Nawożenie to kluczowy zabieg agrotechniczny, który ma na celu zwiększenie ilości składników pokarmowych w glebie, a także zapobieganie erozji. Aby nawożenie było skuteczne, niezbędne jest użycie odpowiedniego rozsiewacza do nawozu, który równomiernie rozprowadzi nawóz na powierzchni gleby. W kontekście polskiego rolnictwa, często pojawia się kwestia połączenia rozsiewacza z ciągnikiem Ursus C-360 lub jego zmodyfikowaną wersją C-360-3P.
Ciągnik Ursus C-360 i C-360-3P - podstawowe informacje
Ciągnik Ursus C-360 był produkowany w Zakładach Mechanicznych Ursus w Warszawie w latach 1976-1992. Model C-360-3P, z silnikiem Perkinsa, był produkowany w latach 1981-1993 na rynek krajowy, a do 1995 roku także na rynki zagraniczne. Główna różnica między ciągnikami Ursus C-360 a C-360-3P polegała na zamontowaniu w Ursus C-360-3P postlicencyjnego, trzycylindrowego silnika MF PERKINS - AD3.152UR o mocy 47,5 KM, podczas gdy C-360 miał 52 KM.
W pierwszych egzemplarzach Ursusa C-360-3P montowane były oryginalne silniki wyprodukowane w Wielkiej Brytanii, które wyróżniały się zastosowanymi w nich śrubami w układzie calowym. Silniki produkcji brytyjskiej wykazywały się dłuższą żywotnością niż te wyprodukowane w kraju. Tarcze sprzęgłowe również różniły się od tych zamontowanych w Ursusach C-360, podobnie jak wałki sprzęgłowe, które musiały być nieco dłuższe. Ciągnik wyposażony jest w podnośnik hydrauliczny z pompą o wydajności 20 l/min. i ciśnieniu 12 MPa.
Modyfikacje i zastosowania Ursusa C-360
Na bazie C-360 powstawały różne specjalistyczne konstrukcje. Przykładem jest podobna konstrukcja do platformy do zbioru jabłek, zbudowana na bazie C-360, pracująca w sadzie. Znana była również platforma do zbioru tytoniu, zbudowana na popularnym Fiacie 126P (tzw. "maluchu") z silnikiem i skrzynią z tego pojazdu. Taki "szczudlak" pracował w gospodarstwie mojego dziadka. Fabrycznie był przystosowany do wykonywania oprysków. W miejscu błotników miał dwa zbiorniki na ciecz i na stałe zamontowaną pompę. Do tego wymienne belki robocze dostosowane do różnych zabiegów. Był jeszcze do niego podwieszany pług do wyorywania drzewek oraz trzy kultywatory do pracy w międzyrzędziach.
Rozsiewacze do nawozu - rodzaje i znaczenie
Rozsiewacz do nawozu, znany też jako siewnik do nawozu czy rozrzutnik do nawozu, to maszyna niezbędna w każdym gospodarstwie rolnym. Umożliwia ona równomierne rozprowadzanie nawozu na glebie, co jest kluczowe dla wykorzystania pełnego potencjału roślin, ich lepszego wzrostu oraz zabezpieczenia przed szkodnikami.
Jak ustawić rozsiewacz nawozu? Zobacz, jak zwiększyć precyzję wysiewu
Klasyfikacja rozsiewaczy ze względu na metodę umieszczania nawozu
Ze względu na metodę umieszczania nawozu na powierzchni gleby, rozsiewacze można podzielić na:
- Rozsiewacze wahadłowe
- Rozsiewacze pneumatyczne
- Rozsiewacze odśrodkowe (tarczowe)
Klasyfikacja rozsiewaczy ze względu na sposób montażu
Ze względu na sposób montowania, wyróżnić można z kolei:
- Rozsiewacz zawieszany, który montuje się bezpośrednio do traktora przy pomocy TUZ-a (Tylny Układ Zawieszenia).
- Rozsiewacz przyczepiany, który ma własną oś z kołami, a w czasie pracy jest ciągnięty przez traktor.
Rodzaje rozsiewaczy ze względu na liczbę talerzy
Możemy mieć do czynienia z dwoma głównymi rodzajami rozsiewaczy nawozów:
- Jednotalerzowy rozrzutnik do nawozu (jednotarczowy): Wyróżnia się koniecznością precyzyjnej regulacji, uzależnionej od charakteru nawozu. Obsługa tego typu rozsiewacza wymaga sporej wprawy i doświadczenia. Wysiew jest bardzo nierównomierny, a szerokość wysiewu mocno ograniczona do 8-10 m. Takie rozwiązania mogą być interesujące dla rolników dysponujących mniejszym areałem, chcących zastąpić wysłużony sprzęt, np. klasycznego, jednotarczowego "lejka" o pojemności 300 litrów.
- Dwutalerzowy rozsiewacz nawozów (dwutarczowy): Dostępny jest w wersji z kołami oraz zawieszanej. Sprzęt ten bazuje na zaawansowanych technologiach i jest łatwy w obsłudze. Stosowany w nim system zmiany talerzy pozwala na swobodną regulację szerokości roboczej, dopasowując ją do aktualnych potrzeb. Na rynku spotkać można się również z rozsiewaczami dwutalerzowymi wyposażonymi w system siewu granicznego, które pozwalają na precyzyjne dawkowanie nawozu przy granicach pola. Rozprowadzenie nawozu na szerokość powyżej 10 metrów wymaga dwutarczowego rozsiewacza.
Ustawienie rozsiewacza nawozu - krok po kroku
Kalibracja rozsiewacza nawozów i regulacja poszczególnych elementów, wbrew pozorom, nie jest trudna i można ją wykonać samodzielnie. Poniżej przedstawiono każdy istotny etap, aby rozsiewacz nawozowy działał prawidłowo i podawał odpowiednią ilość wysiewanego nawozu na minutę.
1. Zapoznanie się z instrukcją obsługi
Zanim zaczniesz ustawiać rozsiewacz do nawozu, należy dokładnie przeczytać instrukcję obsługi, w której powinny znajdować się wszystkie najistotniejsze dane o konserwacji i przygotowaniu urządzenia.
2. Sprawdzenie stanu technicznego maszyny
Przed przystąpieniem do pracy każdorazowo należy sprawdzić stan techniczny maszyny. W przypadku rozsiewacza nawozu należy:
- Sprawdzić poziom oleju w przekładniach zespołu napędowego - niedobory uzupełnić.
- Nasmarować maszynę według tabeli smarowania zamieszczonej w instrukcji.
- Sprawdzić stan połączeń śrubowych tarcz i łopatek oraz ich stan techniczny - w razie potrzeby luźne śruby dokręcić, a zużyte tarcze lub łopatki wymienić na nowe.
- Sprawdzić poprawność działania układu otwierania/zamykania (wersja mechaniczna lub hydrauliczna).
3. Wypoziomowanie urządzenia
Następnie należy podłączyć i wypoziomować rolniczy rozsiewacz nawozów. W tym celu należy znaleźć parametr (wskaźnik), dzięki któremu ustawisz odpowiednią płaszczyznę. Wszelkie nieprawidłowości należy skorygować poprzez odpowiednie skrócenie bądź wydłużenie łącznika lub wieszaka na ciągniku. Ustawia się ją odpowiednio, dostosowując do typu roślin, które zamierzasz nawozić. W przypadku roślin wysokich należy ustawić odpowiednio kąt urządzenia, natomiast w przypadku niskich, rozsiewacz należy ustawić poziomo.
4. Ustawienie szerokości i ustawienia łopatek rozsiewacza
Za pomocą dwutarczowego układu wysiewającego można wysiewać na różnych szerokościach roboczych, w zależności od wybranego nawozu. Do ustawiania szerokości roboczej służą łopatki. Poprzez odchylanie łopatek w kierunku obrotów tarcz wysiewających (na wyższą wartość skali) zwiększa się szerokość roboczą. Natomiast odchylanie łopatek w kierunku przeciwnym do kierunku obrotów powoduje zmniejszenie się szerokości. Krótsza łopatka jest odpowiedzialna za rozsiewanie nawozu w środkowej części szerokości roboczej, a dłuższa w zewnętrznych częściach. Informacje o tym, jaka tarcza oraz łopatka jest konieczna do danej szerokości roboczej, można znaleźć w tabelach wysiewu.
5. Ustawienie dawki nawozu
Warto wykonać próbę kręconą przed wyruszeniem w pole. Do komory wsyp trochę nawozu, wyjmij jedną tarczę z łopatkami i włóż w to miejsce lejek, a następnie umieść pod nim pojemnik. Uruchom urządzenie na 60 sekund, a następnie spójrz, jak dużo nawozu trafiło do pojemnika. Wynik porównaj z wynikiem, który uzyskasz na bazie poniższego wzoru:
szerokość robocza (m) x prędkość jazdy (km/h) x dawka nawozu (kg/ha) / 300
Dzięki temu dowiesz się, jak duża ilość nawozu powinna spaść przez minutę. W sytuacji, gdy wynik ten jest taki sam jak wynik uzyskany podczas ważenia, należy wykonać ponowną próbę kręconą, by wyregulować swój rozsiewacz.
Wybór rozsiewacza do nawozu
W sklepach spotkać można się z rozmaitymi rozsiewaczami nawozów, różniącymi się od siebie zarówno parametrami, jak i wyglądem czy ceną. Sprzęt tego typu należy dopasować do potrzeb danego gospodarstwa. Jeżeli nie jest ono duże, a plony są wykorzystywane wyłącznie we własnym zakresie, najlepszym rozwiązaniem będzie nieco tańsze, jednotarczowe urządzenie.
Bardzo ważnym parametrem sprzętu tego typu jest możliwość regulacji szerokości roboczej. Niemniej istotna jest wielkość zbiornika, którą powinno się dopasować do powierzchni, na jakiej pracować będzie rozsiewacz. Godne polecenia są urządzenia wyposażone we wbudowaną wagę, która pozwoli ustalić niezbędną dawkę nawozu. Wysokiej jakości rozsiewacz będzie w stanie rozłożyć go w sposób równomierny. Przed zakupem, warto sprawdzić jego szerokość roboczą. W znaczącej części przypadków jest ona ustawiana podczas montowania tarczy oraz łopatek. Kolejny etap stanowi ustawienie kąta, pod którym będą się one znajdowały. Na rynku spotkać można się z rozsiewaczami dającymi możliwość zmiany kąta pochylenia łopatek i miejsca dozowania nawozu.
Nowoczesne rozwiązania w rozsiewaczach nawozu
Współczesne rozsiewacze nawozów oferują rozwiązania zwiększające precyzję rozsiewania. Są to m.in. różne metody otwierania zasuw (hydrauliczne, elektryczne, mechaniczne) oraz rodzaje mieszadeł, które wpływają na możliwość stosowania nawozów o różnej granulacji.
Rozsiewacz nawozów POM Augustów Compact
Ten model wyróżnia się zastosowaniem systemu wibracyjnego Vibro, który zastępuje tradycyjne mieszadło, oraz automatycznej regulacji punktu podawania nawozu na tarczę wysiewającą. Zbiornik załadowczy wykonany jest ze stali nierdzewnej, a jego pojemność wynosi od 600 do 1000 litrów, w zależności od zastosowanej nadstawki (400 l jako opcja dodatkowa). System Vibro, oparty na wibrującej podstawie kosza, eliminuje problemy związane z niszczeniem nasion, procesem „mielenia” nawozu oraz nierównomiernością wysiewu, co pozwala na stosowanie rozsiewacza w skrajnych warunkach atmosferycznych i z każdym rodzajem nawozu.
Dodatkowo, system automatycznej regulacji umożliwia optymalizację wejścia nawozu na tarczę, z opcją ręcznej ingerencji w celu zbalansowania rozkładu wysiewu. Standardowe wyposażenie obejmuje sterownik hydrauliczny, wał przegubowo-teleskopowy, zestaw łopatek do wysiewu na szerokość 15 lub 18 m oraz siatkę filtrującą, która zatrzymuje bryły nawozu i zapewnia stały nacisk na elementy dozujące. W opcjach dodatkowych dostępne są osłona przeciwdeszczowa, zsyp do kontroli normy wysiewu, przystawka do wysiewu granicznego oraz nadstawka zwiększająca pojemność kosza. Przystawka do wysiewu granicznego umożliwia precyzyjne nawożenie do granicy pola lub w budynkach, a jej sterowanie odbywa się ręcznie poprzez pokrętło dociskowe. Rozsiewacz waży od 170 do 200 kg (zależnie od konfiguracji) i posiada dopuszczalną masę całkowitą 1200 kg.
Rozsiewacz nawozów Woprol
Rozsiewacz nawozów podparckiego producenta maszyn Woprol to maszyna przeznaczona do równomiernego rozsiewania nawozu granulowanego na szerokość roboczą od 12 do 24 metrów, w zależności od konfiguracji. Jest mocowany na trzypunktowym układzie podnośnika hydraulicznego ciągnika i wyposażony w dwie tarcze wysiewające. Konstrukcja maszyny wykonana jest z metalu pokrytego wytrzymałą farbą, a mechanizm wysiewający (talerz, łopatki, osłona) wykonano ze stali nierdzewnej kwasoodpornej. Wysokość transportowa waha się od 102 cm do 138 cm, szerokość transportowa wynosi 180 cm lub 200 cm, a długość transportowa to 110 cm lub 120 cm, w zależności od modelu. Rozsiewacz jest wyposażony w dwa mieszadła wibracyjne, co zapewnia efektywne dozowanie nawozu.
Rozsiewacze nawozów Kuhn MDS.2
Rozsiewacze nawozów Kuhn MDS.2 oferują szeroką gamę funkcji, umożliwiających precyzyjne rozsiewanie nawozów. Modele te różnią się szerokością roboczą, która waha się od 10 do 24 metrów, w zależności od wybranych tarcz wysiewających i rodzaju materiału. W zależności od wersji, pojemność zbiornika wynosi od 500 do 2000 litrów, co zapewnia dużą elastyczność w doborze maszyny do potrzeb gospodarstwa. Rozsiewacze charakteryzują się solidną konstrukcją i dużą nośnością, która sięga do 2000 kg. Wyposażone są w system szybkiej regulacji tarcz wysiewających, oraz system kontroli przepływu nawozu, zarówno manualny, jak i elektroniczny, w zależności od wersji. Maszyny posiadają również funkcję wyłączenia wysiewu dla połowy maszyny, co pozwala na oszczędności podczas pracy na nieregularnych polach.
Rozsiewacze dwutalerzowe zawieszane Tornado Duo 600 Lift i 1200
Są to maszyny przeznaczone do nawożenia na szerokość roboczą od 12 do 24 metrów. Wyposażone w dwie tarcze wysiewające lub turbiny, posiadają zbiornik wykonany z odpornego na uderzenia tworzywa sztucznego. Bezobsługowa przekładnia oraz uniwersalne mocowanie zapewniają wygodę i prostotę obsługi. Obroty wała odbioru mocy wynoszą 540 obr./min. Model Tornado oferuje pojemność 600 litrów, masę własną 165 kg, szerokość roboczą 12-24 metry oraz wymaga zapotrzebowania mocy na poziomie 30 KM. Standardowe wyposażenie obejmuje plandekę oraz hydrauliczne otwieranie i zamykanie.
Rozsiewacze nawozu Sipma RN 610 Antek i RN 500 Boryna
Oferują szerokość roboczą od 10 do 24 metrów, zależną od łopatek wysiewających i rodzaju nawozu. Antek posiada zbiornik o pojemności 610 litrów, który może być powiększony do 1210 litrów dzięki nadstawce 1 x 600 l, podczas gdy RN 500 Boryna oferuje zbiornik 500 litrów z opcjami nadstawek: 750/1000 l (1 x 250 l/2 x 250 l) lub 900/1300 l (1 x 400 l/2 x 400 l). Wymiary tych maszyn obejmują szerokość napełnienia: 1,96 m (RN 610 ANTEK) i 1,73 m (RN 500), szerokość całkowitą: 2,52 m i 2,28 m oraz długość całkowitą: 1,26 m i 1,25 m. Masa podstawowa wynosi 260 kg dla RN 610 ANTEK i 240 kg dla RN 500. Oba modele charakteryzują się prędkością obrotową tarcz wynoszącą 720 obr./min i zaczepem ramy w kategorii II.
Dodatkowe uwagi dotyczące nawożenia i rozsiewaczy
Ustawianie siewników do nawozów z pewnością nie należy do najłatwiejszych czynności, jednak z czasem nie powinno sprawiać problemu nawet w przypadku nowoczesnej maszyny. Warto się do tego przyłożyć, aby równomiernie rozprowadzać nawóz na powierzchni gleby, co z kolei wiąże się z szansą uzyskania większych plonów na własnym gospodarstwie. Należy unikać załadunku nawozów zbrylonych, zanieczyszczonych obcymi ciałami lub mokrych, skłonnych do rozmywania się, gdyż może to prowadzić do pogorszenia jakości pracy rozsiewacza, a nawet uniemożliwić jej wykonywanie. Niestety czasami z pewnością okaże się, że konieczna jest wymiana niektórych elementów na nowe.
EXPARTO dostarcza kompleksowe rozwiązania producentom maszyn i dealerom sprzętu rolniczego od części do pierwszego montażu, części zamienne po hydraulikę i transmisję. Są w stanie zaprojektować, wyprodukować i dostarczyć praktycznie każdy zamiennik, cechuje ich dopasowanie, elastyczność i szybkość reakcji.
Alternatywą dla rozsiewaczy tarczowych są rozsiewacze typu "Kos". Jak twierdzą niektórzy rolnicy, dzięki taśmie wysiewają absolutnie wszystko, nawet wapno palone, które w "lejku" mogłoby się zawiesić. "Kos" ma jeszcze jedną ważną zaletę - przesuwany talerz lewo-prawo, co pozwala na równe rozsiewanie, gdy nawóz spada uregulowanym strumieniem na tarczę.