Uprawnienia na wózki widłowe w Szwecji – przewodnik

W Szwecji, podobnie jak w innych krajach Unii Europejskiej, obowiązują specyficzne przepisy dotyczące uprawnień do obsługi wózków widłowych i innych urządzeń transportu bliskiego. Artykuł ten kompleksowo przedstawia, jakie kwalifikacje są wymagane, jak je zdobyć oraz jak wygląda proces uznawania uprawnień nabytych poza granicami Szwecji, ze szczególnym uwzględnieniem polskich certyfikatów.

Wymogi prawne i kwalifikacje w Szwecji

Szwedzkie prawo nakłada na wszystkich przedsiębiorców działających w Szwecji, w tym na firmy zagraniczne, obowiązek przestrzegania i stosowania przepisów BHP. Wymaga to przedstawienia odpowiedniego certyfikatu, poświadczającego posiadanie wymaganych kompetencji do obsługi urządzeń transportu bliskiego. Od 1 sierpnia 2018 roku każdy operator w Polsce musi posiadać kwalifikacje Urzędu Dozoru Technicznego (UDT), które są również wymagane w Norwegii i Szwecji.

Aby zdobyć zaświadczenie kwalifikacyjne uprawniające do obsługi Urządzeń Transportu Bliskiego (UTB), należy ukończyć kurs oraz złożyć egzamin przed komisją egzaminacyjną jednostki Dozoru Technicznego (UDT, TDT lub WDT).

W Szwecji istotne jest rozróżnienie typów uprawnień na wózki widłowe:

• Wózki kategorii A są odpowiednie do obsługi towarów na niższych poziomach.
• Wózki kategorii B są bardziej odpowiednie do podnoszenia cięższych ładunków i na większe wysokości. W przypadku licencji na wózki widłowe z przeciwwagą (B1) nie ma górnego limitu wagi ładunku.
• Kategoria C to wózki o większym tonażu i maszyny takie jak ładowarki kołowe (hjullastare).

Uprawnienia na ładowarki kołowe (Hjullastare)

W Szwecji istnieje duże zapotrzebowanie na operatorów ładowarek kołowych (kategoria C). Uprawnienia na hjullastare są bardzo cenne, a ich posiadacze mogą przebierać w ofertach pracy. Maszyny te mają różnorodne zastosowania: jako sztaplarki do podnoszenia palet, koparki do piasku, odśnieżarki itp. Praca przy odśnieżaniu w zimie jest szczególnie poszukiwana dla osób z takimi uprawnieniami.

Ważne jest rozróżnienie pomiędzy uprawnieniami C2 (Hjullastare i podobne urządzenia robocze, gdy są używane z ramionami widełkowymi lub innym agregatem podnoszącym o podobnej funkcji na płaskich i utwardzonych powierzchniach), a pełnymi uprawnieniami na ładowarki kołowe. Uprawnienia C2 dotyczą pracy z ładowarką jako wózkiem w tzw. środowisku magazynowym (truckmiljö), czyli do ładowania, przenoszenia i rozładunku towarów wyposażonych w widły.

Aby móc pracować z ładowarką kołową w innych środowiskach niż typowo magazynowe, np. przy użyciu łyżki, ramienia żurawia, wideł paletowych, a także narzędzi hydraulicznych takich jak zamiatarki czy odśnieżarki, wymagane są pełne uprawnienia do obsługi maszyn roboczych typu Hjullastare Godshantering. Jeśli operator planuje zostać operatorem maszyn budowlanych (anläggningsförare), powinien uzupełnić kurs o moduł budowlany, obejmujący czytanie rysunków, wytyczanie itp., co pozwoli na pracę przy budowie dróg i podobnych zadaniach.

Proces uzyskiwania uprawnień

Szkolenia w Polsce

Celem szkoleń jest przygotowanie operatorów podnośników do pracy za granicą i umożliwienie im uzyskania potrzebnych uprawnień. Mogą w nich brać udział osoby o różnym poziomie wiedzy i doświadczenia. Program jest dostosowany zarówno do potrzeb osób początkujących, jak i tych, które posiadają już polskie uprawnienia UDT i potrzebują jedynie uzupełnienia wiedzy.

Szkolenia są organizowane stacjonarnie lub zdalnie, w formie e-learningu. Wybierając drugą opcję, należy pamiętać, że konieczne jest uzupełnienie jej o część praktyczną w siedzibie organizatora. Program szkolenia jest odpowiedni dla osób planujących pracę w Norwegii, Wielkiej Brytanii, Danii i Szwecji. Jest zgodny ze standardami grupy OMHEC, do której należą wymienione kraje, a także z normami ISO: MEWP 18878.

Program szkolenia obejmuje:

• Typy podnośników używane do prac na wysokości.
• Budowa poszczególnych elementów urządzeń: platformy roboczej, wysięgnika, systemu sterowania.
• Kontrola podnośników.
• Zapewnianie stabilności w czasie pracy.
• Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i kontroli.
• Zasady BHP obowiązujące w razie wypadku i awarii.
• Ćwiczenia praktyczne.
• Egzamin końcowy (teoria i praktyka).

Wymagania dla uczestników:

• Ukończone 18 lat.
• Wykształcenie co najmniej podstawowe.
• Brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy z tego typu urządzeniami. Przed przystąpieniem do kursu należy zadbać o uzyskanie zaświadczenia lekarskiego oraz wykonanie badań psychologicznych, które potwierdzą zdolność do pracy.

Czas trwania szkolenia jest zależny od doświadczenia uczestnika; w przypadku osób doświadczonych możliwe jest skrócenie części teoretycznej. Wykłady trwają około 8 godzin. Po zaliczeniu egzaminu końcowego uczestnik otrzymuje certyfikat w formie elektronicznej, ważny przez 5 lat od momentu wydania. Jest to dokument uprawniający do pracy na lądzie i na morzu, w tym na platformach wiertniczych.

Szkolenia w Szwecji

W Szwecji dostępne są kursy online na prawo jazdy wózkiem widłowym kategorii A+B, obejmujące zarówno wiedzę teoretyczną, jak i praktyczną. Część teoretyczna powinna być uzupełniona częścią praktyczną. Kursy online pozwalają na naukę o dowolnej porze dnia i nocy. Obejmują kluczowe obszary teorii wózków widłowych, w tym procedury bezpieczeństwa, obsługę ładunków, obsługę pojazdów oraz prawa i przepisy.

Często pracodawca lub urząd pracy (Arbetsförmedlingen - AMS) może zasponsorować kurs na wózki widłowe, szczególnie w ramach programów przekwalifikowania.

Uznawanie kwalifikacji zawodowych

Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Szwecja i Polska, obowiązuje dyrektywa 2005/36/WE z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Postanowienia tej dyrektywy są wdrożone do polskiego systemu prawnego ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Uznawanie uprawnień UE w Polsce

Urząd Dozoru Technicznego (UDT) został upoważniony do uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych, do których należy obsługa urządzeń dźwigowych. Aby rozpocząć procedurę uznania w Polsce kwalifikacji zawodowych zdobytych w UE, należy złożyć w UDT wniosek w sprawie wszczęcia postępowania. Do wniosku należy dołączyć kopię posiadanych kwalifikacji zdobytych w UE wraz z tłumaczeniem. Opłata za tę procedurę wynosi obecnie 1484,70 zł. UDT może nie uznać kwalifikacji, a wtedy opłata nie jest zwracana.

Uznawanie polskich uprawnień w Szwecji

W praktyce, posiadanie polskich uprawnień UDT może stanowić podstawę do skrócenia szkolenia w Szwecji, a wielu brytyjskich ośrodków szkoleniowych honoruje doświadczenie zawodowe z Polski. W przypadku Szwecji, pracodawcy często oczekują, aby operatorzy posiadali szwedzkie uprawnienia lub przeszli szkolenie zgodne z lokalnymi normami. Posiadanie numeru PESEL jest wymagane w Polsce do zdania egzaminu państwowego przed komisją UDT. W Szwecji do uzyskania uprawnień wymagany jest Personnummer.

Wielu niemieckich pracodawców uznaje polskie uprawnienia UDT, zwłaszcza jeśli kandydat ma doświadczenie i dostarczy tłumaczenie swojego zaświadczenia.

Szanse na zatrudnienie i perspektywy

Osoba posiadająca kilka kategorii uprawnień ma znacznie większe szanse na zatrudnienie. Największe zapotrzebowanie na operatorów wózków widłowych, podestów czy żurawi jest w Niemczech, Holandii, Norwegii i Wielkiej Brytanii. W Szwecji, mimo iż wielu Szwedów posiada kursy na wózki widłowe, brakuje specjalistów z uprawnieniami na ładowarki kołowe (kategoria C).

Posiadanie uprawnień na ładowarki kołowe otwiera drogę do pracy na budowach, w magazynach oraz przy odśnieżaniu dróg, gdzie jest stałe zapotrzebowanie. Zarobki operatorów dźwigów mobilnych mogą wynosić około 29 brutto za godzinę przy 40 godzinach pracy tygodniowo. Kluczowe jest nie tylko posiadanie papierów, ale również umiejętności, znajomość języka szwedzkiego i terenu.

Mrufka55 sugeruje, że aby znaleźć pracę, należy wyrobić szwedzkie uprawnienia, ponieważ bez nich szanse są niewielkie. Podkreśla również, że samo posiadanie dokumentów nie wystarczy - kluczowe jest doświadczenie. Danielus81 natomiast wskazuje, że na magazyny wymagany jest wózek widłowy, a pracodawca może zasponsorować kursy.

Zaleca się specjalizację w jednej dziedzinie i zdobywanie w niej kompleksowych uprawnień. Możliwości rozwoju to: kierowca ciężkich zestawów (Långtradare), operator żurawi mobilnych (kranförare) lub operator koparki/ładowarki kołowej (hjullastare). Ważne jest, aby dążyć do bycia niezależnym i zdobywać kwalifikacje własnym wysiłkiem, bez polegania na dofinansowaniach.

tags: #uprawnienia #na #wozek #widlowy #szwecja