Star 1142 to polski samochód ciężarowy, produkowany przez Fabrykę Samochodów Ciężarowych (FSC) w Starachowicach w latach 1986-2000. Model ten stanowił podstawową ciężarówkę szosową w ofercie FSC Star, zastępując starszy model Star 200, który na początku lat osiemdziesiątych znacząco odstawał od konkurencji pod względem technologicznym.
Innowacyjna Kabina Kierowcy
Kluczową nowością w Starze 1142 była zaprojektowana od nowa, wagonowa i odchylana ręcznie kabina kierowcy. Była to pierwsza tego typu konstrukcja w seryjnie produkowanych ciężarówkach Star. Pomimo zewnętrznego podobieństwa do poprzedniczki, wynikającego z konieczności produkcji na dotychczasowych liniach zbudowanych dla Stara 200, kabina ta była znacznie ulepszona technologicznie.
Wśród wprowadzonych zmian technologicznych w kabinie znalazły się:
- Mniej, a za to większych wytłoczek, co przekładało się na mniejszą liczbę punktów zgrzewu (potencjalnych ognisk korozji) i lepsze zabezpieczenie antykorozyjne.
- Konstrukcja modułowa, umożliwiająca produkcję odmiany nieodchylanej tej kabiny (przeznaczonej dla Stara 200) na tych samych liniach.
- Jednolite, tłoczone z blachy osłony („atrapy”) silnika i chłodnicy, które poprawiały estetykę i wyciszenie (w prototypach testowano również jednolitą, czarną, uchylaną osłonę „kratownicową”, jednak nie wprowadzono jej do produkcji seryjnej).
- Głębiej przetłoczony dach kabiny.
- Nowe osłony kół przednich z błotnikami.
- Skrócone drzwi kabiny z nowymi uszczelkami i niżej umieszczonymi klamkami zewnętrznymi (pochodzącymi z Polskiego Fiata 126).
- Nowe panoramiczne lusterka zewnętrzne.
- Modułowy zespół zegarów, nowe fotele oraz wykonane z tworzyw sztucznych obicia wnętrza kabiny.
- Antypoślizgowe i wygłuszające wykładziny podłogi i silnika.
- Nowoczesne okablowanie i układ elektryczny.
- Zastosowanie trzech zamiast dwóch ramion wycieraczek, co znacznie powiększyło oczyszczane pole szyby przedniej.
Ulepszony Układ Napędowy i Mechaniczny
Star 1142 został wyposażony w szereg modernizacji dotyczących układu napędowego, hamulcowego oraz zawieszenia.
Silnik
Pod maską znalazł się 6-cylindrowy, rzędowy, zmodernizowany silnik wysokoprężny wolnossący Star S359M z wtryskiem bezpośrednim. Silnik ten dysponował nieco większym momentem obrotowym wynoszącym 467 Nm (w porównaniu do 440 Nm w Starze 200). Kadłub silnika odlany był z żeliwa, a kuty wał korbowy osadzony był w 7 łożyskach. Tłoki aluminiowe posiadały wewnętrzną toroidalną, wirową komorę spalania, a głowica silnika składała się z trzech segmentów dwucylindrowych, wykonanych z żeliwa specjalnego.
W wersji dla Star 1142 wprowadzono następujące modyfikacje:
- Obniżono mocowanie sprężarki powietrza.
- Wprowadzono dzielony kolektor wylotowy.
- Zmieniono system napinania paska klinowego.
- Przeprojektowano awaryjny napęd alternatora poprzez wprowadzenie innego odlewu wspornika alternatora.
Filtr powietrza umieszczono na stelażu centralnie za kabiną, z „kominkiem” zasysającym wyprowadzonym powyżej dachu kabiny. Zmieniono również układ wydechowy, co przyczyniło się do obniżenia hałaśliwości samochodu.
Skrzynia Biegów i Most Napędowy
Zastosowano skrzynię biegów produkcji FPS Tczew, wykonaną na licencji niemieckiego przedsiębiorstwa ZF. Był to synchronizowany model S5-45, oferujący 5 przełożeń do jazdy w przód oraz bieg wsteczny. W prototypach testowano również 10-biegową wersję tej skrzyni wyposażoną w multiplikator, jednak jej produkcja nie została uruchomiona.
Głęboko zmodernizowany, jednostopniowy most napędowy produkcji FSC Star charakteryzował się zwiększoną o 500 kg nośnością. Jednocześnie zmniejszono jego masę poprzez odchudzenie odlewów. Poprawiono również awaryjne w modelu 200 łożyskowanie.
Układ Hamulcowy i Zawieszenie
W samochodzie zastosowano nowy układ sterowania hamulcami hydraulicznymi bębnowymi na obydwu osiach. Był to układ dwuobwodowy, sterowany za pomocą systemu pneumatycznego. Nowe pompy hamulcowe ze sterowaniem umieszczono na zewnątrz podłużnicy ramy, po lewej stronie przed osią tylną.
Zawieszenie obydwu osi oparto na wzdłużnych resorach piórowych półeliptycznych (krajowy przemysł początkowo nie był w stanie dostarczać resorów parabolicznych, które są lżejsze i posiadają lepsze charakterystyki pracy). Na osi tylnej wprowadzono zmodyfikowane dodatkowe amortyzatory gumowe. Na osi przedniej zastosowano amortyzatory teleskopowe FA Krosno, a na osi tylnej - amortyzatory hydrauliczne i stabilizator przechyłów, które wcześniej nie były stosowane w szosowych ciężarówkach Star. Rozwiązania te miały na celu poprawę komfortu kierowcy i przewożonego ładunku.
Skrzynia Ładunkowa i Inne Elementy
Skrzynia ładunkowa była stalowa, z drewnianą podłogą. Posiadała nowe, lżejsze, dzielone burty boczne z wyjmowanymi słupkami, co umożliwiało przewóz ładunków o masie do 6500 kg.
Zastosowano nowy stalowy zderzak przedni o odmiennej konstrukcji mocowania holu. Mocowanie to było umiejscowione na przedniej poprzeczce ramy podwozia, a zderzak jedynie je osłaniał (w modelu 200 mocowanie było częścią zderzaka). Opracowano również nowe, wygodniejsze mocowania koła zapasowego, umieszczone na prawej podłużnicy ramy za zbiornikiem paliwa (w modelu 200 znajdowało się ono pod tylną częścią ramy).
Warianty i Projekty Niezrealizowane
Oprócz standardowego modelu Star 1142, istniały również inne opracowane wersje, które nie weszły do produkcji seryjnej:
- Star 1144: odmiana z napędem 4x4, która pozostała prototypem.
- Star 1366: wersja 6x6, opracowana na bazie zainteresowania ze strony Armii Węgierskiej. Posiadała turbodoładowany silnik, poprawioną ładowność i parametry terenowe, jednak jej produkcja nie została uruchomiona.
Szosowe samochody Star 1142 były również zamawiane przez Wojsko Polskie, choć w niewielkich ilościach.
Star 1142 PL
Przykładowe dane dotyczące sprzedaży i eksploatacji:
- Star 1142 (1984) - Prapremiera. Planowana produkcja na 1985 r.
- Informacje o sprzedaży i ogłoszenia dotyczące Star 1142 z różnych lokalizacji i dat (np. Morąg - 1989, Katowice, Dąb - 2026, Miejsce Piastowe - 2026).
W kontekście części zamiennych i przetargów publicznych, pojawiały się informacje o dostępności części do samochodów takich jak Star 660, UAZ, JELCZ, TATRA, a także innych marek, co świadczy o szerszym kontekście motoryzacyjnym tamtego okresu.
tags: #star #1142 #wywrotka #woj #lubuskiego