„Tomek i Przyjaciele”, dawniej znany jako „Parowóz Tomek i jego przyjaciele” (oryginalne tytuły: „Thomas the Tank Engine and Friends” w seriach 1-6 oraz „Thomas and Friends” od serii 7), to popularny animowany serial telewizyjny. Produkcja jest oparta na serii książeczek dla dzieci „The Railway Series”, które zostały napisane przez Wilberta Awdry’ego. Serial emitowany jest z przerwami od 1984 roku, a jego akcja toczy się na fikcyjnej wyspie Sodor, położonej w pobliżu wybrzeża Wielkiej Brytanii, obejmując większość lat XX wieku (z wyjątkiem lat 70.).

Historia i produkcja serialu
Historia Tomka narodziła się w 1945 roku, kiedy to Reverend Gilbert Verte Awdry wymyślił opowieści o pociągach, aby umilić czas swojemu choremu synowi Christopherowi. Za namową żony, Wilbert spisał te przygody, co zaowocowało publikacją kolejnych książek o sympatycznych pociągach w latach 1947-1972.
Pierwsze serie, od 1 do 12, zostały zrealizowane na taśmie 35 mm. Wykorzystano do tego specjalną kamerę, która filmowała zdalnie sterowane modele lokomotyw i wagonów, wykonane w skali 1:1. Modele te posiadają wymienne (choć nieruchome) „twarze”, co pozwala na pokazanie ich mimiki, a także ruchome (również zdalnie sterowane) oczy. Przy produkcji kolejnych serii wykorzystywane są najnowocześniejsze techniki animacji, aby niezwykłe przygody pociągów mogły zachwycać małych widzów na całym świecie. Pomysłodawcą i reżyserem serii jest Brit Allcroft.
Emisja w Polsce i na świecie
Serial o Tomku wyświetlany jest w ponad 130 krajach. W Polsce był emitowany na różnych kanałach:
- TVP3 wyemitowało serie 1-5.
- TVP1 pokazało serię 11.
- TVP ABC emitowało serie 13-16.
- Obecnie Polsat JimJam emituje serie 18-19 (dawniej 1-11).
- MiniMini+ prezentuje serie 17-23 (dawniej serie 8-10).
- CBeebies emituje serie 11, 12 i 14.
Serial składa się obecnie z 586 odcinków podzielonych na 24 serie.
Świat wyspy Sodor i jej mieszkańcy
Na całej wyspie Sodor funkcjonuje kolej, kierowana przez Pana Szyneczkę, nazywanego przez lokomotywy Grubym Zawiadowcą (w nowszych wersjach Grubym Kontrolerem, ang. Mr. Topham Hatt). Na kolei pracują lokomotywy parowe, spalinowe i wąskotorowe. Poza pociągami w serialu występują także pojazdy drogowe, statki wodne, statki powietrzne, a nawet dźwigi oraz żurawie.
Główni bohaterowie - lokomotywy
Głównymi bohaterami serialu są:
- Tomek (ang. Thomas) - mała, wygadana, niebieska lokomotywa, dba o to, aby wszystko na stacji przebiegało gładko i o czasie, dumnie nosi na boku numer #1.
- Edek (ang. Edward)
- Henio (ang. Henry)
- Gabryś (ang. Gordon)
- Kuba (ang. James)
- Piotruś (Piotrek; ang. Percy)
- Tobik (ang. Toby)
- Emilka (ang. Emily)
- Dwie bliźniacze lokomotywy Donald i Darek (ang. Donald and Douglas)
- Wielkie Zachodnie Lokomotywy: Kaczor (Kaczorek; ang. Duck) i Olek (ang. Oliver)

Dubbing i narracja
W oryginalnej wersji serialu, od 1984 roku, jako narrator występował słynny Beatles Ringo Starr, którego w 1991 roku zastąpił Michael Angelis.
Opracowaniem wersji polskiej na zlecenie MiniMini+, platformy nc+ oraz platformy CANAL+ zajmowali się:
Narracja
- Maciej Wysocki (odc. 309-414)
- Agnieszka Wójcik (odc. 441-486)
- Anna Sienkiewicz (odc. 493-538)
- Michał Urzykowski (odc. 539-586)
Reżyseria
- Paweł Galia (odc. 309-354, 381-414, 441-486, 493-538, 563-586)
- Anna Apostolakis (odc. 355-380)
- Hanna Makowska (odc. 539-562)
Dialogi
- Jakub Osiński (odc. 309-380)
- Andrzej Wójcik (odc. 381-414, 441-486, 493-538)
- Jerzy Wierciński (odc. 539-562)
- Hanna Makowska (odc. 563-586)
Wybrane głosy postaci
- Mikołaj Klimek - Gruby Zawiadowca (odc. 309-380)
- Grzegorz Drojewski - Piotruś (odc. 381-414)
Kierownictwo muzyczne
- Michał Skarżyński (odc. 309-380)
- Magdalena Krylik (piosenka czołówkowa i końcowa w odc. 381-414)
- Katarzyna Łaska (piosenka czołówkowa i końcowa w odc. 441-486)
- Beata Jankowska-Tzimas (piosenka czołówkowa i końcowa w odc. 493-538)
- Krzysztof Pietrzak (czołówka w odc. 539-562)
- Sebastian Machalski (czołówka i tyłówka w odc. 563-586)
Teksty piosenek
- Lilka Wasserman (czołówka i tyłówka w odc. 381-414)
- Karol Kwiatkowski (czołówka i tyłówka w odc. 441-486)
- Milena Gąsiorek (czołówka i tyłówka w odc. 493-538)
Opracowanie tytułów
- Stefan Knothe (tytuł w odc. 309-380)
- Paweł Galia (tyłówka w odc. 381-414, 441-486, 493-538, 563-586)
- Janusz Wituch (tyłówka w odc. 539-562)
Kierownictwo produkcji
- Marek Ciunel (tyłówka w odc. 309-414, 441-486, 493-538)
- Paweł Bukrewicz (tyłówka w odc. 539-562)
Montaż
- Agata Bornus (odc. 309-414, 441-486, 493-538)
- Maciej Jastrzębski (odc. 539-562)
- Aneta Michalczyk (odc. 563-586)
Korekcja tekstu
- Karolina Kowalska (odc. 563-586)
Nagranie i zgranie
- Bartek Fukiet (odc. 539-586)
Produkty towarzyszące - zabawki Fisher-Price
Mali kolejarze mogą wyruszać ku przygodzie ze swoim ulubionym bohaterem z serialu „Tomek i Przyjaciele” dzięki lokomotywom z napędem od Fisher-Price! Przykładem jest Lokomotywa Emily HHN41. Przesuwając przełącznik na dachu lokomotywy z napędem, można posłać Emily z wagonikiem w wesołą podróż po dowolnym torze „Tomek i Przyjaciele”, poza tymi z serii drewnianej. Zbierać można również pozostałe lokomotywy z napędem „Tomek i Przyjaciele”, aby stworzyć własną linię kolejową i przeżywać niepowtarzalne przygody na wyspie Sodor. (Zestawy z torami i dodatkowe lokomotywy sprzedawane są oddzielnie).

tags: #tomek #i #przyjaciele #ciagnik