Sprzęgło jest kluczowym mechanizmem w traktorkach kosiarkach, odpowiadającym za łączenie i rozłączanie wałów w celu przekazania momentu obrotowego. Jego główną funkcją jest połączenie dwóch niezależnie obrotowo osadzonych wałów - czynnego (napędowego) i biernego (napędzanego) - aby umożliwić przeniesienie napędu obrotowego, zwłaszcza na agregat tnący (kosisko).
Rodzaje sprzęgieł w traktorkach kosiarkach
W traktorkach kosiarkach najczęściej spotykamy dwa główne typy sprzęgieł, różniące się zasadą działania i sposobem załączania.
Sprzęgło mechaniczne (manualne)
Sprzęgło mechaniczne, zwane również manualnym, jest stosowane w wielu modelach traktorków ogrodowych, gdzie załączanie kosiska odbywa się przy pomocy linki i ręcznej dźwigni. W sprzęgłach tego typu, takich jak te spotykane w maszynach AYP, Husqvarna CTH130, Partner oraz większości "marketówek", często mamy do czynienia z konstrukcją cierną stalową, wyposażoną w stalowy hamulec cierny. Taka konstrukcja nie posiada okładzin, co może być przyczyną problemów. Zazwyczaj sprzęgło mechaniczne jest sprzedawane w całości, co utrudnia zakup i wymianę zużytych części składowych, takich jak pojedyncza tarcza.
Sprzęgło elektromagnetyczne
Sprzęgło elektromagnetyczne jest stosowane w traktorkach od dawna, bardzo często jest zestawiane z napędami hydrostatycznymi oraz w przypadkach, gdzie uruchamianie kosiska odbywa się elektrycznie, za pomocą przycisku. Takie sprzęgło przenosi napęd dzięki oddziaływaniu pola magnetycznego, które powoduje zaciśnięcie tarczy ciernej lub stężenie proszku bądź pasty ferromagnetycznej, znajdujących się pomiędzy elementami napędzającymi i napędzanymi. Podobnie jak w przypadku sprzęgieł mechanicznych, sprzęgła elektromagnetyczne zazwyczaj nie są sprzedawane na części, co znacznie utrudnia ich regenerację.
Problemy z mechanicznym sprzęgłem: Diagnoza i objawy
Powszechnym problemem z mechanicznym sprzęgłem agregatu tnącego jest jego niewłaściwe funkcjonowanie, objawiające się m.in. wyhamowywaniem i gaśnięciem silnika podczas podnoszenia dźwigni załączania napędu kosiska. Właściciele traktorków często zgłaszają trudności z naprawą, wynikające z braku schematów i wątpliwości dotyczących budowy sprzęgła.
Brak okładzin i ich konsekwencje
Pytanie o obecność okładzin na tarczy jest często zadawane. Chociaż niektóre sprzęgła cierne stalowe nie posiadają okładzin, w przypadku dużego obciążenia z czasem może być odczuwalny zapach spalenizny i widoczny dym. Wskazuje to na intensywne tarcie. W niektórych dyskusjach pojawia się sugestia, że mogła tam być podkładka fibrowa, a fibra jest materiałem powszechnie stosowanym na okładziny hamulcowe i sprzęgłowe.
Mechanizm działania i punkty zużycia
Typowe sprzęgło mechaniczne składa się z dwóch tarcz. Jedna tarcza jest połączona z kołem pasowym za pomocą bolców i sprężynek. Druga tarcza, często o średnicy około 18 cm, jest dociskana do pierwszej za pośrednictwem dźwigni i trzech śrutów umieszczonych w prowadnicach. Niestety, często problemem jest wytarty wypust (pierścień) na ząbkowanej tarczy wewnętrznej oraz wyrobiony wieloklin na talerzu, na którym osadzone jest łożysko. Uważa się, że jest to kiepska konstrukcja ze zbyt małym zabierakiem (z blachy prasowanej) w stosunku do obciążenia.
jak naprawić , zregenerować sprzęgło manualne w traktorku , kosiarce
Naprawa i regeneracja sprzęgła mechanicznego
Ze względu na to, że sprzęgła mechaniczne i elektromagnetyczne rzadko są sprzedawane na części, ich regeneracja bywa wyzwaniem. Istnieją jednak sposoby, by "pokombinować" i przedłużyć żywotność sprzęgła, zanim zdecydujemy się na zakup nowego.
Samodzielne próby naprawy
Po rozebraniu sprzęgła i zidentyfikowaniu dwóch tarcz, można spróbować kilku rozwiązań. Jednym z nich jest dorobienie i zamocowanie nowego pierścienia w miejscu wytartego wypustu na ząbkowanej tarczy wewnętrznej. Inne, bardziej "prymitywne" rozwiązanie, polega na wytłoczeniu tarczy za pomocą prasy hydraulicznej tak, aby dociskała do drugiej tarczy zewnętrzną częścią, co przekształca ją w sprzęgło tarczowe i przywraca jego działanie.
W przypadku zużytych okładzin, użytkownicy stosują kreatywne metody. Przykładowo, po tym jak nowe sprzęgło padło po roku użytkowania, rozbierano je i przetaczano okładziny z tarczy sprzęgłowej od URSUSA C-385. Takie okładziny, wrzucone luzem (bez nitowania) pomiędzy tarcze dociskowe, potrafiły działać bez problemów przez cały sezon, a ich całkowity koszt był minimalny (35 zł za tarczę plus usługa tokarza).
Ograniczenia i wyzwania
Należy pamiętać, że niektóre doraźne rozwiązania, takie jak użycie kulek w mechanizmie, mogą pomóc jedynie na krótko (na dwa, trzy włączenia). Próby wykorzystania sprzęgieł z klimatyzacji jako napędu również często kończą się niepowodzeniem. Ze względu na fakt, że sprzęgła nie są sprzedawane na części, a ich regeneracja bywa trudna, samodzielne naprawy wymagają pomysłowości i dostępu do odpowiednich narzędzi.
Kompatybilność i zamienniki
W poszukiwaniu zamienników i nowych sprzęgieł warto zwracać uwagę na kompatybilność z konkretnymi modelami traktorków. Poniżej przedstawiamy przykłady kompatybilnych sprzęgieł dla różnych marek i modeli:
- Dla minitraktorków:
- Bolens BL155/92A
- Gutbrod GLX92RALK
- MTD RH135/105B
- Dla traktorków Husqvarna, Etesia, Simplicity:
- Husqvarna LTH130, LTH145, YTH150
- Etesia Bahia, MBHE, MKHE
- Simplicity 2413H, 2514H, 2516H, Regent
- Średnica zewnętrzna koła napędowego noży: 170mm
- Dla traktorków ogrodowych Cub Cadet, Gutbrod, MTD:
- Cub Cadet CC1016KHE, CC1019HN
- Gutbrod GLX105RH-K
- MTD 200/105H, 220/105H
- Dla traktorków ogrodowych Alpina, Castel Garden:
- Alpina BT84, BT98, AT4 98HCB, AT7 92HCB
- Castel Garden MP84, MP98, MPX84, MPX98, XD150HD, XD170HD, XG140HD, XG145HD
- Dla traktorków AL-KO:
- AL-KO T13-102, T15-102