W kategorii rolniczych ogłoszeń związanych z maszynami rolniczymi, szczególną uwagę zwracają oferty dotyczące kosiarek listwowych. Choć na rynku dominują już nowoczesne rozwiązania, wiele gospodarstw wciąż opiera się na sprawdzonych, starszych konstrukcjach, które mimo upływu lat nadal spełniają swoje zadanie.
Ewolucja Kosiarki Listwowej w Polsce
Historia rozwoju kosiarek listwowych w Polsce jest ściśle powiązana z wprowadzaniem do rolnictwa nowych typów ciągników. Jedną z pierwszych maszyn tego typu, która pojawiła się na rynku, była kosiarka listwowa typu Kz1-2,1. Jej produkcję uruchomiono w 1953 roku w Płockiej Fabryce Maszyn Żniwnych z myślą o współpracy z popularnym wówczas ciągnikiem Zetor 25. Sposób zawieszenia tej kosiarki był dość specyficzny - była to maszyna półzawieszana, gdzie jeden koniec ramy przykręcano do ciągnika, a drugi opierał się na kółku podporowym. Aby ją zamontować, należało zdemontować dolne cięgła i wieszaki z układu podnoszenia ciągnika. Mechanizm podnoszenia listwy realizowano za pomocą hydraulicznego podnośnika ciągnika, który za pomocą łańcucha podnosił listwę. Napęd z wałka odbioru mocy (WOM) przekazywany był poprzez przekładnię pasową.
Wkrótce wprowadzono modyfikację, która zaowocowała powstaniem kosiarki Kz2-2,1. Była to wersja całkowicie zawieszana na tylnym podnośniku ciągnika, co pozwoliło na zwiększenie wydajności i lepsze wykorzystanie mocy maszyny. W celu dalszego zwiększenia efektywności, Zetory z kosiarkami Kz2-2,1 często pracowały z dwiema końmi kosiarkami K-1,4 zaczepionymi jedna za drugą.
Wraz z pojawieniem się ciągników Ursus C-325, Poznańska Fabryka Maszyn Żniwnych rozpoczęła produkcję bocznych kosiarek KbzU-1,8 Osa. Była to maszyna podwieszana między osiami ciągnika. Napęd z WOM przekazywała przekładnia pasowa na wał z "targańcem" (mechanizmem napędzającym listwę tnącą). Opuszczanie i podnoszenie listwy odbywało się podobnie jak w Kz2-2,1. Istniała również wersja przystosowana do Zetora 25K.
W latach sześćdziesiątych, w zestawieniu z nośnikami narzędzi RS-09, dostarczano kosiarkę E-143/1 o szerokości roboczej 1,5 metra i wydajności około 0,5 ha/godzinę. Ta kosiarka była specjalnie przystosowana do pracy na stokach i w rowach. Model E-147, wyposażony w wysięgnik sterowany hydraulicznie, umożliwiał podnoszenie listwy tnącej do 45° w górę i opuszczanie do 60° w dół, co pozwalało na cięcie nawet krzewów o wysokości do 2 metrów.
Warto również wspomnieć o mniej znanej maszynie MKB-1,2, produkowanej specjalnie dla mikrociągnika Ursus C-308. Jej szerokość robocza wynosiła 1,2 metra, a wydajność dochodziła do 0,3 ha na godzinę.
Uniwersalizacja i Dalszy Rozwój Kosiarek Osa
Ograniczenia kosiarki Osa, która mogła być montowana tylko na dwóch typach ciągników (C-325 i C-328), skłoniły producenta do jej przeprojektowania. Celem było umożliwienie uniwersalnego montażu na trzypunktowym układzie zawieszenia, co pozwoliłoby na podłączenie jej do każdego ciągnika. W ten sposób powstała najbardziej znana wersja - Osa-2, oznaczana także jako KZ-3 lub Z034/0. Zmiany objęły nie tylko konstrukcję ramy i przeniesienie kosiarki na tył ciągnika, ale także sposób napędu. Przekładnię pasową zastąpiono wałem przegubowo-teleskopowym. Podnoszenie listwy odbywało się ręcznie. Produkcja Osy-2 rozpoczęła się w 1968 roku, a w 1973 roku przeniesiono ją do Agrometu-Rofama w Rogoźnie, gdzie wytwarzano ją do 1984 roku. Była to ostatnia ciągnikowa kosiarka listwowa produkowana w Polsce.
Współczesne Kosiarki Listwowe
Mimo że od zakończenia produkcji kosiarek Osa minęło wiele lat, wiele z tych maszyn nadal jest w użyciu. Obecnie jednym z czołowych producentów tego typu kosiarek jest firma Zeigler-Mörtl. Współczesne kosiarki listwowe tej firmy zostały dostosowane do aktualnych wymagań i są dostępne w szerokościach roboczych 1,65 m, 1,85 m i 1,90 m. Oferowane są również maszyny dla mikrociągników o szerokościach 1,15 m i 1,50 m.
Podstawowe modele Zeigler-Mörtl są napędzane za pomocą silnika hydraulicznego, czerpiącego moc z wyjść hydraulicznych ciągnika. Wymagania dotyczące wydajności pompy hydraulicznej dla współczesnych ciągników są stosunkowo niewielkie, wynosząc od 27 do 33 litrów na minutę. Kosiarki Mörtl można zamontować zarówno z tyłu, jak i z boku ciągnika.
Zalety Kosiarek Listwowych w Porównaniu do Rotacyjnych
Jedną z kluczowych zalet kosiarek listwowych jest ich niewielkie zapotrzebowanie na moc. W przeciwieństwie do kosiarek rotacyjnych, które wymagają znacznej mocy do pokonania momentu bezwładności i oporów pracy bębnów, kosiarka listwowa Mörtl o szerokości roboczej 1,65 m potrzebuje jedynie ciągnika o mocy około 11 KM. Dla porównania, podobnej szerokości kosiarka rotacyjna wymaga zazwyczaj minimum 45-48 KM.
Kosiarki listwowe znajdują również zastosowanie w rolnictwie ekologicznym. Przepisy dotyczące upraw ekologicznych kładą duży nacisk na sposób obkaszania łąki i rodzaj systemu tnącego. Zaleca się koszenie od środka pola na zewnątrz, co pozwala drobnym zwierzętom ukrytym w wysokiej trawie na ucieczkę. Przepisy te zakazują stosowania mechanizmów rotacyjnych ze względu na wysokie ryzyko śmierci drobnych zwierząt w kontakcie z szybko obracającymi się bębnami.
Kosiarka rotacyjna SŁUPSK Z-105 [Składanie i rozkładanie] Ustawianie do pracy
Konserwacja i Utrzymanie
W kontekście starszych maszyn, takich jak kosiarki listwowe, kluczowe znaczenie ma odpowiednia konserwacja. Wiele z tych maszyn posiadało specjalne punkty smarowania, wymagające regularnego napełniania olejem lub smarem. W przypadku niektórych modeli, jak wspomniana kosiarka listwowa, do wyposażenia standardowego dołączano specjalne oliwiarki.
Odpowiednie podejście do konserwacji jest kluczowe dla długowieczności sprzętu. Jak zauważono w dyskusjach, niektórzy użytkownicy skupiają się wyłącznie na tym, by maszyna "jechała", ignorując jej stan techniczny i estetykę. Jednakże, jak podkreślają inni, dbanie o sprzęt to nie tylko kwestia wyglądu, ale przede wszystkim jego trwałości i niezawodności, co jest szczególnie ważne w przypadku braku możliwości zakupu nowego sprzętu.
Współczesne kosiarki listwowe Zeigler-Mörtl, choć droższe (kosztują około 4000 Euro), oferują nowoczesne rozwiązania i niezawodność, która pozwala na ich efektywne wykorzystanie w gospodarstwach rolnych.