Prawidłowe ustawienie zaworów w silniku kosiarki spalinowej ma kluczowe znaczenie dla jej wydajności, niezawodności oraz żywotności. Niedokładna regulacja może prowadzić do trudności z rozruchem, nadmiernego zużycia paliwa, a nawet trwałych uszkodzeń mechanicznych. Niniejszy poradnik przedstawia proces regulacji luzów zaworowych, opierając się na przykładzie silnika Briggs & Stratton, model Powerbuilt 155, zamontowanego w traktorze ogrodowym MTD Castelgarden, a także innych silników tej marki, takich jak 17.5 Intek i 31G777.
Rola luzów zaworowych i ich znaczenie
Luzy zaworowe to niewielkie szczeliny znajdujące się pomiędzy elementami układu rozrządu - dokładniej między trzonkiem zaworu a dźwigienką. Zawory w silniku kosiarki regulują przepływ mieszanki paliwowo-powietrznej do komory spalania (zawór dolotowy) oraz usuwanie spalin po spaleniu (zawór wylotowy). Ich prawidłowe ustawienie zapewnia, że zawory są całkowicie zamknięte podczas suwu sprężania i pracy, co pozwala ciśnieniu oddziaływać na tłok, a nie uciekać przez wydech. Brak odpowiedniego luzu może skutkować podpieraniem zaworów przez mechanizm rozrządu, co prowadzi do przedmuchów i spadku kompresji.
Z biegiem czasu wartości luzów zaworowych ulegają zmianom. Zbyt mały luz skutkuje niedomykaniem zaworów i spadkiem kompresji, natomiast zbyt duży powoduje hałas, spadek osiągów i szybsze zużycie podzespołów. Specjaliści zalecają, aby luz zaworowy sprawdzać minimum raz w sezonie - najlepiej przed pierwszym koszeniem na wiosnę. W przypadku intensywnej eksploatacji warto robić to częściej. Prawidłowo ustawione zawory przekładają się na sprawne uruchamianie, optymalną moc i dłuższą żywotność silnika.
Objawy nieprawidłowo ustawionych luzów zaworowych
Jeśli silnik w traktorku-kosiarce ciężko kręci, mimo że z akumulatorem i układem elektrycznym wszystko jest w porządku, są problemy z jego odpalaniem, może to być spowodowane nieodpowiednimi luzami na zaworach. Zbyt mały luz może prowadzić do nadmiernej kompresji, która utrudnia rozrusznikowi obracanie wałem. W przypadku silnika Briggs & Stratton 31G777, po wymianie oleju i sprawdzeniu akumulatora, silnik nadal ma trudności z uruchomieniem, co może być spowodowane zbyt dużą kompresją lub problemami z zasilaniem paliwem. Obserwowano również "fukanie" w gaźnik na wolnych obrotach, które, jak się okazuje, jest normalne w przypadku silników jednocylindrowych.
Procedura regulacji luzów zaworowych
Regulacja luzów zaworowych w kosiarce spalinowej nie jest zadaniem trudnym, ale wymaga dokładności, cierpliwości i znajomości podstawowych zasad mechaniki silnikowej.
1. Przygotowanie do regulacji
- Przede wszystkim sprawdź, jakie luzy na zaworach są wymagane dla naprawianego napędu, korzystając z instrukcji obsługi silnika.
- Zdejmij pokrywę zaworów (często zamocowaną na 2-4 śruby).
2. Ustawienie tłoka w odpowiedniej pozycji
Aby właściwie wyregulować zawory silnika Briggs & Stratton, należy ustawić je w odpowiednim położeniu. Pamiętaj, że luzy zaworowe podawane są dla zimnego silnika, ponieważ zmieniają się one wraz z temperaturą.
Istnieją dwa główne sposoby ustawienia tłoka:
Sposób 1: Górny Martwy Punkt (GMP) na suwie pracy
W silniku spalinowym ustawiasz zawory na suwie pracy. Obrazowo, gdy tłok jest w GMP i zawory się mijają, należy wykonać jeszcze jeden obrót do kolejnego GMP. To jest początek suwu pracy, gdzie oba zawory są zamknięte. Włóż wąski śrubokręt do otworu świecy zapłonowej, dotykając tłoka. Obracaj wentylatorem (kołem zamachowym) do momentu, aż tłok znajdzie się w najwyższym położeniu (GMP). Następnie przekręć wentylator jeszcze na tyle, aby tłok cofnął się na ok. 0,5 cm, czyli obróć wał korbowy zgodnie z ruchem wskazówek zegara poza GMP, aż tłok przesunie się w dół o 1/4" (około 6,35 mm). W tym momencie oba zawory powinny być zamknięte i nie podpierane.
Sposób 2: Pozycja „mijania się” zaworów
Drugi sposób polega na ustawieniu zaworów tak, by jeden z nich był w pozycji zamkniętej, a drugi otwartej (czyli w pozycji „mijania się”). W tym momencie regulujemy ten zawór, który jest luźny (nie wciśnięty). Po regulacji jednego zaworu, obracamy wał korbowy, aby ustawić następny zawór w podobnej pozycji i przystępujemy do jego regulacji.
3. Sprawdzenie i regulacja luzów
- Kiedy zawory są ustawione we właściwej pozycji, sprawdź szczelinomierzem luz. Umieść listek szczelinomierza z odpowiednią wartością między dźwigienką a podkładką znajdującą się na szczycie sprężyny zaworu (lub między głowicą zaworu a dźwignią zaworową). Listek powinien wchodzić dość ciasno, lecz z możliwością jego przesuwu, uzyskując lekki opór.
- Poluzuj nakrętkę blokującą śrubę regulacyjną zaworu.
- Delikatnie obracaj śrubę regulacyjną, jednocześnie wsuwając i wysuwając szczelinomierz, aż uzyskasz odpowiednią przerwę.
- Dokręć zewnętrzną nakrętkę blokującą.
- Poruszaj popychaczem i sprawdź jeszcze raz luz szczelinomierzem.
- Po wyregulowaniu obydwu zaworów, przekręć kilka razy tłokiem (wał korbowy), ustaw zawory w odpowiedniej pozycji, jak przedstawiono to wyżej i jeszcze raz sprawdź luzy.
4. Zalecane wartości luzów zaworowych
Dla silnika Briggs & Stratton 17.5 intek oraz 31G777, użytkownik ustawił luzy na:
- Zawór ssący: 0,1 mm
- Zawór wydechowy: 0,15 mm
Jeśli luz jest niewystarczający, należy wymontować zawór i zeszlifować lub spiłować końcówkę trzonka zaworu, aby zwiększyć luz.
Demontaż i sprawdzenie zaworów (zaawansowane)
W przypadku problemów z zaworami, które nie wynikają tylko z niewłaściwych luzów, może być konieczny ich demontaż i dokładniejsza inspekcja.
#RPGarażowo. Briggs & Stratton 675, 190cm3. Demontaż na części pierwsze i omówienie.
1. Demontaż zaworów
Aby prawidłowo sprawdzić zawory silnika pod kątem konserwacji lub naprawy, należy zdemontować je z silnika. Konstrukcje zaworów górnych różnią się w zależności od modelu silnika. Części i czynności serwisowe w przypadku cylindra górnozaworowego mogą różnić się od opisanych poniżej, opartych na jednocylindrowym silniku OHV Briggs & Stratton Intek 6-HP.
- Odkręć śruby głowicy cylindrów i wyjmij inne śruby z elementów silnika, aby dostać się do komory zaworów.
- Odkręć śruby wahacza za pomocą klucza nasadowego lub klucza do nakrętek.
- Zdejmij pokrywy zaworów (jeśli są na wyposażeniu).
- Za pomocą kciuków wciśnij ustalacz sprężyny i sprężynę zaworu nad jednym z zaworów. Jeśli silnik wykorzystuje ustalacz z dziurką od klucza, wyrównaj dużą szczelinę w ustalaczu z trzonkiem zaworu i powoli zwolnij sprężynę, aby trzonek prześlizgnął się przez dużą szczelinę.
- Odkręć śruby głowicy cylindrów i zdejmij głowicę cylindrów, kołysząc ją rękami. W razie potrzeby poluzuj głowicę cylindrów, uderzając w nią młotkiem nylonowym.
2. Inspekcja zaworów
Przed przystąpieniem do naprawy zaworów należy je dokładnie obejrzeć.
- Czoło zaworu: Sprawdź czoło zaworu pod kątem nieregularnego wzoru osadzenia. Wzór wokół powierzchni czołowej powinien być równy z głowicą zaworu i mieć jednakową grubość na całym obwodzie. Gumowate osady na zaworze dolotowym idą w parze ze spadkiem wydajności silnika, często dlatego, że silnik był zasilany starą benzyną.
- Trzonek zaworu: Po wyczyszczeniu trzonka zaworu należy przesunąć po nim paznokciem lub kartą kredytową. Jeśli wyczuwalny jest grzbiet, trzonek zaworu jest zużyty i należy go wymienić.
- Sprężyny zaworów: Sprawdź, czy obie sprężyny zaworów są proste.
- Gniazda zaworowe: Zbadaj powierzchnie czoła i gniazda zaworu.
3. Docieranie zaworów
Poprzez docieranie zaworów można wygładzić drobne rysy i wżery na powierzchni czołowej i gnieździe zaworu, aby przywrócić zdolność zaworu do uszczelniania komory spalania.
- Zwilż końcówkę przyssawki narzędzia do docierania i umieść ją na głowicy zaworu.
- Kilkakrotnie obróć zawór w przód i w tył między dłońmi.
- Często czyść powierzchnię i sprawdzaj postępy.
- Po zakończeniu docierania dokładnie wyczyść zawory rozpuszczalnikiem, aby upewnić się, że wszystkie pozostałości ścierniwa zostały usunięte.
4. Montaż zaworów
Po wyczyszczeniu i ewentualnym dotarciu zaworów należy je ponownie zamontować.
- Sprawdź, czy trzonki zaworów i prowadnice są wolne od zanieczyszczeń i zadziorów.
- Umieść prowadnicę popychacza na głowicy cylindrów i przykręć śruby mocujące, używając klucza dynamometrycznego.
- Nasmaruj wewnętrzną średnicę każdej uszczelki trzonka zaworu (jeśli jest na wyposażeniu) olejem silnikowym i zamontuj uszczelki na trzonkach zaworów.
- Użyj obu kciuków, aby ścisnąć sprężynę, aż trzpień zaworu wysunie się przez duży koniec otworu na klucz. Sprawdź, czy element ustalający jest całkowicie zatrzaśnięty w rowku trzpienia zaworu. Powtórz ten krok dla drugiego zaworu.
- Pokryj gwinty śrub głowicy cylindrów smarem do prowadnic zaworów.
- Dokręcaj śruby głowicy cylindrów stopniowo, używając klucza dynamometrycznego. Przekręć każdą śrubę o kilka obrotów, a następnie przejdź do następnej śruby, aż każda śruba będzie dobrze dokręcona. Uwaga: Specyfikacje dotyczące końcowego momentu dokręcania można znaleźć w instrukcji obsługi.
- Załóż zaślepki na końce zaworów i wytrzyj smar.