Połączeń

Przed przystąpieniem do pracy należy skontrolować, czy w zbiorniku i w aparatach wysiewających nie ma żadnego ciała obcego (np. narzędzi, przerośniętych nasion, sznurka). Należy też sprawdzić naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny, sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni. Trzeba też sprawdzić dokręcenie połączeń śrubowych oraz stan i zamocowanie redlic. Przed wyjazdem siewnika w pole należy ocenić również stan techniczny urządzenia oraz sprawdzić, czy jego elementy robocze odpowiednio działają oraz czy nie doszło za bardzo do ich zużycia. Przykładowo, kółka, które zostały zbyt mocno zużyte, mogą przyczyniać się do problemów z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu danego zboża.

Przyłączenie do Ciągnika i Poziomowanie

Czynności przyłączeniowe operator ciągnika wykonuje samodzielnie. W tym celu powinien podjechać tyłem ciągnika do maszyny tak, aby trafić uchami ramion dolnego zawieszenia na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia trzeba połączyć z ciągnikiem przy pomocy łącznika i go zabezpieczyć. Regulując długość łącznika górnego, należy ustawić maszynę w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu.

Regulacja Głębokości Siewu

Regulacji głębokości siewu należy dokonać na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany oraz czy ziarno jest wysiane na prawidłowej głębokości. Korekty głębokości należy przeprowadzić centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada także możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny. Ze względu na to, że ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany nie jest jednakowe, jeśli chodzi o wielkość i ciężar, dane zawarte w tabeli wysiewu należy traktować jako orientacyjne.

Próba Kręcona: Klucz do Precyzyjnego Siewu

Próba kręcona siewnika to jedna z operacji, którą należy wykonać przed siewem, związana ze sprawdzaniem prawidłowej pracy siewnika przed właściwym wysiewem. Daje możliwość obserwacji działania siewnika oraz wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziaren. Choć sama próba zajmuje sporo czasu, warto ją wykonać, aby uzyskać właściwą dawkę kilogramów na 1 hektar.

Jak wykonać próbę kręconą siewnika Poznaniak?

Próbę kręconą siewnika Poznaniak należy wykonać, biorąc pod uwagę odpowiednią tabelę wysiewu, odpowiadającą gatunkowi ziarna, które zamierzasz wysiać. Jeśli nie ma konkretnego zboża w tabeli, wybierz najbardziej zbliżoną opcję lub typ ziarna, który jest podobny do tego, które chcesz siać (np. pszenicę ozimą dla pszenicy jarej).

Procedura próby stacjonarnej:

1. Na początku należy zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową spełniającą rolę pojemnika na ziarno.
2. W kolejnym kroku trzeba zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wyspowych do aparatów wysiewających.
3. Następnie trzeba włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
4. Wysiane ziarno trzeba przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
5. Następnie należy wykręcić korbą dla:
   • siewnika o szerokości 3,0 m liczbę obrotów 13 na ar,
   • siewnika o szerokości 2,7 m liczbę obrotów 14,5 na ar,
   • siewnika o szerokości 2,5 m liczbę obrotów 15,5 na ar.

Ilość nasion, która zostanie wysiana do osłony korytkowej (dokładnie zważona), pomnożona przez 100 odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar. Jeśli waży ono mniej lub więcej niż podaje tabela wysiewu, trzeba zmienić ustawienie dźwigni skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę. Należy również pamiętać, aby przed próbą kręconą aparaty wysiewające były wypełnione ziarnem. Jeśli zważona masa ziaren jest zbyt mała, należy zwiększyć wysiew dźwignią przy przekładni.

Procedura próby dynamicznej (w polu):

Podczas wykonywania bardzo precyzyjnego siewu zaleca się, aby rolnik przeprowadził próbę kręconą w polu. W warunkach naturalnych jest ona jeszcze dokładniejsza. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, wykonać przejazd (wysiewając ziarno). Na 1 ar powierzchni przypada:

• dla siewnika o szerokości roboczej 3,0 m: 33,3 m przejazdu;
• dla siewnika 2,7 m: 37 m przejazdu;
• dla siewnika 2,5 m: 40 m przejazdu.

Następnie należy zważyć materiał siewny i ewentualnie skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę. W sytuacji, gdy uzyskana masa nie wynosi więcej niż 2 proc. od rekomendowanej dawki, można uznać, że próba jest udana.

Szczegółowe Ustawienia dla Różnych Roślin

Aby ustawić siewnik Poznaniak, należy skorzystać z tabeli wysiewu, która dostarcza orientacyjnych danych dla różnych gatunków i odmian nasion. Dane w tabeli wysiewu należy traktować jako orientacyjne, ponieważ ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany nie jest jednakowe, jeśli chodzi o wielkość i ciężar. Dla uzyskania dużej dokładności wysiewu zawsze wskazane jest przeprowadzenie próby kręconej.

Ogólna zasada ustawiania obejmuje sprawdzenie następujących parametrów w tabeli wysiewu:

• Skala przekładni bezstopniowej: Ustawienie normy wysiewu w kg/ha.
• Ustawienie zastawki: Regulacja szczeliny wysiewu nad aparatami wysiewającymi.
• Ustawienie dźwigni (denek): Pozycja aparatów wysiewających.
• Kółko wysiewające: Wybór odpowiedniego kółka (np. „W+S” dla wąskiego i szerokiego).

Dla użytkowników starych Poznaniaków regulacje nie będą zaskoczeniem, choć fakt, że aparaty wysiewające mają zamontowane dwa rodzaje kółek, może zaskoczyć. Dzięki temu przestawienie aparatów ze zbóż na wysiew drobnych nasion nie wymaga żmudnej wymiany kółek wysiewających, a jedynie wciśnięcia małych sworzni, blokujących każde z 25 kółek do zbóż - to proste i szybkie rozwiązanie.

Ustawienie dla żyta

Przykładowo, jeśli chcesz wysiać 157 kg/ha żyta, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 35. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 3/4, a dźwignia (denka) w pozycji 2. Należy użyć kółka „W+S” (wąskie plus szerokie).

Ustawienie dla pszenicy jarej

Dla pszenicy jarej, przykładowo, 233 kg/ha, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 45. Zastawka powinna być w pozycji 3/4, a dźwignia (denka) w pozycji 2. Należy użyć kółka „W+S”.

Ustawienie dla owsa

Jeśli chcesz wysiać 145 kg/ha owsa, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 45. Zastawka ma być ustawiona w pozycji 1, a dźwignia (denka) w pozycji 2. Należy użyć kółka „W+S”.

Ustawienie dla jęczmienia

Dla jęczmienia, przykładowo, 113 kg/ha, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 35. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 1, a dźwignia denek w pozycji 2. Należy użyć kółka „W+S”.

Ustawienie dla rzepaku

Uwaga: Poniższe instrukcje dla rzepaku są ogólne. Dane z oryginalnego tekstu dla rzepaku były identyczne z danymi dla owsa, co jest błędem. Zawsze należy korzystać ze specjalistycznej tabeli wysiewu dla rzepaku dostarczonej przez producenta i dokładnie przeprowadzić próbę kręconą.

Znajdź rzepak w tabelce wysiewu. Sprawdź, ile kilogramów chcesz wysiać na 1 ha (np. 5-7 kg/ha w zależności od odmiany i warunków). Zgodnie z tym, sprawdź, jakiej skali to odpowiada, i ustaw przekładnię bezstopniową na daną wartość. Następnie zwróć uwagę na ustawienie zastawki (zazwyczaj niska pozycja dla drobnych nasion) i ustawienie dźwigni (denek). Sprawdź także, jakim kółkiem trzeba przeprowadzić wysiew (często jest to dedykowane kółko do drobnych nasion lub opcja „W+S”). Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą.

Ustawienie dla siewu trawy

Dla siewu trawy, przykładowo, 84 kg/ha, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 50. Zastawka ma być ustawiona w pozycji 3/4, a dźwignia (denka) w pozycji 1. Należy użyć kółka „W+S”. Po wykonaniu tych kroków należy wykonać próbę kręconą.

Ustawienie dla gryki i łubinu

W przypadku ziaren, których nie ma w tabeli (jak gryka czy łubin), należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości. Należy wówczas wykonać próbę kręconą przynajmniej 2 razy. Jeśli np. chcesz wysiać 100 kg, a z próby wyjdzie Ci 50 kg, na podzielnicy przekładni bezstopniowej należy przesunąć większą wartość niż 50.

Doświadczenia z Testów Polowych

Siewnik Poznaniak, znany większości, jeśli nie każdemu polskiemu rolnikowi, w nowej odsłonie pokazuje, że idea prostego w budowie i obsłudze siewnika uniwersalnego w mniejszych gospodarstwach rodzinnych jest nieśmiertelna. Wynika to głównie z niskiego zapotrzebowania na moc, niskich kosztów eksploatacji i łatwej obsługi.

W testach polowych nowej wersji Poznaniaka 510/3, o szerokości roboczej 3 m, wyposażonego w hydrauliczne znaczniki śladów, sterownik Starter Seed do tworzenia ścieżek technologicznych i z opcjonalnym oświetleniem drogowym, Unia zalecała prędkość roboczą około 8 km/h. Choć momentami tempomat podkręcano do 9,5 km/h, szybko wracano do pierwotnej prędkości ze względu na nierówności, ponieważ lekki siewnik miał tendencję do podskakiwania przy zbyt szybkiej jeździe.

W porównaniu z poprzednią wersją Poznaniaka nie zmieniło się to, że napęd aparatów wysiewających jest mechaniczny z prawego koła. W nowej wersji siewnika obraca się ono z lekkim oporem, co pozwala podnieść maszynę w trakcie jazdy do uwroci bez obawy o wysiewanie nasion w powietrzu. Do ustawienia normy wysiewu w przekładni służy wygodne jarzmo z pokrętłem blokującym i dobrze widoczną skalą wyciętą laserowo. Częściowo za nią schowana jest przyklejana tablica wysiewu różnego rodzaju nasion wraz ze szczegółowym opisem regulacji siewnika. Mimo że instrukcja dołączona do zestawu jest dość krótka, fragment opisujący tworzenie ścieżek technologicznych wymaga przestudiowania kilka razy, by dobrze go zrozumieć.

tags: #siewnik #poznaniak #stan #bardzo #dobry