Wywrotki i rozrzutniki obornika to kluczowe maszyny w nowoczesnym rolnictwie, służące do transportu i precyzyjnego rozprowadzania różnego rodzaju materiałów. Ich konstrukcja i mechanizmy działania są zoptymalizowane pod kątem wydajności, równomiernego rozrzutu oraz wszechstronności zastosowań.
Wywrotki rolnicze: wszechstronność i mechanizm działania
Współczesne wywrotki rolnicze są nieodzownym elementem nowoczesnych gospodarstw, znacząco zwiększając efektywność pracy dzięki swej wszechstronności. Ich działanie opiera się na praktycznych rozwiązaniach, pomimo stosunkowo prostej konstrukcji.
Zastosowanie wywrotek rolniczych
- Transport materiałów sypkich: Podstawowym i najczęstszym zastosowaniem wywrotek jest transport zbóż, kukurydzy, rzepaku i innych plonów. Podczas zbiorów, kiedy czas jest kluczowy, wywrotka umożliwia szybki załadunek i błyskawiczny rozładunek, oszczędzając cenne minuty i energię.
- Transport warzyw i owoców: W gospodarstwach warzywniczych i sadowniczych przyczepy wywrotki wykorzystywane są do transportu ziemniaków, cebuli, marchwi, jabłek czy buraków.
- Przewóz nawozów: W okresach nawożenia wywrotki służą do przewożenia nawozów naturalnych (obornika) oraz sypkich nawozów sztucznych. Mogą być również wykorzystywane do rozładunku kompostu czy wapna na polu.
- Transport pasz i materiałów budowlanych: W gospodarstwach hodowlanych wywrotki idealnie sprawdzają się przy transporcie kiszonki, słomy, siana oraz wszelkiego rodzaju pasz objętościowych. Można nimi przewozić także materiały budowlane, takie jak piasek, żwir czy kamień, np. przy modernizacji dróg wewnętrznych czy budowie wiat i hal.
Hydrauliczny mechanizm wywrotu
Kluczowym elementem wywrotki jest mechanizm hydrauliczny, który odpowiada za unoszenie skrzyni ładunkowej. Działanie rozpoczyna się od aktywowania systemu wywrotu - zazwyczaj przy pomocy zaworu hydraulicznego lub dźwigni w kabinie ciągnika. Wówczas tłok hydrauliczny podnosi jedną ze stron przyczepy, pochylając ją w określonym kierunku - zazwyczaj w bok lub do tyłu. Dzięki grawitacji materiał zaczyna samoczynnie wysypywać się ze skrzyni. Cały rozładunek odbywa się w kilka sekund, eliminując potrzebę ładowarki czy ręcznego wyładunku.
W przyczepach typu TANDEM, czyli z dwiema osiami, rozkład masy jest bardziej równomierny, co poprawia stabilność w czasie podnoszenia skrzyni. Takie rozwiązanie zapobiega również nadmiernemu obciążeniu jednej osi i minimalizuje ryzyko przewrócenia maszyny. Nowoczesne przyczepy wywrotki mogą być dodatkowo wyposażone w siłowniki trójstronnego wywrotu, co oznacza, że materiał może być wysypywany zarówno na lewą, prawą stronę, jak i do tyłu, w zależności od warunków w terenie i zapotrzebowania.
Rozrzutniki obornika: technologie precyzyjnego nawożenia
Rozrzutniki obornika służą do równomiernego rozrzucania obornika, kompostu i torfu, a także do transportowania produktów i płodów rolnych za pomocą samoczynnego rozładunku poprzez przenośnik podłogowy. Rozrzutniki firmy Fliegl optymalizują rozrzut najróżniejszych materiałów w sposób jednolity, precyzyjny, wydajny i całkowicie zmienny - wąsko- lub szerokopasmowy. Zwiększa to wydajność nawozu i znacznie zmniejsza zapotrzebowanie na drogie nawozy mineralne.
RADMASZ Prezentacja Rozrzutnika JOL-MET N250/1"Rozrzutnik Mocy i Efektywności!"
Kluczowe elementy konstrukcji i mechanizmy
Wydajna technologia rozrzutnika jest przeznaczona do rozrzucania obornika bydlęcego i drobiowego, osadów ściekowych, kompostu, wapna itp.
Przenośnik podłogowy
Każdy rozrzutnik obornika jest wyposażony w przenośnik podłogowy łańcuchowy. Rozrzutnik obornika N272 VIKING wyposażony jest w solidny, łańcuchowy przenośnik podłogowy z podwójnymi listwami wsuwanymi w płaskowniki łańcucha. Przenośnik, napędzany hydraulicznie, pozwala na płynną regulację prędkości przesuwu, co umożliwia precyzyjne dozowanie materiału. Zastosowany łańcuch NK14 o zrywalności 21 ton (42 tony dla obu łańcuchów) gwarantuje wyjątkową wytrzymałość. Mechanizm napinania realizowany jest za pomocą belki napinaczy ukrytej pod uchylną osłoną, co nie tylko zapewnia prostotę konstrukcji, ale także eliminuje wystające elementy, podnosząc bezpieczeństwo użytkowania.
W rozrzutnikach Siroko przenośnik składa się z 2 ogniwowych łańcuchów Ø 14 mm o wartości 80 (najwyższa wartość dla łańcuchów napędu) i jest przyspawany do listew z profili zamkniętych. Przesuwa się on po przykręcanej podłodze z ocynkowanej blachy, którą łatwo wymienić w przypadku zużycia. Przenośnik jest wyposażony w łatwo dostępne napinacze boczne. Skrzynia tworzy w ten sposób prosty kanał, którym obornik przesuwa się w stronę wałków adaptera.
Prędkością przesuwania się przenośnika podłogowego sterujemy poprzez obrót pokrętła na zaworze regulatora przepływu oleju. Jako wyposażenie opcjonalne wprowadzono regulatory przepływu sterowane elektronicznie poprzez panel znajdujący się wewnątrz ciągnika. W standardowym wyposażeniu rozrzutnika Viking znajduje się system sterowania podłogą za pomocą pokrętła, które umożliwia płynne dostosowanie prędkości przesuwu przenośnika. Rozwiązanie to zapewnia pełną kontrolę nad tempem rozrzutu, co pozwala na precyzyjne dozowanie materiału i dostosowanie intensywności pracy do aktualnych potrzeb na polu.
Adaptery rozrzucające
Rozrzutnik obornika N272 Viking ma w standardzie zamontowany 2-wirnikowy adapter rozrzucający. W odpowiedzi na zmieniające się potrzeby i oczekiwania nowoczesnych gospodarstw rolnych wprowadzono dwa rodzaje adapterów:
- Adapter pionowy VERTI o szerokości 2,0 m: Głównymi narzędziami roboczymi są wymienne ostrza przekręcone do segmentów wirników. Wirniki, obracając się, rozdrabniają podawany materiał, wyrzucając go do tyłu i na boki. Dolna część wirników zakończona jest talerzami z łopatkami, dzięki którym zwiększona jest szerokość rozrzutu materiału.
- Adapter tarczowo-poziomy 2-wirnikowy ZENI: W dolnej części znajduje się przekładnia, na której są osadzone talerze rozrzucające. Głównymi narzędziami roboczymi są wymienne ostrza przykręcone do poziomych wirników. Wirniki, obracając się, rozdrabniają podawany materiał, który jest kierowany przez osłonę adaptera na talerze rozrzucające. Posiada łatwy demontaż adaptera.
Wał przekaźnika mocy napędza mechanicznie rozrzutnik. Walce stojące osiągają ogromną przepustowość. Maksymalna szerokość wysiewu Profi wynosi około 22 metrów. Zasięg rozrzutu Profi V2 wynosi od 18 do 27 metrów. Łożyska mechanizmu rozrzutu są łatwo dostępne do konserwacji za pośrednictwem centralnej listwy smarującej. Płynnie poruszające się wahadło rozrzucające jest delikatne dla przekładni i wymaga niewielkiej konserwacji, jest również niewrażliwe na ciała obce.
Zasuwa skrzyni ładunkowej
Rozrzutniki obornika N272 Viking wyposażono w pionową zasuwę skrzyni ładunkowej. Zabezpiecza ona walce adaptera przed zapchaniem podczas załadunku oraz zapobiega wydostawaniu się materiału podczas transportu. Za pomocą zasuwy można również regulować dawkę materiałów sypkich podawanych na adapter podczas pracy rozrzutnika.
Zasuwa jest specjalnie wzmocniona na całej długości, najbardziej w dolnej części, dzięki czemu nadmiar materiału, który będzie napierał na zasuwę i jej dolną część, nigdy jej nie odkształci ani nie zniszczy. Układ zasuwy podnosi się na całej długości na ślizgach z tecamidu, dzięki czemu tarcie jest minimalne i zachowuje szczelność podczas transportów materiałów sypkich. W standardzie montowana jest osłona adaptera oraz boczne blachy przykręcane na stałe. Dana blacha boczna ma na celu ograniczyć wyrzut boczny, ale głównie stosuje się ją jako osłonę ściany.
Zawieszenie i zaczep
W rozrzutnikach VIKING zastosowano zawieszenie typu tandem resorowany. Wersja 18T Viking ma w standardzie oś skrętną. Zaczep amortyzowany hydraulicznie daje łatwy sposób wypoziomowania całego rozrzutnika. Ten zaczep zmniejsza obciążenie dynamiczne na oko dyszla podczas pracy. Hydrauliczna stopka podporowa pozwala na stabilne parkowanie.
Nadstawki i ich funkcje
Rozrzutniki serii N272 Viking wyposażone są w nadstawki pełne wykonane z blachy grubości 2 mm, odpowiednio wzmocnione profilami stalowymi. Nadstawki hydrauliczne dają możliwość dowolnego uchylania nadstawek bocznych, lewej bądź prawej, w zależności od tego, po której stronie odbywa się załadunek. Zmniejszanie wysokości ładowania jest możliwe przez składane ściany boczne, co pozwala obniżyć burtę nawet o 500 mm.
Dodatkowe udogodnienia
- Oświetlenie robocze: Aby podnieść komfort pracy, w rozrzutnikach Viking zamontowano dwie lampy robocze doświetlające przestrzeń pracy adaptera, co pozwala na pracę nawet w nocy.
- Wskaźnik podnoszenia zasuwy: Standardowy wskaźnik podnoszenia zasuwy umożliwia pełną kontrolę nad wysokością zasuwy skrzyni ładunkowej, co ułatwia precyzyjne dozowanie materiału.
- Możliwość transformacji: Po zdemontowaniu adapteru rozrzucającego oraz po zamontowaniu przystawki CARGO, rozrzutnik VIKING zostaje przekształcony w przyczepę objętościową, która może służyć do przewozu różnego rodzaju płodów.
Systemy sterowania i precyzyjnego nawożenia
System MF-S-Control w wersji DigiDevice to nowoczesne rozwiązanie stworzone z myślą o precyzyjnym nawożeniu i optymalizacji kosztów produkcji rolnej. Dzięki niemu możliwe jest dokładne dostosowanie dawek nawozów do rzeczywistych potrzeb gleby, co przekłada się na wyższe plony, mniejsze zużycie nawozów i redukcję zanieczyszczenia środowiska. System umożliwia tworzenie i analizowanie danych dotyczących wielkości i jakości plonów, co pozwala na efektywniejsze zarządzanie gospodarstwem oraz poprawę rentowności upraw.
System MF-S-Control w wersji ISOBUS to zaawansowane narzędzie w ramach koncepcji Rolnictwa 4.0, umożliwiające zmienne dawkowanie nawozów z uwzględnieniem przestrzennej zmienności gleby. ISOBUS integruje się z systemami informatycznymi, zapewniając dwukierunkową wymianę danych w czasie rzeczywistym. Dzięki funkcjom takim jak TC-GEO, TC-SC i TC-BAS, system ISOBUS umożliwia precyzyjne monitorowanie i kontrolę dawki nawozów, automatyczne wyłączanie taśmy w już opracowanych obszarach oraz dostosowanie pracy do prędkości maszyny. System posiada certyfikat zgodności AEF, co potwierdza jego niezawodność i zgodność z międzynarodowymi standardami.
Ocena jakości rozrzutu
Niemieckie Towarzystwo Rolnicze przetestowało rozrzutnik Profi V2 w połączeniu z ASW 271 i przyznało mu znak kontrolny DLG za jakość rozrzucania obornika. Dobre właściwości rozrzutu w kierunku poprzecznym uzyskano przy zastosowaniu dawki 10 t/ha, a bardzo dobre właściwości rozrzutu przy zastosowaniu dawki 30 t/ha. W kierunku wzdłużnym obliczone współczynniki zmienności mieszczą się w bardzo dobrym zakresie z wartościami bliskimi 10%. Rozciąganie w strefie tolerancji jest na wysokim poziomie prawie 70% zarówno dla wariantów wyposażenia, jak i dla dawek wysiewu.