Siewnik zbożowy Poznaniak to maszyna, która zdecydowanie odmieniła świat polskiego rolnictwa, umożliwiając równomierne rozsiewanie materiału siewnego po polu. Aby w pełni wykorzystać jego potencjał, kluczowe jest prawidłowe przygotowanie i kalibracja. W tym artykule omówimy, jak przeprowadzić próbę kręconą, jak przygotować siewnik do siewu oraz jak ustawić go dla różnych gatunków roślin, takich jak jęczmień, owies czy żyto.
Charakterystyka i Budowa Siewnika Poznaniak SO43
Siewnik S043 Poznaniak to nowsza wersja siewnika SZZ-2,5s Poznaniak, produkowanego od 1961 roku przez RoFaMa Rogoźno. Jest to popularny mechaniczny siewnik do zbóż, dostępny na rynku od lat sześćdziesiątych, który w ostatnim czasie przeszedł gruntowną modernizację. Jedną z jego głównych zalet jest niska masa własna, co odgrywa szczególnie istotną rolę wówczas, gdy siewnik jest agregowany wraz z agregatem zawieszanym, pozwalając na pracę z nieco mniejszymi ciągnikami. Siewnik posiada ramę nośną z kołami jezdnymi 165/70 R14 wraz z protektorem rolniczym, do której mocowana jest skrzynia załadunkowa z aparatami wysiewającym oraz redlice siewne. Rama nośna siewnika jest lekka, stabilna oraz wytrzymała, posiada ruchomą belkę zaczepową ułatwiającą agregowanie pojazdu. Siewnik Poznaniak może zostać wyposażony w szereg elementów dodatkowych, takich jak sterownik Starter Reed, służący do automatycznego zliczania przejazdów i zamykania oraz otwierania ścieżek technologicznych pod przejazdy rozsiewaczem lub opryskiwaczem, czy komputer Pilot Seed.
Redlice i Regulacja Głębokości Siewu
Redlice w „Poznaniaku” znajdują się w 2 rzędach. Głębokość siewu można tu regulować w zakresie od 0 do 7 centymetrów. Duży rozstaw pomiędzy pierwszym i drugim rzędem stanowi gwarancję bezproblemowej pracy w sytuacji, w której na polu zalegają resztki pożniwne. Do wyboru są modele z redlicami stopkowymi, dwutalerzowymi typu „V” oraz dwutalerzowymi typu „V-Tech”. Ostatnia z nich może zostać dodatkowo wyposażona w kółko kopiująco-dogniatające, które gwarantuje, że ziarno będzie położone na takiej samej głębokości nawet na polach wschodnich, a wschody roślin będą szybkie i wyrównane. Maksymalny docisk wspomnianych redlic wynosi 25 kilogramów i może być regulowany indywidualnie lub centralnie, przy pomocy obrotowej belki. Siewnik charakteryzuje się również bezstopniową skrzynią przekładniową z żeliwną obudową.
Przygotowanie Siewnika Poznaniak do Siewu
Wnikliwe sprawdzenie siewnika przed sezonem powinno odbywać się nie tylko wiosną - dobrze jest dokonać jego przeglądu także jesienią. Regularna kontrola siewnika, przynajmniej raz w sezonie, da pewność, że siew będzie wykonany prawidłowo. Przegląd siewnika najlepiej rozpocząć od znalezienia i zapoznania się z instrukcją obsługi danego modelu, która zawiera najistotniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu, tabele wysiewu i wzornik ustawień. Posiadając szczegółowe dane na temat pracującego w gospodarstwie siewnika, mamy pewność dobrze wykonanej kontroli i że nie pominiemy żadnego punktu smarnego podczas smarowania.
Przegląd Techniczny i Konserwacja
- Kontrola elementów roboczych: Przed wyjazdem siewnika w pole należy ocenić stan techniczny urządzenia oraz sprawdzić, czy jego elementy robocze (tarcze, kółka dociskowe, znaczniki, zagarniacze, redlice itp.) odpowiednio działają oraz czy nie doszło za bardzo do ich zużycia. Przykładowo, kółka, które zostały zbyt mocno zużyte, mogą przyczyniać się do problemów z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu danego zboża. W przypadku redlic trzeba zwrócić uwagę na ich czubki, które zużywają się znacznie szybciej, jeżeli nie są prawidłowo ustawione względem talerzy. Aby nie dopuścić do takiej sytuacji, talerz powinien pracować na głębokości większej o 1-15 cm niż czubek redlicy.
- Czystość: Przed przystąpieniem do pracy należy skontrolować, czy w zbiorniku i w aparatach wysiewających nie ma żadnego ciała obcego np. narzędzi, przerośniętych nasion, sznurka, elementów wyposażenia itp.
- Smarowanie: Ważne jest przesmarowanie ruchomych elementów maszyny. W siewnikach, w których piasty redlic wysiewających wyposażone są w smarowniczki, należy pamiętać o podaniu smaru po przepracowaniu przez nie ok. 300 ha, zaś w przypadku innych elementów ruchomych, jak znaczniki, zaczep czy wahacze - po zasianiu ok. 100 ha.
- Napięcie łańcucha i poziom oleju: Należy też sprawdzić naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny, sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni.
- Połączenia śrubowe: Trzeba też sprawdzić dokręcenie połączeń śrubowych, sprawdzić stan i zamocowanie redlic.
- Ciśnienie w oponach: Bardzo ważne jest również sprawdzenie ciśnienia w oponach wału zagęszczającego - jeszcze przed wyjazdem siewnika w pole. Przygotowanie siewnika do siewu obejmuje również sprawdzenie stanu ogumienia w kołach i ciśnienia w nich. Prawidłowe ciśnienie pozwoli na ograniczenie poślizgu i utrzymanie założonej dawki wysiewu - także przez to, że koło będzie miało odpowiednią średnicę. Jeżeli tego nie zrobimy, to na pewno nie osiągniemy równomiernego zagęszczenia.
Podłączenie i Poziomowanie Siewnika
Czynności przyłączeniowe operator ciągnika wykonuje samodzielnie. W tym celu powinien podjechać tyłem ciągnika do maszyny tak, aby trafić uchami ramion dolnego zawieszenia na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia trzeba połączyć z ciągnikiem przy pomocy łącznika i go zabezpieczyć. Regulując długość łącznika górnego, należy ustawić maszynę w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu.
Próba Kręcona Siewnika Poznaniak: Klucz do Precyzyjnego Siewu
Próba kręcona siewnika to jedna z operacji, którą należy wykonać przed siewem, związana ze sprawdzaniem prawidłowej pracy siewnika przed właściwym wysiewem. Ta metoda polega na uruchomieniu siewnika w pozycji roboczej (czyli tak, jakby był używany do wysiewu) poza obszarem pola uprawnego, na przykład na trawie lub drodze, i zważeniu ziarna wsypanego do rynienek przy uwzględnieniu konkretnej liczby obrotów przekładni siewnika oraz porównaniu ich z normą wysiewu. Próba kręcona daje możliwość obserwacji działania siewnika oraz wykrycia ewentualnych zmian, jeśli chodzi o wypadanie ziaren. Choć sama próba zajmuje sporo czasu, warto ją wykonać, aby uzyskać właściwą dawkę kilogramów na 1 hektar. Jest to czynność, której nie powinniśmy pominąć przy przygotowaniu siewnika mechanicznego do siewu.
Jak Przeprowadzić Próbę Kręconą Siewnika Poznaniak?
Próbę kręconą siewnika Poznaniak należy wykonać, biorąc pod uwagę odpowiednią tabelę wysiewu, odpowiadającą gatunkowi ziarna, które masz zamiar wysiać. Jeśli nie ma konkretnego zboża w tabeli, wybierz najbardziej zbliżoną opcję lub typ ziarna, który jest podobny do tego, które chcesz siać.
- Na początku należy zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową spełniającą rolę pojemnika na ziarno.
- W kolejnym kroku trzeba zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wysypowych do aparatów wysiewających. Przystępując do próby kręconej, zasypujemy skrzynię ziarnem. W tym momencie należy zwrócić uwagę, by ziarno znajdowało się także w gniazdach wysiewających. Najlepiej zrobić to, obracając jednokrotnie wałek wysiewający, a następnie wsypać zboże z rynienek z powrotem do siewnika.
- Następnie trzeba włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające. Wysiane ziarno trzeba przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
- Wykonanie próby powinno poprzedzić ustalenie liczby obrotów koła siewnika, którą będziemy musieli wykonać w trakcie jej trwania. Następnie należy wykręcić korbą dla:
- siewnika o szerokości 3,0 m: liczbę obrotów 13 na ar,
- siewnika o szerokości 2,7 m: liczbę obrotów 14,5 na ar,
- siewnika o szerokości 2,5 m: liczbę obrotów 15,5 na ar.
- Ilość nasion, która zostanie wysiana do osłony korytkowej (dokładnie zważona), pomnożona przez 100 odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar.
- Jeżeli uzyskana masa nie różni się o więcej niż 2% od zalecanej dawki, próbę należy uznać za udaną. Jeśli waży ono mniej lub więcej niż podaje tabela wysiewu, trzeba zmienić ustawienie dźwigni, skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę. W praktyce jednak rolnicy bardzo rzadko wykonują tę czynność, więc do "wykręconej" ilości ziarna należy zawsze dodać około 5%, które będą uwzględniać poślizg koła na polu. Dobrze jest też sprawdzić przy tej okazji ustawienia gniazd, za pomocą wzornika.
Próba Kręcona w Polu dla Precyzyjnego Siewu
Istnieje również możliwość wysiewu precyzyjnego. W warunkach naturalnych jest on jeszcze dokładniejszy. Podczas wykonywania bardzo precyzyjnego siewu zalecamy, aby rolnik przeprowadził próbę kręconą w polu. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, wykonać przejazd (wysiewając ziarno). Na 1 ar powierzchni przypada:
- Dla siewnika o szerokości roboczej 3,0 m: 33,3 m przejazdu;
- Dla siewnika o szerokości roboczej 2,7 m: 37 m przejazdu;
- Dla siewnika o szerokości roboczej 2,5 m: 40 m przejazdu.
Następnie należy zważyć materiał siewny i ewentualnie skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę. W sytuacji, gdy uzyskana masa nie wynosi więcej niż 2 proc. od rekomendowanej dawki, można uznać, że próba jest udana.
Ustalanie Normy Wysiewu
Najważniejszą sprawą jest oczywiście określenie ilości materiału siewnego, jaki zamierzamy wysiać na hektar. Aby to prawidłowo określić, powinniśmy uwzględnić m.in. dane z tabeli wysiewu, którą należy traktować jako orientacyjne. Wynika to z faktu, że ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany, nie jest jednakowe, jeśli chodzi o wielkość i ciężar.
Obliczanie dla Zakupionego Materiału Siewnego
Problem z wyliczeniem normy wysiewu pojawia się zwykle, gdy materiał siewny nabyliśmy w kilogramach, a norma wysiewu podana na etykiecie jest w sztukach ziaren na 1 m². Z etykiety produktu trzeba spisać dane dotyczące MTN (masy tysiąca nasion) oraz zdolności kiełkowania. Następnie należy pomnożyć wartość zalecanej obsady roślin, którą podaje producent, przez MTN, a otrzymany wynik podzielić przez zdolność kiełkowania.
Obliczanie dla Materiału Siewnego z Własnego Gospodarstwa
Trudniej jest stwierdzić, jaka norma wysiewu będzie odpowiednia dla materiału siewnego pochodzącego z własnego gospodarstwa. W tym przypadku musimy sami wyznaczyć dane i zwrócić szczególną uwagę na czystość ziaren.
Regulacja Głębokości Siewu i Znaczników
Regulacji głębokości siewu należy dokonać na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany oraz czy ziarno jest wysiane na prawidłowej głębokości. Korekty głębokości należy przeprowadzić centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada także możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny. W większości siewników jest możliwość indywidualnego ustawienia docisku redlic wysiewających, poprzez zmianę położenia sprężyn dociskowych. Ostatnią czynnością, którą musimy wykonać już na polu, jest ustawienie głębokości pracy redlic wysiewających i zagarniacza. Parametry te dobieramy w zależności od warunków panujących na polu.
Ustawienie Znaczników i Prędkość Siewu
Każdy siewnik jest wyposażony w ręczny lub hydrauliczny przerzutnik znaczników bocznych, które służą do wyznaczenia trasy następnego przejazdu ciągnika. Znaczniki należy ustawić tak, aby odstępy między pasami siewnymi przy kolejnym przejeździe siewnika odpowiadały szerokościom międzyrzędzi. Pasem siewnym (Ss) nazywa się odległość między skrajnymi redlicami. Przykład: należy wykonać siew 25 redlicami przy szerokości międzyrzędzi d = 10,8 cm. Dla takiej szerokości międzyrzędzi i ilości redlic szerokość robocza wynosi: Sr = 25 x 10,8 cm = 270 cm, a rozstawienie kół przednich ciągnika t = 135 cm. Rozwiązanie: szerokość pasa siewnego wynosi: Ss = Sr - d = 270 - 10,8 cm = 259,2 cm. Często różnica w wysiewie pojawia się, gdy jest źle ustawiony znacznik lub jeździmy "na oko". Aby zapobiec zapychaniu się redlic glebą, siewnik należy opuszczać do siewu w czasie jazdy ciągnikiem do przodu. Prędkość jazdy podczas siewu należy każdorazowo dostosować do aktualnych warunków glebowych i nie powinna ona przekraczać 10 km/h. Wielkość wysiewanej dawki nasion nie zależy od prędkości jazdy. Ważne jest, aby w czasie siewu utrzymać, w miarę możliwości, stałą prędkość.
Ustawienia Siewnika Poznaniak dla Różnych Roślin
Przy ustawianiu siewnika należy wybrać odpowiedni typ ziarna z tabeli wysiewu. Jeśli nie ma konkretnego zboża w tabeli, należy wybrać najbardziej zbliżoną opcję lub typ ziarna, który jest podobny do tego, które chcesz siać. Ustawienie rozstawy redlic, przełożenia w skrzynce, zasuw przy kółkach wysiewających i dźwigni den nastawnych jest kluczowe. Należy sprawdzić poprawność działania den (istnieje do tego odpowiedni przyrząd) i ewentualnie zmienić kółka wysiewające na te do drobnych nasion przed rozpoczęciem próby kręconej.
Ustawienie dla Żyta
Jeśli chcesz ustawić siewnik Poznaniak do żyta, znajdź go w tabelce. Następnie sprawdź, ile kilogramów chcesz wysiać na 1 ha - przykładowo może to być 157 kg/ha. Zobacz, jakiej skali to odpowiada (znajdziesz ją w pierwszej kolumnie) i ustaw przekładnię bezstopniową na daną wartość - w tym przypadku będzie to 35. Spójrz teraz na ustawienie zastawki - w przypadku żyta ma być ona ustawiona w pozycji 3/4. Sprawdź następnie ustawienie dźwigni (denek) - jak wynika z tabeli, ma być ono ustawione w pozycji 2. Później sprawdź, jakim kółkiem należy przeprowadzić wysiew. Skrót „W+S” oznacza, że ma to być kółko wąskie plus szerokie. Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą.
Ustawienie dla Pszenicy Jarej
Jeśli chcesz ustawić siewnik Poznaniak do pszenicy jarej, znajdź pszenicę w tabelce. Sprawdź, ile kilogramów chcesz wysiać na 1 ha - przykładowo może to być 233 kg/ha. Zobacz w tabeli, jakiej skali to odpowiada (znajdziesz ją w pierwszej kolumnie) i ustaw przekładnię bezstopniową na daną wartość - w tym przypadku będzie to 45. Zerknij następnie na ustawienie zastawki - w przypadku pszenicy ma być ona ustawiona w pozycji 3/4. Sprawdź następnie ustawienie dźwigni (denek) - jak wynika z tabeli, ma być ono ustawione w pozycji 2. Później sprawdź, jakim kółkiem należy przeprowadzić wysiew. Skrót „W+S” oznacza, że ma to być kółko wąskie plus szerokie. Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą.
Ustawienie dla Owsa
Na początku znajdź w tabelce owies. Sprawdź, ile kilogramów chcesz wysiać na 1 ha - przykładowo może to być 145 kg/ha. Zgodnie z tym, sprawdź, jakiej skali to odpowiada (znajdziesz ją w pierwszej kolumnie) i ustaw przekładnię bezstopniową na daną wartość - w tym przypadku będzie to 45. Sprawdź teraz, jakie powinno być ustawienie zastawki - jeśli chodzi o owies, ma być ona ustawiona w pozycji 1. Zwróć uwagę również na ustawienie dźwigni (denek) - zgodnie z tabelą ma być ono ustawione w pozycji 2. Później należy sprawdzić, jakim kółkiem trzeba przeprowadzić wysiew. Skrót „W+S” wskazuje na to, że ma to być kółko wąskie oraz szerokie. Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą.
Ustawienie dla Jęczmienia
Aby ustawić siewnik Poznaniak do jęczmienia, należy w pierwszej kolejności znaleźć go w tabelce. Następnie trzeba zwrócić uwagę na to, ile kilogramów chcesz wysiać na 1 ha - przykładowo może to być 113 kg/ha. Później trzeba, zgodnie z tym, sprawdzić skalę i ustawić przekładnię bezstopniową na daną wartość, która jest w tej samej linijce, co ilość kilogramów - przy 113 kg/ha będzie to 35. Następnie należy zwrócić uwagę na ustawienie zastawki - z tabeli wynika, że w przypadku jęczmienia ma być ona ustawiona w pozycji 1. Później trzeba sprawdzić ustawienie dźwigni denek - jeśli chodzi o jęczmień, ma być ono ustawione w pozycji 2. W kolejnym kroku należy sprawdzić, jakim kółkiem należy przeprowadzić wysiew. Skrót „W+S” oznacza, że ma to być kółko wąskie plus szerokie. Po wykonaniu tych wszystkich kroków należy zrobić próbę kręconą.
Ustawienie dla Rzepaku
(Uwaga: Poniższe instrukcje dla rzepaku są identyczne jak dla owsa w dostarczonym tekście. Należy je traktować jako przykład sposobu postępowania z tabelą, jeśli dane dla rzepaku są podobne do tych dla owsa lub wymagają analogicznego dopasowania). Na początku znajdź w tabelce rzepak (lub podobne ziarno). Sprawdź, ile kilogramów chcesz wysiać na 1 ha - przykładowo może to być 145 kg/ha. Zgodnie z tym, sprawdź, jakiej skali to odpowiada (znajdziesz ją w pierwszej kolumnie) i ustaw przekładnię bezstopniową na daną wartość - w tym przypadku będzie to 45. Sprawdź teraz, jakie powinno być ustawienie zastawki - jeśli chodzi o rzepak, ma być ona ustawiona w pozycji 1. Sprawdź także ustawienie dźwigni (denek) - według tabeli ma być ono umiejscowione pozycji 2. Później należy sprawdzić, jakim kółkiem trzeba przeprowadzić wysiew. Skrót „W+S” oznacza, że ma to być kółko wąskie oraz szerokie. Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą.
Ustawienie dla Trawy
Znajdź w tabelce trawę. Zastanów się, ile kilogramów chcesz wysiać na 1 ha - przykładowo może to być 84 kg/ha. Następnie sprawdź, jakiej skali to odpowiada (znajdziesz ją w pierwszej kolumnie) i ustaw przekładnię bezstopniową na daną wartość - w tym przypadku będzie to 50. Później zwróć uwagę na to, jak ma być ustawiona zastawka. W przypadku trawy ma być ona ustawiona w pozycji 3/4. W kolejnym kroku sprawdź także ustawienie dźwigni (denek) - według tabeli ma być ono umiejscowione pozycji 1. Zobacz także, jakim kółkiem trzeba przeprowadzić wysiew. Skrót „W+S” oznacza, że ma to być kółko wąskie oraz szerokie. Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy wykonać próbę kręconą.
Ustawienie dla Gryki i Łubinu (oraz innych nasion spoza tabeli)
W przypadku ziaren, których nie ma w tabeli, należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości. Należy wówczas wykonać próbę kręconą przynajmniej 2 razy. Załóżmy, że chcesz wysiać 100 kg, a z próby wyjdzie Ci 50 kg. W takiej sytuacji na podzielnicy przekładni bezstopniowej należy przesunąć większą wartość niż 50. Tutaj sytuacja wygląda podobnie jak przy łubinie.
Dostępność Części Zamiennych
Sklep rolniczy Agrel posiada w swojej ofercie części do siewnika Poznaniak, takie jak skrzydełko redlicy Poznaniak długiej kpl. oraz skrzydełko redlicy krótkiej kpl.