Kierowcy i serwisanci ciężarowych Mercedes-Benz Actros często zgłaszają różnorodne problemy techniczne, w tym te związane ze skrzynią biegów, układem sprzęgła oraz licznymi siłownikami odpowiadającymi za kluczowe funkcje pojazdu. Poniższa analiza koncentruje się na typowych usterkach, ich diagnozie oraz możliwych rozwiązaniach, często odnosząc się do specyfiki działania w wywrotkach.
Problemy ze skrzynią biegów i stukami
Wielu użytkowników Actrosa, zwłaszcza modeli z przebiegiem około 290 000 km, a nawet 500 000 km, doświadcza problemu mocnego stukania w skrzyni biegów przy zmianie biegów w dół, szczególnie na nieparzyste przełożenia. Problem ten był zauważalny m.in. w Actrosie z 2018 roku.
Użytkownicy, którzy często stosują manualną zmianę biegów, aby unikać nadmiernego mieszania w biegach lub wykorzystują napęd kół do hamowania silnikiem, również spotykają się z tym problemem. Może to być związane z oszczędnością paliwa, ale nie eliminuje usterki. W takich przypadkach obserwuje się zgrzyty przy schodzeniu w dół na nieparzyste biegi.
W dyskusji na temat stuków w skrzyni biegów, inni uczestnicy sugerowali, że przyczyną mogą być uszkodzone sprężyny synchronizatora lub problemy ze sterownikiem skrzyni biegów - TCM (Transmission Control Module). Wczesne zgłoszenie problemu do serwisu jest zalecane, zwłaszcza gdy samochód jest jeszcze na gwarancji.
Zanikające biegi, np. z błędem GS-5, mogą być spowodowane niedostatecznym ciśnieniem powietrza w układzie pomocniczym lub dużym ubytkiem ciśnienia w samej skrzyni. Podobnie, brak biegów 7 i 8 może wynikać z nieprawidłowego odbijania siłownika odpowiedzialnego za pracę skrzyni na boki (prawo-lewo).
Diagnoza i błędy skrzyni biegów
W przypadku problemów ze skrzynią biegów, należy sprawdzić połączenie wtyczki czujnika tacho na skrzyni oraz luz łożyska wałka wyjściowego. Kluczowym krokiem diagnostycznym jest wykonanie nauczania GS (kalibracji skrzyni biegów). Jeśli po nauczaniu wyskoczy błąd GS17, wskazuje to na problem z siłownikiem zakresów, który należy wyjąć, wyczyścić, nasmarować i sprawdzić wtyczkę wraz z płytą z zaworkami.
Błędy GS 13 i 16, wyświetlane podczas nauczania, oznaczają błąd wprowadzenia ścieżki. Należy także upewnić się, że wprowadzono prawidłowy typ skrzyni biegów, gdyż bez tego nauczanie nie będzie możliwe. W takich sytuacjach niezbędna jest diagnostyka komputerowa.
Układ sprzęgła i jego siłowniki
Problemy z układem sprzęgła są częste w Actrosach. Po wymianie pompki sprzęgła, przewodu i siłownika, kierowcy często zgłaszają problem z "miękkim" pedałem sprzęgła, mimo jego rzekomego 100% odpowietrzenia. Problem ten może być szczególnie uciążliwy jesienią, gdy temperatura spada, a rano ciężko jest wrzucić bieg wsteczny, czemu towarzyszy kilkukrotne "psiukanie" powietrza.
Jeśli hydraulika i siłownik są sprawne, a pedał nadal jest miękki, sugeruje się przeprowadzenie ponownego nauczania. W przypadku braku poprawy, konieczne może być zdjęcie sprzęgła.
Typowe usterki siłownika i pompy sprzęgła
- W przypadku wylania się starego siłownika, należy go wymienić na nowy o tym samym symbolu, np. Wabco.
- Możliwe jest zapowietrzenie pompy hydraulicznej sprzęgła. Pedał sprzęgła powinien mieć około 1-2 centymetrów luzu.
- Niesprawny siłownik sprzęgła jest częstą przyczyną problemów. Warto wyciągnąć siłownik i zmierzyć, ile wystaje trzpień popychacza widełek - w jedynce powinien on wystawać około 2 centymetrów za obrys obudowy.
- Jeśli w układzie hydraulicznym sprzęgła brakuje właściwego płynu lub dolano niewłaściwy, może to doprowadzić do awarii siłownika lub sprzęgła.
Procedury odpowietrzania sprzęgła
Odpowietrzanie układu sprzęgła bywa problematyczne. Powszechnym błędem jest odkręcanie tylko jednego korka w siłowniku (tego z wlotem), ignorując "ślepy" korek z drugiej komory. Prawidłowe odpowietrzenie wymaga uwzględnienia obu komór. Można również przepompować płyn od strony siłownika w górę.
Po zamontowaniu wyczyszczonego siłownika sprzęgła i jego odpowietrzeniu, problemy takie jak zanikający hamulec górski mogą ustąpić.
Siłowniki zmiany biegów i zakresów
Siłownik przełączający planetarkę jest częstym winowajcą problemów ze zmianą biegów. W Mercedes-Benz Actros MP3 z 2009 roku, problemy z siłownikiem zmiany biegów po lewej stronie skrzyni mogą wskazywać na uszkodzenie ścieżek w pokrywie zaworów. W takim przypadku, jeśli wtyczka jest czysta, zazwyczaj konieczna jest wymiana pokrywy sterującej.
Siłownik "Range", zlokalizowany z tyłu skrzyni, również wymaga regularnej weryfikacji. Można go przetestować, odłączając przewody powietrza i sterując siłownik powietrzem z zewnątrz. Przy włączonym zapłonie i dwójce na wyświetlaczu, w prawidłowo działającym układzie powinna wskoczyć szóstka.
Konserwacja siłowników
Często pomaga zdjęcie siłownika, jego wyczyszczenie, przesmarowanie i wymiana uszczelek. Zacinający się siłownik zakresu często spowodowany jest śniedzeniem obrzeża cylindra lub starzeniem się uszczelki wargowej, co blokuje przesuw tłoka. Przesmarowanie może czasami rozwiązać problem.
W przypadku problemów z siłownikiem biegów z lewej strony skrzyni (np. w Actrosie MP3 1844 z 2010 roku, skrzynia G211-12), zaleca się demontaż siłownika i wymianę czujnika wraz z płytką połączeniową. Ważny przy nauczaniu jest też czas reakcji na polecenie systemu; suchy cylinder może sprawić, że system nie przepuści nauczania.
Inne problemy związane z siłownikami i układami pneumatycznymi/hydraulicznymi
Układ hamulcowy
Problemy z hamulcem ręcznym (np. w Actrosie 1840 z 2002 roku) mogą objawiać się brakiem reakcji dźwigni, mimo nabicia obu układów powietrznych na full. Znikający hamulec górski po czyszczeniu i odpowietrzeniu siłownika sprzęgła wskazuje na złożoność powiązań w układzie.
Modulatory ABS są elementami wykonawczymi układu hamulcowego. Nierównomierne zużycie klocków i tarcz, np. na przednim lewym hamulcu, który po zwolnieniu pedału nadal trzyma, może świadczyć o problemach z modulatorami. Błąd PSM 0115 również wskazuje na usterki związane z modułem PSM lub hamulcami. Powodem "upuszczania powietrza" przez modulator może być nieszczelny siłownik dwukomorowy.
Układ kierowniczy
W Actrosie wywrotce 6-cylindrowej MP2, oraz Actrosie 1843 z 1999 roku, a także w Actrosie '09r. (VIN: WDB9302041L587773) zdarza się, że oś wleczona nie skręca z powodu zbyt niskiego ciśnienia pompy wspomagania na układ EHZ (poniżej 15 bar). W starszych wersjach Mercedesa zamiast sterowania elektronicznego 3 osi skrętnej stosowano układ hydrauliczny za pomocą siłownika przy kolumnie kierowniczej.
Układ AdBlue
W Actrosie MP4 z 2015 roku (VIN wdb96340310031154), problemem może być ograniczenie mocy i usterka niskiego ciśnienia AdBlue. Po diagnostyce okazuje się, że ciśnienie oscyluje wokół 4,7-4,9 bara, a przyczyną może być wyciek z przelewu na wtrysku.
Ogólne problemy z ciśnieniem powietrza
Niskie ciśnienie powietrza (<6 barów) może nie wystarczać na jednoczesną pracę trzech siłowników. Zdarza się, że nowy zawór czterodrożny jest tak wyregulowany, że po kilkukrotnym wciśnięciu pedału sprzęgła brakuje powietrza. Siłownik można sprawdzić manometrem: jeśli po wciśnięciu sprzęgła spada ciśnienie w zbiorniku, siłownik jest nieszczelny.
Diagnostyka i rozwiązywanie problemów
Kalibracja (nauczanie GS)
Jednym z podstawowych kroków przy problemach ze skrzynią biegów i sprzęgłem jest wykonanie nauczania GS. Wprowadzenie nieprawidłowego typu skrzyni uniemożliwia jego przeprowadzenie.
Sprawdzanie ciśnienia
Podłączenie diagnostyki pozwala sprawdzić ciśnienie na czujnikach pompy. Prawidłowo działające układy powinny wykazywać chwilowe ciśnienie około 30 barów i stałe około 10 barów podczas sterowania lewarkiem. Ciśnienie przed filtrem paliwa na poziomie 11 barów, a na wolnych obrotach 2,5 bara (przy obrotach 5 bar) jest uznawane za normę, zgodnie z danymi ASO MB.
Wbijanie biegów Mercedes Actros euro 5
Weryfikacja wtyczek, czujników i przewodów
Należy dokładnie sprawdzić wtyczki na module elektrycznym oraz połączenia czujników. Czasami problem leży w okablowaniu lub uszkodzonych ścieżkach.
Konserwacja siłowników
Regularne czyszczenie, smarowanie i wymiana uszczelek w siłownikach zakresów i zmiany biegów może zapobiec wielu usterkom. Czasami w układzie hydraulicznym sprzęgła pojawia się woda, co może świadczyć o nieszczelnościach lub problemach z płynem.