Skrzynia biegów to obok silnika jeden z najważniejszych elementów samochodu. Duży wpływ na prawidłowe działanie przekładni ma sposób operowania biegami, jak również znajdujący się w niej olej. To właśnie ten lubrykant wśród specjalistów wielokrotnie jest tematem gorących dyskusji.
Dlaczego wymiana oleju w skrzyni automatycznej jest niezbędna?
Proces zużywania się oleju przekładniowego postępuje znacznie szybciej w skrzyniach AT. Tu z pewnością pojawią się głosy, że dilerzy nie zalecają wymiany oleju w skrzyniach automatycznych, zauważając, że ten fabryczny w zupełności wystarczy na całe życie samochodu. Rzeczywiście mają rację, ale przy założeniu, że samochód posłużyć ma kierowcy do przejechania 150-200 tys. kilometrów.
Nie oznacza to oczywiście, że po osiągnięciu takich przebiegów skrzynia się rozsypie. Jej elementy będą jednak zużywać się coraz szybciej, aż w końcu całkowicie odmówią posłuszeństwa. Szybciej swoje parametry, a w tym gęstość, lepkość czy właściwości smarne i myjące, olej traci wskutek intensywnej eksploatacji.
Częstotliwość wymiany oleju w skrzyniach AT
Częstotliwość wymiany oleju w skrzyniach AT zależna jest od marki i modelu auta czy rodzaju samej skrzyni. Producenci ustalają interwały wymiany oleju przekładniowego na 30, 40 albo 60 tys. km. Jeśli nie mamy szczegółowych danych, możemy przyjąć uniwersalną zasadę, że olej przekładniowy wymieniamy co 40 tys. km.
- Pierwsza wymiana oleju: zazwyczaj co 60-120 tys. km.
- Kolejne wymiany: co 40-100 tys. km (według zaleceń specjalistów co 50-70 tys. km).
Często zdarza się, że wymianę oleju kierowca zaniedbał i chce jej dokonać dopiero wtedy, gdy zauważył nieprawidłowe działanie przekładni, np. po przejechaniu ponad 200 tys. km. Wówczas nieodpowiednio przeprowadzona wymiana nie tylko nie pomoże, ale skrzyni biegów może nawet zaszkodzić.
Metody wymiany oleju: statyczna a dynamiczna
Wymiana oleju w skrzyni biegów AT przeprowadzona może być metodą statyczną lub dynamiczną.
Metoda statyczna
Pierwsza bazuje na prawie grawitacji. Po odkręceniu korka spustowego olej zostaje usunięty i zastąpiony nowym. Problem w tym, że metoda ta pozwala jedynie na wymianę 40-60% oleju, podczas gdy cała reszta pozostaje wewnątrz przekładni hydrokinetycznej, w przewodach czy w chłodnicy oleju.
Metoda dynamiczna
Jedyną właściwą metodą jest wymiana dynamiczna, polegająca na włączeniu urządzenia do wymiany oleju w obieg smarowania skrzyni biegów w trakcie jej pracy. Przy tej metodzie wymiany najbezpieczniej jest zastosować specjalistyczny sprzęt. Mechanik podłącza urządzenie, które wypycha stary olej i wtłacza nowy olej ATF pod tym samym ciśnieniem. Pozwala to na całkowite usunięcie zużytego płynu.
Właśnie tak powinna wyglądać wymiana oleju w automatycznej skrzyni biegów.
Ważne dodatki: filtr oleju
W przypadku automatycznej skrzyni biegów wraz z olejem przekładniowym trzeba wymienić także filtr oleju automatycznej skrzyni biegów. Jest to konieczne, albowiem filtr zbiera zanieczyszczenia (np. opiłki) i zapycha się w trakcie eksploatacji. Koszt filtra jest bardzo zróżnicowany - od kilkudziesięciu złotych do ponad 1000 zł w przypadku aut marek premium.
| Czynność | Zalecenie |
|---|---|
| Pierwsza wymiana | 100 tys. km |
| Kolejne wymiany | co 50-70 tys. km |
| Wymiana filtra | Zawsze przy wymianie oleju |
Kiedy wymiana jest konieczna niezależnie od przebiegu?
Są sytuacje, w których olej przekładniowy należy wymienić bez względu na przebieg pojazdu:
- Przegrzanie oleju przekładniowego.
- Występowanie nietypowych hałasów.
- Szarpanie podczas zmiany biegów.
- Trudności przy przełączaniu trybów pracy skrzyni.
Wymiana oleju w takim przypadku nie zaszkodzi, ale w przypadku zaawansowanej awarii może już nie pomóc. Dlatego tak istotne jest, aby nie zwlekać z serwisem i dbać o terminowe przeglądy przekładni.