W ramach cyklu artykułów historycznych prezentujemy kolejną legendę polskiego rolnictwa - siewnik Poznaniak. Maszyny te w czasach swojej świetności obsiewały miliony hektarów rocznie, od wielkopowierzchniowych przedsiębiorstw po kilkuhektarowe gospodarstwa, gdzie z powodzeniem służą do dziś. Produkowany w Fabryce Maszyn Rolniczych „Agromet-Kraj”, Poznaniak stał się najpopularniejszą maszyną tego typu w Polsce, którą przez wiele lat można było spotkać w niemal każdym gospodarstwie w kraju.
Historia produkcji i rozwój konstrukcji
Historia produkcji maszyn rolniczych w Kutnie sięga roku 1890, kiedy to Alfred Vaedtke uruchomił niewielką fabrykę. Po drugiej wojnie światowej zakład został znacjonalizowany i przez lata znany był głównie z produkcji siewników zbożowych. Pierwszy siewnik z dobrze znaną nazwą zaczął być wytwarzany w 1961 roku jako SZZ-2,5s Poznaniak w RoFaMa Rogoźno. Był to model o kołeczkowym systemie wysiewu ziaren z liczbą rzędów 19-21. Pod koniec lat 60. produkcja kolejnych wersji przeniosła się do kutnowskiego zakładu „Agromet-Kraj”.
Obecnie firma Unia, będąca największym polskim producentem maszyn rolniczych, kontynuuje tradycję tej marki, dostosowując ją do współczesnych wymogów rolnictwa precyzyjnego. Z okazji 140-lecia istnienia firmy zaprezentowano nową wersję kultowej maszyny, która łączy prostotę budowy z nowoczesnymi rozwiązaniami.
Charakterystyka i parametry techniczne
Siewnik „Poznaniak” przeznaczony jest do rzędowego siewu nasion zbóż, strączkowych, oleistych i motylkowych. Do głównych atutów maszyny należy jej stosunkowo niewielka masa własna - siewnik 3-metrowy z redlicami stopkowymi waży tylko 620 kg, co jest kluczowe przy agregowaniu z ciągnikami o mniejszej mocy.
Kluczowe rozwiązania konstrukcyjne:
- Układ wysiewający: Kołeczkowe przyrządy wysiewające pozwalające na precyzyjne dawkowanie.
- Regulacja: Głębokość siewu regulowana w zakresie 0-7 cm.
- Redlice: Dostępne są lekkie redlice stopkowe lub nowoczesne redlice dwutalerzowe typu Shell, które gwarantują równą głębokość siewu nawet na polach mozaikowatych.
- Skrzynia przekładniowa: W nowszych modelach zastosowano bezstopniową, trzykrzywkową skrzynię w obudowie z żeliwa, co poprawiło trwałość i precyzję napędu.
Ewolucja cen i kontekst rynkowy
W 1979 roku, według „Informatora Agromy”, siewnik Poznaniak S043 kosztował 20,5 tys. zł. Dla porównania, w tym samym czasie za ciągnik Ursus C360 trzeba było zapłacić 200 tys. zł, a bochenek chleba kosztował 4 zł. W 1985 roku ceny znacząco wzrosły, a Poznaniak S043 kosztował już 63,1 tys. zł.
| Model siewnika (1979 r.) | Cena katalogowa |
|---|---|
| Góral S012 | 5 200 zł |
| Poznaniak S043 | 20 500 zł |
| Mazur S052 | 73 000 zł |
| Polanin S045 | 99 000 zł |
Współczesna modernizacja: Poznaniak 550/3
Podczas targów Agrotech zaprezentowano zmodernizowaną wersję Poznaniaka o szerokości 3 metrów. Zmiany objęły m.in.:
- Zwiększoną skrzynię nasienną o pojemności 550 litrów.
- Zastosowanie szerszego ogumienia (6.0 R16).
- Nową konstrukcję znaczników przejazdowych z zabezpieczeniem przeciążeniowym.
- Możliwość sterowania za pomocą komputera Pilot Seed, który może przechowywać dane z zasiewu dla 10 pól.
Prezentacja Siewnik Poznaniak. Mafia Ostrówek.
Dzięki prostocie obsługi i niskim kosztom eksploatacji, Poznaniak pozostaje nieśmiertelną ideą siewnika uniwersalnego. Choć na rynku dostępne są bardziej zaawansowane maszyny pneumatyczne, mechaniczne siewniki rzędowe wciąż stanowią doskonałą propozycję dla mniejszych i średnich gospodarstw rodzinnych.