Plan na idealny trawnik często zakładał prostą czynność: wyjmujesz kosiarkę, uruchamiasz ją i sprawnie strzyżesz Twój trawnik. Okazuje się jednak, że koszenie odbywa się mniej wydajnie niż miało to miejsce jakiś czas temu, przez co zajmuje więcej czasu i powoduje większe zmęczenie. Bez systematycznego koszenia nie ma mowy o tym, aby uzyskać piękny trawnik. Przydomowe trawniki najlepiej prezentują się, gdy trawa przycięta jest stosunkowo nisko, na wysokość około 3 centymetrów. Niestety, nie unikniesz okresowego ostrzenia noży ani nie spowolnisz znacząco ich tępienia. Jest to naturalny proces, który następuje wskutek użytkowania maszyny.
Dlaczego regularne ostrzenie noży jest kluczowe?
Regularne ostrzenie noża do kosiarki to jeden z kluczowych zabiegów konserwacyjnych, który znacząco wpływa na żywotność sprzętu i jakość koszenia. Choć wielu właścicieli kosiarek pomija ten etap, to właśnie ostre ostrze decyduje o tym, czy trawa będzie przycinana równo, czy raczej szarpana i uszkadzana. Szarpanie źdźbeł powoduje ich żółknięcie, większą podatność na choroby i zaburza estetykę trawnika. Trawnik koszony tępym nożem wygląda nieestetycznie - końcówki źdźbeł są postrzępione, a cała powierzchnia trawy staje się matowa i osłabiona. Regularne ostrzenie poprawia jakość cięcia, skraca czas pracy i zmniejsza obciążenie dla silnika. Dzięki temu kosiarka działa sprawniej, zużywa mniej paliwa i pracuje ciszej.
Jak rozpoznać tępe noże w kosiarce?
Jeśli znasz swoją kosiarkę, to dość łatwo wychwycisz różnice w jej pracy. Koszenie stało się niewydajne, a świeżo ściętemu trawnikowi daleko do ideału? To wina tępych noży w kosiarce. Nietrudno również rozpoznać tępe noże po efektach koszenia. Tępe noże w kosiarce (niezależnie od rodzaju maszyny) uszkadzają trawę.
- Kosiarka elektryczna z tępym nożem tnącym będzie pracować znacznie głośniej niż zwykle, a przecież jednym z jej podstawowych atutów jest cicha praca.
- Kosiarka spalinowa natomiast działa niewydajnie, ponieważ zużywa więcej paliwa, co sprawia, że w trakcie pracy musisz robić więcej (zbędnych) przerw na tankowanie.
Kiedy ostrzyć noże kosiarki?
Oczywistym jest, że im twardsza i gęstsza będzie koszona trawa, tym częściej występować będzie konieczność naostrzenia noży w kosiarce. Szybkość tępienia noży tnących nie przebiega jednakowo. Im twardsza i gęstsza trawa, tym częściej noże w kosiarce wymagają naostrzenia. W przypadku niewielkich trawników potrzeba taka może wystąpić raz w roku, a przy dużych możliwe, że trzeba będzie ostrzyć noże nawet raz w miesiącu! W przypadku ścinania małego trawnika „częściej” oznacza więcej niż raz w roku.
Budowa noża tnącego
Patrząc na nóż od spodu kosiarki, widzisz prostą, równą i płaską powierzchnię. Kiedy jednak spojrzysz na niego z innej perspektywy - z boku - od razu zauważysz, że od spodu jest płaski. W praktyce oznacza to, że śmigło prawe i lewe (prawa, lewa strona ostrza) mają być ostre na jednej krawędzi - tnącej.
Przygotowanie do ostrzenia: bezpieczeństwo i demontaż
Bezpieczeństwo przede wszystkim!
Jak przy każdej czynności serwisowej, pamiętaj - bezpieczeństwo przede wszystkim! Zanim rozpoczniesz pracę, ułóż kosiarkę w taki sposób, jaki najbardziej Ci odpowiada, np. na boku. Chodzi o to, żebyś miał swobodny dostęp do noży tnących. Zabezpiecz urządzenie. Przechyl kosiarkę. Zrób to tak, aby paliwo nie wylało się z baku, a olej nie dostał do filtra powietrza. W przypadku kosiarki elektrycznej lista koniecznych do wykonania czynności jest wyraźnie krótsza i prostsza.
Prawidłowy sposób przewrócenia kosiarki!
W tak niefortunnych ułożeniach płyny znajdujące się w maszynie swobodnie przedostają się do filtra czy gaźnika, czym wyrządzają wiele poważnych szkód (mogą np. uszkodzić silnik).
Demontaż noża
Wykonaj demontaż noża do kosiarki. Kluczem nasadowym odkręć ostrze, zapamiętując jego pierwotną pozycję. W większości kosiarek nóż jest przykręcony standardową, prawoskrętną śrubą, więc odkręcamy ją w lewo (przeciwnie do ruchu wskazówek zegara). Rzadko, ale może się zdarzyć, że producent zastosował lewoskrętny gwint - wówczas kierunek odkręcania będzie odwrotny. Aby ułatwić sobie odkręcanie i uniknąć obracania się noża, warto zablokować go np. kawałkiem drewna.
Narzędzia potrzebne do ostrzenia
- Klucz nasadowy - niezbędny do demontażu noża z kosiarki.
- Imadło - zapewnia stabilność i bezpieczeństwo w czasie ostrzenia.
- Pilnik ręczny lub szlifierka kątowa - w zależności od stanu ostrza i Twoich umiejętności; można zastosować również szlifierkę taśmową stołową, która dzięki regulowanemu stołowi pozwala od razu ustawić żądany kąt ostrzenia.
Proces ostrzenia
Mocowanie noża
Zamocuj nóż w imadle. To znaczy: krawędziami tnącymi do góry, zgodnie z kierunkiem obrotu noża.
Ostrzenie właściwe
Ostrz zgodnie z kątem fabrycznym. Użyj pilnika lub szlifierki, prowadząc narzędzie po krawędzi pod kątem około 30°. Ostrz tylko jedną stronę każdej krawędzi - drugą pozostaw bez zmian. Usuń zadziory i wygładź powierzchnię. Pamiętaj o starannym wysuszeniu mokrego noża.
Wyważanie noża - kluczowy etap
Wyważenie noża w kosiarce to, wbrew pozorom, bardzo ważna czynność. Chodzi w niej o to, by zarówno prawe, jak i lewe śmigło (czyli prawa, lewa strona) noża były jednakowo ciężkie. To jeden z najczęściej pomijanych, a jednocześnie kluczowych kroków. Nóż, który nie jest odpowiednio wyważony, powoduje wibracje, które mogą uszkodzić łożyska, wał korbowy lub całą obudowę kosiarki. Złe wyważenie noża sprawi, że wprawiony w ruch obrotowy w trakcie pracy kosiarki zacznie generować silne drgania. Kosiarka przestanie pracować prawidłowo; zacznie generować silne drgania. To może skutkować poważnym uszkodzeniem trzpienia napędzającego i łączącego nóż z silnikiem.
Po skończonym ostrzeniu noża kosiarki, sprawdź, jak ostrzenie wpłynęło na jego wyważenie. Jak wyważyć nóż do kosiarki po ostrzeniu? Najprościej - oprzyj go w poziomie na śrubokręcie umieszczonym w jego osi. Biorąc pod uwagę powyższe, po skończonym ostrzeniu noża kosiarki, zawieś go na otworze centralnym. Jeśli jedna strona przeważa i opada - należy ją delikatnie zeszlifować.
- Nóż nie przechyla się? - Doskonale!
- Nóż przechyla się na lewo? - Należy zeszlifować lewą stronę.
- Nóż przechyla się na prawo? - Należy zeszlifować prawą stronę.
Montaż noża i testowanie
Przed ponownym przykręceniem dokładnie oczyść miejsce mocowania oraz samą śrubę. Jeśli gwint jest zużyty, warto wymienić śrubę na nową. Nóż przykręcaj zgodnie z oznaczeniami - wiele modeli ma prawoskrętny gwint. Nie dokręcaj zbyt mocno - zbyt duży nacisk może uszkodzić gwint lub sam nóż. Warto zajrzeć do instrukcji obsługi dostarczonej przez producenta, ponieważ często podana jest w niej zalecana siła dokręcenia w niutonometrach (Nm). Po wszystkim przeprowadź test - uruchom kosiarkę na kilka minut i sprawdź, czy nie występują wibracje.
Kiedy nóż nie nadaje się już do ostrzenia?
Może zdarzyć się, że nóż po wielokrotnym ostrzeniu nie będzie pracował tak dokładnie, jak dotychczas. Istnieje również ryzyko, że podczas koszenia może zostać trwale uszkodzony. Wówczas nie pozostaje nic innego jak wymienić nóż tnący w kosiarce. Oczywiście istnieje taka możliwość, że nóż po wielokrotnym ostrzeniu nie będzie pracował już tak dokładnie, jak dotychczas. Wówczas nie pozostaje nic innego jak wymienić nóż tnący w kosiarce.
Profesjonalne wsparcie
Ze stępionymi nożami w kosiarce jesteś w stanie poradzić sobie sam - we własnym garażu. Pracując krok po kroku zgodnie z naszą instrukcją, szybko uporasz się z ostrzeniem noży w swojej kosiarce. Nie jest to jednak proste zadanie, a mając na względzie swoje bezpieczeństwo oraz dobry stan maszyny zalecamy skontaktować się z naszymi autoryzowanymi dilerami, którzy odciążą Cię od konserwacji noży tnących. Z tego rozwiązania korzystaj zawsze, ilekroć zastanawiasz się, czy aby na pewno dasz sobie radę z konserwacją sprzętu ogrodniczego, choćby właśnie ostrzeniem czy wymianą ostrza tnącego w kosiarce, ale nie tylko.
Szukasz akcesoriów do ostrzenia, nowych noży lub części zamiennych?