W rolnictwie, aby uzyskać zadowalające plony, kluczowe jest profesjonalne wysiewanie roślin. Siewniki są jednymi z najważniejszych maszyn rolniczych, zapewniającymi równomierne rozmieszczenie nasion na polu, co przekłada się na optymalne wykorzystanie przestrzeni i zasobów. Wybór odpowiedniego modelu siewnika i terminowe przeprowadzenie zabiegu agrotechnicznego mogą znacznie zwiększyć plony. W zależności od potrzeb rolnicy mogą wybierać między siewnikami pneumatycznymi a mechanicznymi.
Ogólna budowa i działanie siewników
Siewniki to maszyny rolnicze służące do zasiewu nasion. Ich głównym zadaniem jest precyzyjne rozprowadzenie nasion na powierzchni gleby w odpowiednich odstępach i głębokości, co zapewnia równomierne kiełkowanie i wzrost roślin. Siewnik jest urządzeniem rolniczym, które zazwyczaj nie posiada własnego napędu, dlatego musi być podczepiany do ciągnika.
Budowa
Siewniki rolnicze składają się z dwóch podstawowych części: zbiornika na nasiona i systemu wysiewającego. Zbiornik służy do magazynowania materiału siewnego, który trafia do aparatu wysiewającego. System ten, złożony z aparatów wysiewających i redlic, rozmieszczonych poprzecznie względem kierunku jazdy, odpowiada za umieszczenie nasion w glebie na odpowiedniej głębokości.
Zasada działania
Działanie siewnika opiera się na napędzie mechanicznym, który jest przekazywany z kół jezdnych maszyny. Obrotowe mieszadło wewnątrz zbiornika zapewnia równomierne podawanie nasion do aparatów wysiewających. Następnie nasiona są transportowane do redlic, które umieszczają je w glebie. Cały proces jest precyzyjnie kontrolowany, co pozwala na dokładne dozowanie ilości nasion oraz ich umieszczenie na odpowiedniej głębokości.
Legenda polskiego rolnictwa - siewnik Poznaniak, w teście profi!
Siewniki pneumatyczne
Siewnik pneumatyczny to maszyna rolnicza zaopatrzona w innowacyjny system wysiewu nasion. Skrzynia nie musi być tutaj zlokalizowana nad redlicami, a tym samym można zwiększyć jej ładowność, ponieważ ziarno i tak jest swobodnie rozrzucane. W mechanizmie maszyny wykorzystuje się natomiast powietrze (wytwarzane przez specjalną dmuchawę, napędzaną hydraulicznie lub przez WOM). Powietrze sprawia również, że nasiona trafiają do gleby. Warto dodać, że zbiorniki w takich urządzeniach wyróżniają się większą pojemnością. Ważnym elementem w takich urządzeniach są również aparaty kołeczkowe, które posiadają dodatkowe rolki, co pozwala lepiej rozdzielić ziarno oraz rozmieścić je w bruździe niż ma to miejsce w przypadku siewników mechanicznych. Siewniki pneumatyczne wykorzystują strumień powietrza do transportu nasion. System nadciśnieniowy w takich maszynach dociska nasiona do otworów w tarczy wysiewającej, powodując, że każda redlica umieszcza materiał siewny na tej samej głębokości i w równych odstępach. Taki sposób działania eliminuje ryzyko przemieszczenia się nasion.
Rodzaje siewników pneumatycznych
W zależności od modelu siewnik może być wyposażony w zespół podciśnieniowy lub nadciśnieniowy. Dlatego też siewniki tego typu można podzielić na nadciśnieniowe oraz podciśnieniowe.
- Siewnik nadciśnieniowy: Posiada tarcze wysiewające ze specjalnymi otworami. Po opuszczeniu tych tarcz ziarna wstrzeliwane są na glebę w wyniku docisku strumienia powietrza. Nadmiar nasion, które znajdują się przy otworach, trafia do zbiornika. Prace można w tym przypadku wykonywać nawet z prędkością 20 km/h. Systemy nadciśnieniowe wykorzystywane są w firmach usługowych oraz gospodarstwach wielkoobszarowych, czyli przeznaczone są głównie dla przedsiębiorstw rolnych i dużych gospodarstw.
- Siewnik podciśnieniowy: Ziarna zasysa się do otworu tarczy. W wyniku ruchu obrotowego podnoszone są one do góry, w strefę pracy zgarniaczy nadmiaru nasion. Później następuje przejście w dół, w wyniku czego nawóz lub nasiona swobodnie spadają w bruzdę. Ważne jest również to, że siewnik tego typu pozwala pracować na mokrej glebie. Prace są w tym przypadku wykonywane z prędkością 10-11 km/h.
Zalety siewników pneumatycznych
Siewniki pneumatyczne wyróżniają się niezwykle wysoką precyzją wysiewu, co ma kluczowe znaczenie w uprawach wymagających dokładnego rozmieszczenia nasion. Precyzyjne dozowanie w niektórych uprawach jest niezbędne, aby zapewnić równomierne wschody oraz optymalne warunki do wzrostu roślin. Metoda z wykorzystaniem tego urządzenia jest precyzyjna (chyba że mówimy o siewnikach pneumatycznych starszej generacji) i niezwykle skuteczna. Dzięki tym urządzeniom lepsza jest również jakość zasiewu, co z kolei oznacza większe plony, a co za tym idzie - większe zyski. Atutem skrzyni jest to, że jest węższa, dzięki czemu nie trzeba kontrolować, czy nasiona pozostały w jej bocznych fragmentach. Ładowność skrzyni nasiennej jest tutaj również większa i wynosi od 700 do 1200 kg, a jeśli wykorzysta się nadstawki, może ona zwiększyć się jeszcze bardziej, co jest niewątpliwym plusem, jeśli chodzi o ilość ziarna, które może pomieścić. Większy zbiornik wiąże się z kolei z mniejszą liczbą przestojów. Dodatkowo, głowica rozdzielająca, czyli taka, która rozdziela nasiona, wykonana jest z wysokiej klasy materiałów, dzięki czemu komponent ten działa bezawaryjnie przez długi czas. Ważne jest również to, że siewnik pneumatyczny jest bardziej uniwersalny od mechanicznego i pozwala wysiewać uprawy rzędowe, a więc soję, buraka cukrowego, fasolę, bobik, sorgo, kukurydzę czy nawet groch oraz rzepak. Dzięki niemu można wysiewać zarówno dużą, jak i małą liczbę ziaren.
Wady siewników pneumatycznych
Nowoczesne siewniki pneumatyczne posiadają również wady. Najważniejszą wadą tych maszyn rolniczych jest lokalizacja kosza zasypowego - chcąc go uzupełnić, musisz mieć traktor z ładowaczem, ładowacz samojezdny bądź zaczepiany. Warto dodać, że ze względu na to, że siewniki pneumatyczne są bardziej zaawansowane technologicznie, są również bardziej podatne na awarie.
Siewniki mechaniczne
Mechaniczny aparat wysiewający tej maszyny polega na tym, że pobiera ona nasiona ze zbiornika i wrzuca je w bruzdę, którą tworzy redlica. W przypadku siewnika mechanicznego skrzynia nasienna zawsze powinna znajdować się nad redlicami - tylko w ten sposób pobrane ziarno może znaleźć się finalnie w redlicy. Jeśli siewnik jest elementem zestawu uprawowo-siewnego, doprowadza to do stosunkowo sporej koncentracji masy na końcu agregatu, a tego problemu nie ma w siewnikach pneumatycznych.
Budowa i działanie siewnika mechanicznego
Najważniejszym elementem siewnika mechanicznego jest zbiornik na nasiona ze zlokalizowanymi u dołu aparatami wysiewającymi, które mogą być napędzane mechanicznie (za sprawą koła napędowego), hydraulicznie lub elektrycznie. Nasiona ze zbiornika nasiennego przesuwają się do aparatów wysiewających, które dozują odpowiednią ich liczbę. Ziarno pobrane przez aparat wysiewający w kolejnym kroku trafia do redlic, przy pomocy przewodów nasiennych. Jeśli maszyna wyposażona jest w koło napędowe, usytuowane jest ono na tylnej lub bocznej części urządzenia. Odpowiedzialne jest ono za napędzanie przekładni wysiewającej, która połączona jest z nim przy pomocy napędu łańcuchowego lub wału kardana.
Zalety siewników mechanicznych
Siewnik mechaniczny służy do wysiewu na niewielkich powierzchniach upraw, ale też przydaje się w większych gospodarstwach, koncentrujących się przede wszystkim np. na uprawie warzyw. Dużym jego atutem jest stosunkowo niska cena oraz relatywnie prosta obsługa, a to z kolei wiąże się z dłuższą żywotnością maszyn niż w przypadku siewników pneumatycznych. Co więcej, można je z powodzeniem podłączać do traktorów, które wyposażone są w niezbyt mocne silniki.
Wady siewników mechanicznych
Prędkość pracy siewników mechanicznych zawieszanych wynosi jednak w tym przypadku od 7 do 9 km/h, jest więc niska. Ładowność skrzyni utrzymuje się z kolei na poziomie od 300 do 700 kg, chyba że mówimy o siewnikach mechanicznych przyczepianych do ciągnika, których pojemność czasem przekracza 3000 kg. Siewniki tego typu są mniej dokładne niż te pneumatyczne - zdarza się, że w jednym miejscu zostaje zasianych kilka nasion. Innymi słowy, sekcja wysiewająca w maszynach z pneumatycznym systemem jest bardziej dopracowana, a sam rozdział ziarna w głowicach pneumatycznych jest lepszy i bardziej precyzyjny.
Zastosowanie siewników w rolnictwie
Maszyny w postaci siewników służą do precyzyjnego wysiewu nasion różnych roślin uprawnych. Są niezastąpione w procesie zasiewu zbóż, roślin przemysłowych, takich jak rzepak, oraz innych upraw, które wymagają dokładnego rozmieszczenia materiału siewnego. Dzięki zaawansowanej technologii i konstrukcji umożliwiają rolnikom precyzyjne kontrolowanie ilości wysiewanych nasion oraz głębokości, na jaką są one umieszczane w glebie. Taka dokładność przekłada się na optymalne wykorzystanie dostępnej powierzchni pola, co bezpośrednio wpływa na zwiększenie wydajności plonów. Ponadto, równomierne rozmieszczenie nasion zapobiega zjawisku konkurencji między roślinami o dostęp do składników odżywczych.
Rodzaje redlic
W celu optymalnego rozmieszczenia nasion w glebie siewniki wykorzystują redlice, czyli specjalne narzędzia służące do wykonywania w podłożu rowków, do których trafią nasiona. Wyróżniamy przy tym:
- redlice talerzowe - używane są w przypadku szerzej zakrojonych prac na większych uprawach;
- redlice stopkowe - dobrze sprawdzają się na obszarach zaoranych charakteryzujących się pulchnym podłożem.
Wydrążone przez redlice zagłębienia, po umieszczeniu w nich ziaren, są następnie zasypywane przy pomocy zgarniaczy.
Siewniki punktowe
Siewniki punktowe, w tym mechaniczne i pneumatyczne, umożliwiają precyzyjne rozmieszczenie w jednakowych odległościach pojedynczych nasion wzdłuż rzędu. Siewniki mechaniczne są mniej skomplikowane w budowie, ale oferują wystarczającą precyzję do wielu typów upraw. Napędzane mechanicznie, sprawdzają się dobrze jako nadbudowy na agregatach uprawowych. Przy pomocy siewników mechanicznych najczęściej wysiewa się rzepak otoczkowany i cykorię, a także burak otoczkowany. Czasem też stosuje się go w przypadku zbóż oraz kukurydzy.
Nowoczesne technologie w siewnikach
Współczesne siewniki są często wyposażone w zaawansowane systemy GPS i technologie wspomagające, które umożliwiają precyzyjne śledzenie ścieżek siewnych. Warto wspomnieć, że nowoczesne siewniki często mają wbudowane systemy monitorowania, które śledzą parametry siewu w czasie rzeczywistym, takie jak prędkość wysiewu, głębokość i równość rozmieszczenia nasion. Zaawansowane siewniki wykorzystują technologie, które pozwalają na precyzyjne dawkowanie nasion, co zmniejsza ich zużycie i minimalizuje koszty.
Przykładem nowoczesnego siewnika pneumatycznego jest FORTUNE SEEDER, który został zaprojektowany we współpracy z inżynierami firmy BRASTAL. Maszyna ta wyróżnia się 24 rurami nasiennymi, pozwalającymi na precyzyjny wysiew na szerokości roboczej 3 metrów. Siewnik posiada własną hydraulikę i elektroniczne sterowanie z dotykowym wyświetlaczem, co umożliwia kontrolę wysiewu w zakresie od 1 kg/ha do 400 kg/ha przy prędkości roboczej do 20 km/h. Ponadto, charakteryzuje się niskim zapotrzebowaniem na moc, dzięki zastosowaniu lekkich materiałów i wysokogatunkowych podzespołów.
Siewnik aktywna brona GEOGRASS
Aktywna brona z siewnikiem GEOGRASS całkowicie przygotowuje glebę do wysiewu, jak i wykonuje go. Jest niezastąpionym narzędziem firm zakładających ogrody, oszczędzając czas i koszty. Maszyna ta, wykonując jeden przejazd, spełnia 4 funkcje:
- Najpierw gleba zostaje uprawiona nożami brony wirnikowej, które są najlepszą metodą do dokładnego przygotowania gleby pod wysiew.
- Następnie jest siewnik z systemem dozowania nasion trawy.
Brona aktywna wirnikowa LXB GEOGRASS po wstępnym przygotowaniu gruntu najlepiej spełnia rolę agregatu uprawiającego glebę i jednocześnie wysiewającego trawę. Przy pomocy takiego zestawu można uzyskać perfekcyjnie równą połać trawy, nawet pod pola golfowe. Brona wirnikowa z siewnikiem LXGB szczególnie polecana jest osobom, które cenią najwyższą jakość.
Budowa i działanie aktywnej brony
Brona aktywna LXGB posiada ramę zawieszenia, która służy do podłączania ją do trzypunktowego układu zawieszenia z tyłu ciągnika. Wałek WOM traktora napędza przekładnię kątową brony. Przekładnia obraca swoją tarczę zębatą, która połączona jest z dwoma pionowymi nożami. Przy włączonym wałku WOM traktora noże się obracają. Oprócz tarczy zębatej połączonej z przekładnią są jeszcze kolejne tarcze zębate, które przejmują ruch obrotowy właśnie od niej. W ten sposób kilka zespołów zaopatrzonych po 2 noże pokrywa szerokość roboczą brony. Koła talerzowe zanurzone są w kąpieli olejowej. Brona aktywna z siewnikiem LXGB GEOGRASS stosowana jest przede wszystkim do zakładania trawników.
Wybór siewnika
Wybór siewnika zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj uprawy, wielkość gospodarstwa, rodzaj gleby oraz preferencje dotyczące technologii. Siewniki mechaniczne charakteryzują się łatwiejszą obsługą oraz większą trwałością, ale jednocześnie mniejszą precyzją w procesie rozsiewania nasion. Siewniki pneumatyczne wyróżniają się większą dokładnością. Dzięki zastosowaniu tego typu maszyn siew przebiega w sposób bardziej równomierny, jednak maszyny te są bardziej podatne na awarie.
W sklepach rolniczych można znaleźć różnorodne części zamienne do siewników, w tym elementy dmuchawy (np. tulejki czy obudowy), uszczelki, dozowniki i części do redlic, a także specjalistyczne podzespoły, np. części do siewnika Accord.
tags: #siewnik #zwirujacym #lejem